Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formu

Özet

Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formu (SDÖÖ-GYF), genç yetişkin bireylerin Sosyal Duygusal Öğrenme (SDÖ) yeterliliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş öz bildirim tipi bir ölçektir. Ölçek, bireylerin kendi duygularını yönetme, başkalarıyla sağlıklı ilişkiler kurma ve sorumlu kararlar alma yeteneklerini değerlendiren beş temel alt boyuttan oluşmaktadır. Bu geliştirme çalışması, akademik literatüre genç yetişkin popülasyonuna özgü, yapısal olarak geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, toplam 20 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. SDÖÖ-GYF, özellikle yükseköğretim kurumlarındaki öğrenciler ve genç profesyoneller gibi gelişimsel olarak kritik bir dönemdeki bireylerin sosyal ve duygusal gelişim düzeylerini belirlemede kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Duygusal Öğrenme, Sosyal Farkındalık, Öz Farkındalık, Genç Yetişkin, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, İlişki Becerileri.

Yazarlar

Nurten Karacan Özdemir, Huri Büyükçolpan

Amaç

Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formu’nun (SDÖÖ-GYF) temel amacı, genç yetişkin bireylerin sosyal ve duygusal yeterlilik düzeylerini ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç geliştirmektir. Bu ölçek, özellikle genç yetişkinlik döneminde kritik önem taşıyan beş temel sosyal ve duygusal öğrenme bileşenini (öz farkındalık, sorumlu karar verme, ilişki becerileri, akademik öz düzenleme ve sosyal farkındalık) kapsamaktadır.

Ölçek, araştırmacılara ve eğitim profesyonellerine, genç yetişkinlerin sosyal-duygusal gelişim ihtiyaçlarını tespit etme, bu alandaki eğitim programlarının etkinliğini değerlendirme ve önleyici müdahaleler tasarlama konusunda somut veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, bu yaş grubunun kendine has gelişimsel zorluklarına odaklanarak, mevcut literatürdeki boşluğu doldurmaya katkıda bulunmuştur.

Yapı

SDÖÖ-GYF, genç yetişkinlerin Sosyal Duygusal Öğrenme becerilerini beş farklı alt boyutta değerlendiren çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu yapı, 20 maddeden oluşur ve bireylerin hem içsel (duygusal yeterlilik) hem de dışsal (sosyal etkileşim) becerilerini kapsamaktadır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde dağılımı aşağıdaki gibidir:

• Öz Farkındalık (6 madde): Bireyin kendi duygularını, güçlü ve zayıf yönlerini, değerlerini ve hedeflerini doğru bir şekilde tanıma ve değerlendirme yeteneği. Örnek madde: “Yapabileceklerimin ve yapamayacaklarımın farkındayım.”
• Sorumlu Karar Verme (4 madde): Etik standartları, güvenlik endişelerini ve sosyal normları göz önünde bulundurarak yapıcı tercihler yapma yeteneği. Örnek madde: “Karar verirken seçenekleri araştırırım.”
• İlişki Becerileri (4 madde): Farklı birey ve gruplarla sağlıklı ve ödüllendirici ilişkiler kurma ve sürdürme, anlaşmazlıkları etkili bir şekilde çözme yeteneği. Örnek madde: “Diğer insanlarla sağlıklı ilişkiler kurarım.”
• Akademik Öz Düzenleme (3 madde): Öğrenme hedefleri belirleme, zamanı yönetme ve akademik görevleri başarıyla tamamlama becerisi. Örnek madde: “Kendime hedefler koyarım.”
• Sosyal Farkındalık (3 madde): Başkalarının bakış açısını alma, empati kurma ve farklı sosyal ve kültürel bağlamlarda uygun tepkiler verme yeteneği. Örnek madde: “Başkalarının görüşlerine önem veririm.”

Geçerlik

Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formu’nun geçerlik çalışmaları, ölçeğin amaçlanan psikolojik yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü göstermek üzere gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında (Karacan-Özdemir & Büyükçolpan, 2021), yapı geçerliğini saptamak amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır.

Yapılan analizler sonucunda ölçeğin özgün yapısı olan beş faktörlü modelin genç yetişkin örnekleminde kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığı rapor edilmiştir. Bu beş alt boyutun, teorik olarak beklenen Öz farkındalık ve Sorumlu karar verme gibi temel sosyal duygusal öğrenme bileşenlerini temsil ettiği belirlenmiştir. Detaylı geçerlik analizleri, orijinal araştırma makalesinde sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığını ve ölçüm sonuçlarının zamana yayılan istikrarını değerlendirmek üzere incelenmiştir. İç tutarlılık güvenirlik analizlerinde, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde tutarlılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Genellikle Cronbach Alfa katsayısı gibi iç tutarlılık ölçütleri kullanılarak hesaplanan güvenirlik değerleri, SDÖÖ-GYF’nin genç yetişkin popülasyonunda tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini desteklemektedir. Tam güvenirlik katsayıları ve ilgili istatistikler, Karacan-Özdemir ve Büyükçolpan (2021) tarafından yayınlanan makalede ayrıntılı olarak yer almaktadır.

Faktör Analizi

Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formu’nun yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) uygulanmıştır. Faktör analizleri, ölçeğin teorik olarak beklenen beş alt boyutlu yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu ortaya koymuştur.

Faktör yapısı, ölçeğin toplam 20 maddesinin, Öz Farkındalık, Sorumlu Karar Verme, İlişki Becerileri, Akademik Öz Düzenleme ve Sosyal Farkındalık faktörleri altında toplandığını göstermiştir. Bu beş faktörlü yapı, sosyal duygusal öğrenme literatüründeki temel kuramsal çerçeveleri desteklemektedir ve ölçeğin genç yetişkinlerde SDÖ yeterliliklerini özgün bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme tipi bir ölçek (Öz bildirim).

Format: Kağıt ve kalem veya dijital ortamda uygulanabilen, 20 maddeden oluşan Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe.

Population Group: Genç Yetişkinler (Öğrenciler ve genç profesyoneller).

Age Group: Genç yetişkinlik dönemi (Genellikle 18-25 yaş aralığı, ancak makalede spesifik yaş aralığı belirtilmemiştir).

Population Details: Üniversite öğrencileri ve benzeri eğitim düzeyine sahip genç yetişkinler.

Test Methodology: 5’li Likert derecelendirme (1= Hiçbir zaman – 5= Her zaman). Yüksek puanlar, ilgili sosyal duygusal öğrenme alanında daha yüksek yeterliliğe işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Sosyal Duygusal Öğrenme, Sosyal Yeterlilik, Genç Yetişkinlik, Öz Düzenleme, Kastamonu Eğitim Dergisi, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Nurten Karacan Özdemir (Hacettepe Üniversitesi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar Nurten Karacan Özdemir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Ölçeğin tam metnine ve geliştirme sürecine ilişkin bilgilere akademik yayın aracılığıyla ulaşılabilir.

Kaynaklar

Karacan-Özdemir, N. & Büyükçolpan, H. (2021). A scale development study: Social Emotional Learning Scale-Young Adult Form (SELS-YF). Kastamonu Education Journal, 29(4), 205-218. https://doi.org/10.24106/kefdergi.822770

Makalenin tam metni Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: sosyal-duygusal-ogrenme-olcegi-genc-yetiskin-formu-toad.pdf

Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği-Genç Yetişkin Formunun Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçekte toplam 20 madde ve beş alt boyut bulunmaktadır.

• Öz farkındalık (6 madde): Yapabileceklerimin ve yapamayacaklarımın farkındayım.
• Sorumlu karar verme (4 madde): Karar verirken seçenekleri araştırırım.
• İlişki becerileri (4 madde): Diğer insanlarla sağlıklı ilişkiler kurarım.
• Akademik öz düzenleme (3 madde): Kendime hedefler koyarım.
• Sosyal farkındalık (3 madde): Başkalarının görüşlerine önem veririm.