Sınıf Yönetimi Konusunda Öz Yeterlik İnançlarını Belirleme Ölçeği

Özet

Sınıf Yönetimi Konusunda Öz Yeterlik İnançlarını Belirleme Ölçeği (SYÖİÖ), öğretmen adaylarının sınıf yönetimine dair sahip oldukları öz yeterlik inançlarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla Şaban Çetin tarafından 2013 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmenlik mesleğinin temel becerilerinden biri olan sınıf yönetimi alanındaki bireysel yeterlik algısını değerlendirerek, pedagojik formasyon süreçlerine önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçek geliştirme çalışması, yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik kanıtlarını sunmakta olup, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak yapısal uygunluğu doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf Yönetimi, Öz Yeterlik İnancı, Öğretmen Adayı, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Şaban Çetin

Amaç

SYÖİÖ’nün temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının, öğretmenlik kariyerlerinde karşılaşacakları sınıf içi durumları yönetme ve kontrol etme becerilerine yönelik kendilerine atfettikleri öz yeterlik düzeylerini nicel olarak belirlemektir.

Bu araç, öğretmen adaylarının mesleki gelişimi sırasında hangi alanlarda daha fazla desteğe veya eğitime ihtiyaç duyduklarını tespit etmek için bir teşhis aracı olarak kullanılabilir. Ölçek, özellikle sınıf yönetimi yeterliklerinin değerlendirilmesinde standart bir ölçüt sunar.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’na dayanan öz yeterlik inancı yapısını ölçmektedir. Bu inanç, bireyin belirli sonuçlar elde etmek için gerekli eylemleri başarılı bir şekilde organize etme ve yürütme kapasitesine olan yargısıdır. SYÖİÖ bağlamında, bu yapı öğretmen adaylarının sınıf ortamında düzeni sağlama, öğrenci davranışlarını yönetme ve etkili bir öğrenme atmosferi oluşturma kapasitelerine olan güvenlerini kapsamaktadır.

Ölçeğin alt boyutlarının, sınıf yönetiminin farklı veçhelerini temsil ettiği varsayılmaktadır. Bu boyutlar, muhtemelen disiplin yönetimi, öğrenme ortamı düzenlemesi ve öğrenci katılımını teşvik etme gibi kritik alanlara odaklanmaktadır, ancak alt faktörlerin detayları kaynakta açıkça belirtilmemiştir.

Geçerlik

Ölçeğin bilimsel geçerliği, özellikle yapı geçerliği kanıtlarının sunulmasıyla sağlanmıştır. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Faktör analizlerinin uygulanması, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen yapıları ne derece temsil ettiğini göstermiş ve SYÖİÖ’nün ölçmek istediği psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü desteklemiştir.

Güvenirlik

SYÖİÖ’nün iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı yüksek bulunmuştur: 0.81.

Ayrıca, ölçeği oluşturan alt faktörlerin iç tutarlılık katsayıları da sırasıyla 0.76 ve 0.77 olarak tespit edilmiştir. Özdamar’ın (1999:522) güvenirlik kriterlerine göre, Cronbach Alfa katsayısının 0.80 ile 1.00 aralığında olması, ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu işaret etmektedir. Elde edilen değerler, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla iki aşamalı bir analiz süreci izlenmiştir. İlk olarak, ölçek maddelerinin temel boyutlarını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin kaç faktörden oluşması gerektiğini belirlemede kritik rol oynamıştır.

İkinci aşamada ise, AFA ile belirlenen faktör yapısının veri seti üzerindeki uygunluğunu test etmek ve doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Developmental)

Format: Kaynakta açıkça belirtilmemekle birlikte, öz yeterlik inançlarını ölçen psikometrik araçlar genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatını kullanır.

Derecelendirme: Kaynakta belirtilmemiştir (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Pre-service teachers)

Yaş Grubu: Üniversite düzeyinde eğitim alan genç yetişkinler (Genellikle 19-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Eğitim fakültelerinde öğrenim gören ve sınıf yönetimi derslerini almış veya alacak olan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Uygulama, grup veya bireysel olarak yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Pedagojik Yeterlik, Öz Güven, Güvenirlik Katsayısı, Faktör Yapısı, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda yazarın referans gösterilmesi şartıyla kullanılabilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

PDF İndirme: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sinif-yonetimi-konusunda-oz-yeterlik-inanclarini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Çetin, Ş. (2013). Öğretmen adaylarının Sınıf Yönetimi Konusunda Öz Yeterlik İnançlarını Belirleme Ölçeği (SYÖİÖ) geliştirme çalışması. Turkish Studies, 8(12), 299-310. Makalenin orijinal bağlantısı: turkishstudies.net

Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi 2. Eskişehir: Kaan Kitabevi. (Güvenirlik referansı olarak kullanılmıştır.)

Sınıf Yönetimi Konusunda Öz Yeterlik İnançlarını Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu bölüm, maddelerin eklenmesi gerektiğinde kullanılmak üzere yapısal olarak korunmuştur.

• (Maddeler Kaynakta Mevcut Değildir)