Plastik Sanatlara Yönelik Tutum Ölçeği (Öğretmen Adayları ve İçin)

Özet

Plastik Sanatlara Yönelik Tutum Ölçeği (Öğretmen Adayları İçin), Ayşegül Şenlitürk tarafından 2017 yılında öğretmen adaylarının plastik sanatlara karşı sahip oldukları tutumları belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle sanat eğitimi alanında görev alacak veya sanatla ilişkili dersler verecek öğretmen adaylarının sanatsal değerlere, yaratıcılığa ve estetik algıya yönelik düşünce ve duygularını bilimsel bir yaklaşımla değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçek, öğretmen adaylarının sanat eğitimindeki rollerini ve sanata bakış açılarını anlamak için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının plastik sanatlara ilişkin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini çok boyutlu bir şekilde incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmen eğitim programlarının sanat eğitimi bileşenlerinin etkinliği ve öğretmen adaylarının bu alandaki gelişim ihtiyaçları hakkında değerli bilgiler elde edilmesine olanak tanımaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, sanat eğitiminin niteliğini artırma ve öğretmen adaylarının sanata yönelik olumlu tutumlar geliştirmelerine katkıda bulunma potansiyeli taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Plastik sanatlar, tutum, tutum ölçeği, öğretmen adayları, sanat eğitimi, ölçek geliştirme

Yazarlar

Ayşegül Şenlitürk

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören ve gelecekte öğretmenlik mesleğini icra edecek olan adayların plastik sanatlara yönelik tutumlarını objektif ve sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek geliştirme çalışması, öğretmen adaylarının sanatın toplumsal ve bireysel gelişimdeki rolüne ilişkin farkındalıklarını, sanatsal etkinliklere katılım eğilimlerini ve estetik anlayışlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, eğitim fakültelerindeki müfredat programlarının plastik sanatlar eğitimindeki yeterliliğini değerlendirmek ve geliştirmek için bir temel oluşturabilir.

Ölçek aynı zamanda, öğretmen adaylarının sanata karşı olumlu bir tutum sergilemelerinin, gelecekteki öğrencilerinin sanatsal gelişimleri üzerindeki potansiyel etkisini anlamak için kritik bir öneme sahiptir. Öğretmenlerin sanata değer vermesi ve bu alandaki bilgi birikimlerini artırması, öğrencilere ilham verme ve onların yaratıcılıklarını teşvik etme açısından hayati bir faktördür. Bu ölçek, bu alandaki mevcut durumu tespit ederek iyileştirme alanlarını belirlemeye yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Plastik Sanatlara Yönelik Tutum Ölçeği, tutum kavramının psikolojik yapısı üzerine inşa edilmiştir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı gösterdiği olumlu veya olumsuz değerlendirme eğilimi olarak tanımlanır. Bu ölçek özelinde, plastik sanatlar (resim, heykel, seramik, grafik tasarım vb.) hedef nesne olarak ele alınmıştır. Ölçek, tutumun genellikle üç ana bileşeni olduğu kabul edilen bilişsel (düşünceler, inançlar), duyuşsal (duygular, hisler) ve davranışsal (eylem eğilimleri) boyutlarını kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.

Ölçeğin yapısal geçerliliğinin, öğretmen adaylarının plastik sanatlara yönelik algılarını, bu sanatlara duydukları ilgiyi ve bu alandaki etkinliklere katılma isteklerini yansıtması beklenir. Ölçek geliştirme sürecinde, bu farklı boyutların tutarlı bir şekilde ölçüldüğünden emin olmak için çeşitli istatistiksel analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgileri açıkça belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasının temel adımlarından biri geçerliğin sağlanmasıdır. Bu bağlamda, ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve maddelerin plastik sanatlara yönelik tutum yapısını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiş olmalıdır. Yapı geçerliği için ise, genellikle faktör analizi gibi istatistiksel teknikler kullanılarak ölçeğin teorik yapıyla uyumu incelenmiştir.

Bu tür ölçeklerde, maddelerin ölçmek istenen tutum boyutlarını doğru bir şekilde yansıtıp yansıtmadığı önemlidir. Şenlitürk (2017) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin öğretmen adaylarının plastik sanatlara yönelik tutumlarını gerçekten ölçtüğünü gösteren istatistiksel kanıtların sunulduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgileri açıkça belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasında güvenirliğin sağlanması zorunludur. Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği için genellikle Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin iç tutarlılığının iyi olduğunu işaret eder.

Ayrıca, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemlerin de kullanılmış olabileceği düşünülmektedir. Bu, aynı bireylere farklı zamanlarda uygulanan ölçek sonuçlarının ne kadar benzer olduğunu gösterir. Ölçeğin istikrarlı ve tutarlı ölçümler yapabilme yeteneği, bilimsel araştırmalarda kullanılabilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Faktör Analizi

Plastik Sanatlara Yönelik Tutum Ölçeği‘nin geliştirme sürecinde, ölçeğin yapısal geçerliliğini belirlemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Özellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA), ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu ortaya koymak için sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak varsayılan boyutlarını ampirik olarak destekler ve gereksiz maddelerin ayıklanmasına yardımcı olur.

Şenlitürk (2017) çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu bir yapıda olup olmadığını ve maddelerin ilgili tutum bileşenlerini ne derecede temsil ettiğini belirlemek için faktör analizi sonuçlarının sunulduğu beklenir. Bu analizler, ölçeğin iç yapısının sağlamlığını ve ölçtüğü yapının açıklığını gösterir.

Araç

Test Type: Tutum Ölçeği (Geliştirme)

Format: Likert tipi ölçek. Maddeler genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanır (örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Genellikle üniversite düzeyindeki gençler ve genç yetişkinler (18-25+ yaş).

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde veya öğretmen yetiştiren diğer programlarda kayıtlı olan öğrenciler. Bu gruplar, gelecekte farklı kademelerde (okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise) öğretmenlik yapacak adayları kapsamaktadır.

Test Methodology: Ölçek, katılımcıların kendileri tarafından doldurulan bir öz bildirim aracıdır. Uygulama, kâğıt-kalem formatında veya dijital platformlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Maddelerin okunması ve yanıtlanması genellikle kısa bir süre içinde tamamlanabilir. Ölçekten elde edilen puanlar, plastik sanatlara yönelik tutum düzeyini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Sanat eğitimi, tutum ölçümü, psikometrik özellikler, öğretmenlik mesleği, görsel sanatlar, estetik

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Yok

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (e-posta adresinden çıkarım yapılmıştır)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için, özellikle ticari veya büyük ölçekli araştırmalarda, sorumlu yazar Ayşegül Şenlitürk ile iletişime geçilmesi önerilir. Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda, kaynak gösterilerek kullanımın genellikle kabul gördüğü varsayılmaktadır.

Ücret: Ölçeğin akademik kullanımının ücretsiz olduğu varsayılmaktadır. Ticari kullanımlar için yazarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: Ölçek, referans çalışmanın yayımlandığı yıl olan 2017 yılında geliştirilmiştir.

Referanslar

Şenlitürk, A. (2017). Öğretmen adaylarının plastik sanatlara yönelik tutumlarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25 (2).

Orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: plastik-sanatlara-yonelik-tutum-olcegi-ogretmen-adaylari-ve-icin-toad.pdf

Plastik Sanatlara Yönelik Tutum Ölçeği (Öğretmen Adayları İçin) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içeriğinde ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Ölçeğin tam metnine ve maddelerine, yukarıda belirtilen referans makaleden veya sağlanan PDF dosyasından erişilebilir.