Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği

Özet

Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği (SDÖYÖ), ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme (SDÖ) alanındaki yetkinliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. 2018 yılında Gülcan Faika Ülvay ve A. E. Özkul tarafından Türkçeye kazandırılan bu ölçek, öğrencilerin duygusal farkındalık, öz yönetim, sosyal farkındalık, ilişki becerileri ve sorumlu karar verme gibi temel duygusal yeterlilik alanlarındaki düzeylerini belirlemeyi hedefler. Ölçek, özellikle eğitim ortamlarında öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişimlerini destekleyecek programların etkinliğini değerlendirmek için önemli bir psikometrik araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal duygusal öğrenme, yeterlilik, ortaokul öğrencileri, uyarlama, psikometrik araç, eğitim psikolojisi, duygusal yeterlilik.

Yazarlar

Gülcan Faika Ülvay, A. E. Özkul.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin sosyal ve duygusal alanlardaki yetkinliklerini sistematik ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu yeterliliklerin belirlenmesi, öğrencilerin akademik başarılarını desteklemek, olumlu okul iklimini teşvik etmek ve zorluklarla başa çıkma stratejilerini geliştirmelerine yardımcı olmak için kritik öneme sahiptir.

Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin gelişim alanlarını saptayarak, hedefe yönelik müdahale programları tasarlamalarına olanak tanır. Ayrıca, öğrencilerin kişilerarası ilişkilerini ve genel ruh sağlığı gelişimlerini destekleyici faktörlerin belirlenmesine katkıda bulunur.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin kendilerini ve başkalarını anlama, duygularını yönetme, olumlu ilişkiler kurma ve sorumlu kararlar alma yeteneklerini kapsayan geniş bir sosyal duygusal öğrenme (SDÖ) yeterlilikleri çerçevesini ölçmektedir. Bu yapı, genellikle CASEL (Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning) tarafından belirlenen beş temel yeterlilik alanını temel alır:

• Öz Farkındalık: Duyguları, ilgi alanlarını ve güçlü yönleri tanıma.
• Öz Yönetim: Duyguları, düşünceleri ve davranışları farklı durumlarda etkili bir şekilde düzenleme.
• Sosyal Farkındalık: Başkalarının bakış açısını alma ve empati kurma.
• İlişki Becerileri: Sağlıklı ve ödüllendirici ilişkiler kurma ve sürdürme.
• Sorumlu Karar Verme: Etik standartlara, güvenlik kaygılarına ve sosyal normlara dayalı yapıcı seçimler yapma.

Geçerlik

Ölçek bir uyarlama çalışması olduğu için, geçerlik çalışmaları orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında da korunduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda genellikle içerik geçerliliği, yapı geçerliliği ve ölçüt bağımlı geçerlilik analizleri gerçekleştirilir.

Yapı geçerliliğini incelemek amacıyla, uyarlama çalışmasında büyük olasılıkla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin beklenen çok boyutlu yapısının (yukarıda belirtilen SDÖ bileşenleri) Türkçe örneklemde de istatistiksel olarak uygunluğunu test etmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını kanıtlamak için önemlidir. Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde uyum sağladığını gösterir.

Ek olarak, test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler de kullanılarak ölçekten elde edilen puanların zaman içinde ne kadar kararlı olduğu incelenmiş olabilir. Bu, ölçeğin eğitim programlarının etkilerini uzun vadede izlemek için güvenilir bir araç olduğunu doğrular.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının temel aşamalarından biri olan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını incelemeye odaklanmıştır. Keşfedici faktör analizi (KFA) ve ardından doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, maddelerin beklenen alt boyutlar altında toplandığı ve orijinal ölçeğin faktör yapısının korunduğu tespit edilmiştir.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin Türk ortaokul öğrencileri örnekleminde de sosyal duygusal yeterlilikleri ölçmek için geçerli ve tutarlı bir faktör yapısına sahip olduğu belirlenmiştir. Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin ilgili alt boyutu ne kadar iyi temsil ettiğini göstermiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 10-14 yaş aralığı)

Population Details: Ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-report)

Anahtar Kelimeler

Sosyal yeterlilik, duygusal beceriler, okul psikolojisi, uyarlama çalışması, psikometri, öz yönetim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Gülcan Faika Ülvay)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği’nin uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımına dair ücret bilgisi yazar tarafından belirlenmelidir; akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazardan izin alınması tavsiye edilir. İletişim, sorumlu yazar Gülcan Faika Ülvay üzerinden sağlanabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: social-emotional-learning-competencies-scale-toad.pdf

Kaynaklar

• Ülvay, G. F., & Özkul, A. E. (2018). Social-Emotional Learning Competencies Scale of secondary school students. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(4), 1295-1304. doi: 10.29333/ejmste/82938.

Sosyal Duygusal Öğrenme Yeterlilikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle maddeler buraya eklenememiştir. Ölçek maddelerine erişim için yukarıdaki referans kaynağa başvurulması gerekmektedir.