Sosyal Bilimlerde Öğrenci Erişisi Öçeği

Özet

Sosyal Bilimlerde Öğrenci Erişisi Ölçeği, 1997 yılında C. Öztürk tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle ilköğretim okulu 5. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersindeki akademik başarılarını ve öğrenme düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci, karma yöntemin öğretim üzerindeki etkisini araştıran geniş bir çalışmanın parçasıdır. Temel amacı, uygulanan öğretim yöntemlerinin öğrencilerin erişi düzeyleri üzerindeki farklılıklarını nicel olarak saptamaktır.

Ölçek, öğrencilerin ilgili konulardaki bilgi, kavrama ve uygulama becerilerini ölçmeye odaklanarak, dersin hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını ortaya koymayı hedefler. Geliştirme tipi bir ölçek olup, spesifik bir müfredat içeriğine göre hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler, Öğrenci Erişisi, Akademik Başarı, İlköğretim 5. Sınıf, Ölçme ve Değerlendirme, Karma Yöntem, Konya Araştırması.

Yazarlar

Öztürk, C.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim 5. sınıf düzeyindeki öğrencilerin Sosyal Bilgiler ders içeriğine yönelik erişi düzeylerini sistematik ve objektif bir biçimde ölçmektir. Ölçek, özellikle karma yöntemin kullanıldığı öğretim süreçlerinin sonunda öğrencilerin bilgi, beceri ve tutumlarındaki değişimi nicel verilerle ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, öğretim programının hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını belirlemenin yanı sıra, farklı öğretim stratejilerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak analiz etme işlevini de üstlenmiştir. Bu sayede, uygulanan pedagojik yaklaşımların etkililiği hakkında önemli geri bildirimler sağlanmıştır.

Yapı

Sosyal Bilimlerde Öğrenci Erişisi Ölçeği, akademik erişi (başarı) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle Bloom taksonomisinin alt düzeyleri olan bilgi, kavrama ve uygulama becerilerini içerecek şekilde kurgulanmıştır. Ölçek maddeleri, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersinde edindikleri temel kavramları, olayları ve ilişkileri hatırlama, açıklama ve yeni durumlara transfer etme yeteneklerini değerlendirmeye yöneliktir.

Ölçeğin yapısal içeriği, tezin uygulandığı dönemin 5. sınıf Sosyal Bilgiler müfredatına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu durum, ölçeğin yüksek düzeyde içeriğe bağlı geçerliğe sahip olması gerektiğini düşündürmektedir. Ölçek, tek boyutlu bir başarı yapısını ölçmek üzere geliştirilmiş olabilir, ancak detaylı faktör yapısı bilgileri mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Geçerlik

Ölçek hakkındaki kaynak/referans bilgisinde spesifik geçerlik katsayılarına dair bir veri bulunmamaktadır. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir ölçme aracı olduğu için, genellikle titiz bir içerik geçerliği çalışması yapılmış olması beklenir. Bu süreçte, alan uzmanlarının ve eğitimcilerin görüşleri alınarak maddelerin ders hedeflerini ne ölçüde temsil ettiği incelenmiş olmalıdır.

İçerik geçerliğine ek olarak, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizi gibi psikometrik yöntemlerin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ancak bu analizlere ait sayısal değerler (KMO, Bartlett testi sonuçları, faktör yükleri) mevcut kaynakta paylaşılmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine dair doğrudan bir istatistiksel bilgi (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test korelasyonu) kaynak metinde yer almamaktadır. Geliştirme sürecinde, ölçeğin tutarlılığını sağlamak amacıyla iç tutarlılık katsayısının (yaygın olarak Cronbach Alfa) hesaplanmış olması muhtemeldir.

Güvenirlik analizleri, öğrencilerin zamana yayılan performanslarının tutarlılığını veya maddeler arasındaki içsel uyumu göstermek için hayati öneme sahiptir. Güvenirlik değerlerinin yüksek olması, ölçeğin ölçtüğü yapıyı kararlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Sosyal Bilimlerde Öğrenci Erişisi Ölçeği’nin geliştirilmesi sırasında, maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla faktör analizi yapılmış olması güçlü bir olasılıktır. Bu analiz, ölçeğin gerçekten tek bir “erişi” boyutunu mu, yoksa bilgi, kavrama, uygulama gibi birden fazla alt boyutu mu ölçtüğünü ortaya koyar.

Eğer ölçek, Sosyal Bilgiler dersindeki farklı bilişsel düzeyleri (bilgi, beceri) ayırt edebilecek şekilde çok boyutlu tasarlanmışsa, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarının, yapısal uygunluğu gösteren kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olması gerekir. Ancak bu sonuçlar kamuya açık kaynaklarda detaylı olarak sunulmamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Achievement Test)

Format: Belirtilmemiştir (Genellikle çoktan seçmeli veya açık uçlu maddelerden oluşur).

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim Okulu Öğrencileri

Age Group: Yaklaşık 10-11 yaş grubu

Population Details: İlköğretim Okulu 5. Sınıf Öğrencileri (Araştırma Konya ilinde gerçekleştirilmiştir).

Test Methodology: Test, karma yöntemin etkisini ölçmek için deneysel desende kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Eğitimsel Ölçme, Öğrenme Başarısı, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Tez Çalışması, İlköğretim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü (1997 itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirildiği için ticari bir ücretlendirmeye tabi değildir. Kullanım için yazarın veya tezin bulunduğu kurumun (Gazi Üniversitesi) izni gerekebilir.

Test Yılı: 1997

Referanslar

• Öztürk, C. (1997). Karma yöntemin ilköğretim okulu 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrenci erişisine etkisi (Konya ilinde bir araştırma) (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sosyal Bilimlerde Öğrenci Erişisi Öçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak metinde yer almamaktadır. Bu nedenle, maddeler bu kısımda listelenememektedir. Ölçeğin orijinal versiyonuna ulaşmak için Öztürk (1997) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezi incelenmelidir.