Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği

Özet

Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği (SYAÖ), Burak Ayçiçek ve Tuba Yanpar-Yelken tarafından 2021 yılında geliştirilen, öğrencilerin sınıf ortamına dair algılarını kapsamlı bir şekilde ölçmeyi amaçlayan 28 maddelik, çok faktörlü bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin sınıfta kendilerini nasıl hissettiklerini, akran ilişkilerini ve öğretmenleriyle olan etkileşimlerini değerlendiren üç alt boyuttan oluşmaktadır.

Ölçek geliştirme çalışması, aracın yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş (Genel Cronbach Alpha = 0,93) ve Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, toplam varyansın %81,592’sinin açıklanabildiği güçlü bir yapısal geçerliği desteklemiştir. SYAÖ, eğitim psikolojisi alanında sınıf dinamikleri ve öğrenci iyi oluşu arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmacılar için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf Yaşamı Algısı, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Okul Ortamı, Öğrenci Algıları.

Yazarlar

Burak Ayçiçek, Tuba Yanpar-Yelken.

Amaç

Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin sınıf ortamına yönelik deneyimlerini ve bu deneyimlerden kaynaklanan algılarını ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Ölçek, özellikle öğrencilerin sınıf içi sosyal ve duygusal ortamı ne derece destekleyici ve güvenli bulduklarını belirlemeyi hedefler.

Bu ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin sınıf yaşamına dair olumlu veya olumsuz algılarını tespit ederek, sınıf içi müdahale programlarının geliştirilmesine ve öğrenme ortamının iyileştirilmesine bilimsel bir temel sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, öğrencilerin sınıf arkadaşları ve öğretmenleriyle kurduğu ilişkilerin algılanan kalitesini derinlemesine incelemektedir.

Yapı

Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği, Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda belirlenen ve sınıf yaşamının algılanan üç kritik yönünü temsil eden üç alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu faktörler, öğrencilerin duygusal tepkilerini ve sosyal algılarını farklı odak noktalarında değerlendirir.

Ölçeğin yapısal alt boyutları şunlardır:

• Sınıf Ortamının Hissettirdikleri: Öğrencinin sınıfta kendini güvende, iyi ve huzurlu hissetmesi gibi genel duygusal algılarını kapsar (9 madde).
• Sınıfta Arkadaşların Hissettirdikleri: Akranlarla etkileşim, iş birliği ve arkadaşlık ilişkilerinin öğrenciye sağladığı mutluluk ve sosyal destek algısını ölçer (8 madde).
• Sınıfta Öğretmenin Hissettirdikleri: Öğretmenin öğrenciye karşı gösterdiği saygı, güven ve destekleyici tutumun öğrenci tarafından nasıl algılandığını değerlendirir (11 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, güçlü istatistiksel kanıtlarla desteklenmiştir. Örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için uygunluğunu değerlendiren KMO değeri 0,931 olarak belirlenmiştir, bu da verilerin mükemmel derecede faktörleştirilebilir olduğunu göstermektedir. Ayrıca, değişkenler arasındaki korelasyonun yeterli olup olmadığını test eden Bartlett Küresellik Testi sonuçları istatistiksel olarak anlamlıdır (X²=4118,715; sd=92; p<0.01).

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, ölçekte kalan maddelerin madde toplam korelasyonlarının 0,423 ile 0,728 gibi yüksek bir aralıkta olduğu görülmüştür, bu da her bir maddenin genel yapıya güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu teyit etmektedir.

Güvenilirlik

Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği’nin iç tutarlılığı, genel ve alt boyut düzeyinde incelenmiş ve yüksek güvenilirlik katsayıları elde edilmiştir. Ölçeğin tamamı için hesaplanan genel Cronbach Alpha değeri 0,93’tür, bu da ölçeğin tutarlılığının üst düzeyde olduğunu göstermektedir.

Alt boyutların güvenilirlik katsayıları kabul edilebilir standartların oldukça üzerindedir:

• Sınıf Ortamının Hissettirdikleri alt boyutunun güvenirlik katsayısı: 0,891
• Sınıfta Arkadaşların Hissettirdikleri alt boyutunun güvenirlik katsayısı: 0,818
• Sınıfta Öğretmenin Hissettirdikleri alt boyutunun güvenirlik katsayısı: 0,789

Faktör Analizi

Ölçek, 28 maddeden oluşan ve üç faktörlü bir yapıya sahip olan ölçme aracıdır. Yapılan Faktör Analizi (AFA) sonucunda elde edilen bu üç faktör, toplam varyansın %81,592’sini açıklamaktadır. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin yapısal bütünlüğünün ve gücünün önemli bir göstergesidir.

Faktörlerin madde dağılımı ve varyans açıklama oranları aşağıda listelenmiştir:

• Birinci faktör 9 madde içermekte ve varyansın %38,110’unu açıklamaktadır.
• İkinci faktör 8 madde içermekte ve varyansın %23,599’unu açıklamaktadır.
• Üçüncü faktör 11 madde içermekte ve varyansın %19,883’ünü açıklamaktadır.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Belirtilmemiş (Öğretim kademesine göre belirlenmelidir)

Population Details: Ölçek, öğrencilerin sınıf yaşamına dair algılarını ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Sınıf Ortamı, Öğrenci Algısı, Güvenilirlik, Geçerlik, Cronbach Alpha, KMO Değeri, Öğretmen-Öğrenci İlişkisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: BURAK AYÇİÇEK (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Burak Ayçiçek ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• sinif-yasami-algisi-olcegi-toad.pdf
• sinif-yasami-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Ayçiçek, B., & Yanpar-Yelken, T. (2021). Classroom Life Perception Scale: A Scale development study. International Journal of Instruction, 14(1), 253-264. https://doi.org/10.29333/iji.2021.14115a

Makalenin tam metnine buradan ulaşılabilir: e-iji.net

Sınıf Yaşamı Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• 1. Sınıf bana kendimi iyi hissettirir.
• 2. Sınıf bana kendimi güvende hissettirir.
• 10. Arkadaşlarımla bir arada olmak mutluluk verir.
• 11. Derste yapılan grup çalışmaları mutluluk verir.
• 18. Öğretmenimin bana saygı duyduğunu hissetmek mutluluk verir.
• 19. Öğretmenimin bana güvendiğini hissetmek huzur verir.