Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları İçin Bilgi ve İletişim Teknolojilerine Yönelik Genel Tutum Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının Bilgi ve İletişim Teknolojilerine (BİT) yönelik genel tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, geleceğin eğitimcilerinin dijital araçları ve sistemleri öğrenme ve öğretme süreçlerine entegre etme konusundaki duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, öğretmen yetiştirme programlarının teknoloji entegrasyonu açısından değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için kritik öneme sahiptir.

Ölçek geliştirme çalışması, E. Hamarat tarafından 2011 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, özellikle öğretmen adaylarının teknolojiye karşı taşıdığı tutumların, mesleki yeterlilikleri üzerindeki potansiyel etkilerini anlamlandırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları, Bilgi ve İletişim Teknolojileri, BİT, Tutum Ölçeği, Eğitim Teknolojileri, Öğretmen Eğitimi.

Yazarlar

Hamarat, E.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Sosyal Bilgiler alanında uzmanlaşan öğretmen adayları popülasyonunun, ders içeriklerini zenginleştirmede ve pedagojik yaklaşımları modernize etmede hayati rol oynayan Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) kullanımına yönelik genel kabul ve eğilim düzeylerini belirlemektir.

Bu ölçüm, öğretmen adaylarının BİT’e yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarının belirlenmesi yoluyla, eğitim fakültelerinin müfredatlarında teknoloji eğitimine ne kadar ağırlık vermesi gerektiği ve mevcut eğitim programlarının etkinliği hakkında somut çıkarımlar sunmayı amaçlamaktadır. Olumlu tutum, genellikle mesleki yaşamda teknolojinin daha etkin ve istekli kullanılmasıyla ilişkilidir.

Yapı

Ölçek, öğretmen adaylarının BİT’e yönelik genel tutumlarını oluşturan çok boyutlu psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle BİT’in gerekliliğine, faydasına, kullanım kolaylığına ve kişisel yeterliliğe (öz yeterlik) dair algılanan inançları kapsayan bilişsel bileşenler ile teknolojiye karşı hissedilen heyecan, kaygı veya isteklilik gibi duyuşsal bileşenleri içerir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, adayların teknolojiye karşı sergilediği genel eğilimin (tutumun) gücünü ve yönünü (pozitif/negatif) ortaya koyar. Bu tutum, adayların gelecekteki sınıflarında BİT entegrasyonu kararlarını doğrudan etkileyen kritik bir psikolojik değişkendir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinde, ölçme aracının amaçlanan yapıyı ne ölçüde doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü belirlemek üzere geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu çalışmalar uzman görüşlerine dayalı kapsam geçerliği ve faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle belirlenen yapı geçerliğini içerir.

Ancak, kaynak materyalde spesifik geçerlik katsayılarına dair detaylar sunulmamıştır. Geçerlik çalışmalarının, ölçek maddelerinin Sosyal Bilgiler öğretmenliği bağlamında BİT tutumunu temsil etme yeterliliğini sağlamaya odaklandığı tahmin edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının zaman içinde ve farklı madde grupları arasında ne kadar tutarlı olduğunu göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Akademik standartlara uygun geliştirilen bu tür bir ölçekte, iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) mutlaka hesaplanmış olmalıdır.

Kaynakta güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretebilmesi için gerekli olan minimum güvenirlik eşiğinin (genellikle α > 0.70) karşılandığı varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin BİT tutumunu güvenilir bir şekilde ölçebildiğini gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla, geliştirme sürecinde muhtemelen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. Bu analiz, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının BİT’e yönelik genel tutumlarının kaç temel boyut altında toplandığını ve bu boyutların neler olduğunu belirlemiştir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa algılanan fayda, BİT kaygısı veya entegrasyon istekliliği gibi alt faktörlerden mi oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu yapısal bilgi, ölçekten elde edilen puanların yorumlanması için temel oluşturur.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental) / Tutum Ölçeği

Biçim: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatında (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öğretmen adaylarına uygulanan öz bildirim temelli anket veya ölçek formatı.

Anahtar Kelimeler

Tutum, BİT Entegrasyonu, Öğretmen Yetiştirme, Dijital Yetkinlik, Balıkesir Üniversitesi, Yüksek Lisans.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir (2011 tarihi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, E. Hamarat tarafından 2011 yılında tamamlanan akademik bir çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı için herhangi bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Akademik veya araştırma amaçlı kullanımlar için, ölçeğin telif hakları yazar Hamarat E.’ye ve tezin yapıldığı kuruma (Balıkesir Üniversitesi) ait olduğundan, kullanım öncesinde resmi izin prosedürlerinin takip edilmesi önerilir.

Tezin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sosyal-bilgiler-ogretmen-adaylari-icin-bilgi-ve-iletisim-teknolojilerine-yonelik-genel-tutun-olcegi.pdf

Kaynaklar

• Hamarat, E. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerine (BİT) yönelik tutumlarının incelenmesi (Balıkesir örneklemi) (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

• Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları İçin Bilgi ve İletişim Teknolojilerine Yönelik Genel Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde açıkça listelenmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.