Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği 5 yaş (MASDU- 5 yaş)

Öz

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği 5 yaş (MASDU- 5 yaş), 5 yaş grubu çocukların sosyal ve duygusal uyum düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikolojik ölçme aracıdır. Ölçek, özellikle akran etkileşimi, sosyal durumlara tepki verme ve bağımsız davranış becerileri gibi kritik sosyal yeterlilik alanlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal gelişimlerinin izlenmesi ve potansiyel uyum sorunlarının erken tespiti için önemli bir geliştirme çalışmasıdır. Ölçek, toplam 36 maddeden ve yedi farklı alt faktörden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Uyum, Duygusal Uyum, Okul Öncesi, 5 Yaş Çocukları, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Güven, Y., Işık, B.

Amaç

MASDU- 5 yaş, 5 yaş grubundaki çocukların çevreleriyle sağlıklı etkileşim kurma ve duygusal yeterliliklerini kullanma becerilerini kapsayan sosyal ve duygusal uyum düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çocukların akran ilişkilerinde sergiledikleri davranışlar, sosyal yaşamın gerekliliklerine uyum yetenekleri ve duygusal regülasyon becerileri incelenmektedir.

Ölçek, okul öncesi eğitim alanında çalışan uzmanlara, çocukların sosyal yeterliliklerindeki güçlü ve zayıf yönlerini belirleme ve buna yönelik bireyselleştirilmiş eğitim programları geliştirme imkanı sunarak erken müdahale süreçlerine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçeğin temel ölçtüğü yapı, Sosyal Duygusal Uyum‘dur. Bu karmaşık psikolojik yapı, bireyin çevresiyle etkileşimde bulunurken duygularını yönetme, toplumsal kurallara uyma ve sağlıklı akran ilişkileri kurma yeteneğini kapsar. MASDU- 5 yaş, bu yapıyı yedi farklı alt faktör aracılığıyla detaylı bir şekilde incelemektedir.

Ölçülen bu yapı, özellikle okul öncesi eğitimde kritik öneme sahip olup, çocukların hem içsel (kişisel doyum erteleme) hem de dışsal (akranlarla etkileşim) uyum boyutlarını kapsayarak kapsamlı bir değerlendirme sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçme aracının teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği ile ilgili olarak yapılan temel analiz, MASDU- 5 yaş‘ın bütününün alt faktörler ile olan ilişkilerinin ve alt faktörlerin birbirleri ile olan korelasyonlarının sınanması olmuştur.

Bu analizler, ölçeğin yedi faktörlü yapısının teorik beklentilerle tutarlı olduğunu ve her bir alt boyutun, ölçülen genel sosyal uyum yapısına anlamlı katkılar sağladığını göstermiştir. Yapı geçerliği sonuçları, ölçeğin ölçtüğü yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini desteklemektedir.

Güvenirlik

MASDU- 5 yaş’ın iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, hem ölçeğin tamamı hem de belirlenen yedi alt boyutu için istatistiksel açıdan güçlü bir yöntem olan Cronbach Alfa tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu rapor edilmiştir.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçme aracının zamana bağlı olmaksızın kararlı sonuçlar verme potansiyelinin yüksek olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin uygulama ve yorumlama aşamalarında güvenilir sonuçlar ürettiğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışması kapsamında yapılan faktör analizi sonucunda, Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği 5 yaş’ın, 5 yaş çocuklarının sosyal ve duygusal yeterliliklerini yedi farklı boyutta temsil eden bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu yedi faktör ve ilgili madde sayıları şunlardır:

• Faktör 1. Akranlarla etkileşim (12 madde)
• Faktör 2. Sosyal duruma uygun tepki gösterme (9 madde)
• Faktör 3. Kişisel doyumu erteleme (2 madde)
• Faktör 4: Sosyal yaşamın gereklerine uygun davranma (6 madde)
• Faktör 5. Sosyal çevreye pozitif yaklaşım (3 madde)
• Faktör 6. Olumsuz sosyal durumlara uygun tepki verme (3 madde)
• Faktör 7: Bağımsız davranabilme (1 madde)

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta açıkça belirtilmemiştir, ancak okul öncesi dönem için genellikle gözlem veya öğretmen/ebeveyn derecelendirme formu olarak kullanılır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Çocuklar

Age Group: 5 Yaş Grubu

Population Details: Ölçeğin güvenirlik ve geçerlik çalışması Türkiye’deki 5 yaş grubu çocuklar örnekleminde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: 7 faktörlü yapıya sahip toplam 36 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Eğitim, Sosyal Beceriler, Duygusal Regülasyon, Akran İlişkileri, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal adres esas alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirme çalışması 2006 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı, telif hakları ve potansiyel ücretlendirme bilgileri için ölçek yazarı olan Y. Güven ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Güven, Y. ve Işık, B. (2006). Beş yaş çocukları için Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği’nin (MASDU -5 yaş) güvenirlik ve geçerlik çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23, 125-142. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: marmara-sosyal-duygusal-uyum-olcegi-5-yas-masdu-5-yas-toad.pdf

Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği 5 yaş (MASDU- 5 yaş) Maddeleri

Ölçek maddeleri, geliştirme çalışmasında belirlenen yedi faktör altında gruplandırılmıştır. Aşağıda faktörlerin isimleri ve ilgili madde sayıları listelenmektedir:

• Faktör 1. Akranlarla etkileşim (12 madde)
• Faktör 2. Sosyal duruma uygun tepki gösterme (9 madde)
• Faktör 3. Kişisel doyumu erteleme (2 madde)
• Faktör 4: Sosyal yaşamın gereklerine uygun davranma (6 madde)
• Faktör 5. Sosyal çevreye pozitif yaklaşım (3 madde)
• Faktör 6. Olumsuz sosyal durumlara uygun tepki verme (3 madde)
• Faktör 7. Bağımsız davranabilme (1 madde)