Sınıf Öğretmenlerinin Matematik Öğretimi Alanındaki Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmenlerinin Matematik Öğretimi Alanındaki Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği, 2008 yılında Hamide Sena Turhan tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim (o dönemin 4. ve 5. sınıfları) sınıf öğretmenlerinin matematik dersinin öğretimine yönelik algılanan yeterlilik düzeylerini ve görüşlerini sistematik olarak incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, öğretmenlerin pedagojik bilgi, alan bilgisi ve öğretim yöntemlerine dair kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini belirlemeye odaklanmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, öğretmenlerin matematik öğretimi konusundaki mevcut yeterlilik algılarını değerlendirmek için kapsamlı bir Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf Öğretmeni, Matematik Öğretimi, Öğretmen Yeterliliği, Algılanan Yeterlilik, Ölçek Geliştirme, Likert tipi, Eğitim Psikolojisi, Pedagojik Alan Bilgisi.

Yazarlar

Hamide Sena TURHAN

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim düzeyinde görev yapan sınıf öğretmenlerinin matematik öğretimi alanındaki mevcut yeterlilik düzeylerini ve bu konudaki genel görüşlerini bilimsel yöntemlerle tespit etmektir. Ölçek, öğretmenlerin kendilerini yeterli hissettikleri veya geliştirilmesi gereken alanları belirleyerek, gelecekteki hizmet içi eğitim programlarının ve öğretmen yetiştirme müfredatlarının ihtiyaçlara yönelik olarak düzenlenmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Araştırma, aynı zamanda öğretmen görüşlerinin çeşitli demografik ve mesleki değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemek için de kullanılmıştır.

Yapı

Sınıf Öğretmenlerinin Matematik Öğretimi Alanındaki Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği, sınıf öğretmenlerinin matematik öğretimi ile ilgili algıladıkları yetkinlikleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı (konstrükt), öğretmenlerin ders içeriğini anlama, etkili öğretim stratejileri uygulama ve öğrenci değerlendirmesi yapma becerileri gibi farklı yeterlilik alanlarını kapsamaktadır. Bu yeterlilikler genellikle dört ana bileşen etrafında toplanır: Alan Bilgisi, Pedagojik Bilgi, Öğretim Yöntemleri ve Tutum/Motivasyon. Ölçek, öğretmenlerin matematik derslerine yönelik kişisel inanç ve yeterlilik algılarının gücünü belirlemek için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında, psikometrik özelliklerin sağlanması amacıyla geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Özellikle ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünden emin olmak için kapsam geçerliliği çalışmalarına odaklanılmıştır. Anket formu uygulamaya konulmadan önce, maddelerin ilgili yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuştur. Bu süreçte, kapsam geçerliliğinin sağlanması için Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden alanında yetkin öğretim üyelerinin görüşleri alınmış ve anketin kullanışlılık ve amaca uygunluğu bu uzman görüşleri doğrultusunda belirlenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerinde, iç tutarlılığın bir göstergesi olan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Likert tipi ölçeklerde iç tutarlılık düzeyini saptamak için en yaygın ve uygun yöntem, Lee Cronbach tarafından geliştirilen Cronbach Alpha katsayısının kullanılmasıdır. Turhan (2008) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin maddeleri arasındaki tutarlılığın yüksek olduğunu göstermek amacıyla bu katsayının hesaplandığı belirtilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alpha değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Kaynak tez özetinde faktör analizine dair doğrudan bir bilgi bulunmamakla birlikte, kapsamlı bir ölçek geliştirme çalışmasının ayrılmaz bir parçası olarak yapı geçerliliğini incelemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin (keşfedici veya doğrulayıcı) kullanıldığı varsayılmaktadır. Öğretmen yeterlilik algısı gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçen bu tür bir ölçekte, maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemek için faktör analizi yapılması gereklidir. Bu analiz, ölçeğin matematik öğretimi yeterliliğinin farklı bileşenlerini (örneğin, müfredat bilgisi, materyal kullanımı, sınıf yönetimi) ne kadar iyi ayırabildiğini göstermiş olmalıdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme tipi ölçek (Özel olarak bu araştırma için geliştirilmiştir).

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe (Orijinal geliştirme dili).

Popülasyon Grubu: İlköğretim (İlk ve ortaokul) sınıf öğretmenleri.

Yaş Grubu: Çalışan yetişkinler (Sınıf öğretmenleri).

Popülasyon Detayları: İlköğretim okullarının 4. ve 5. sınıflarında matematik dersinin öğretimine yönelik görev yapan sınıf öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Katılımcıların her maddeye 1 (hiç katılmıyorum) ile 5 (tamamen katılıyorum) arasında bir puan vererek kendi yeterlilik algılarını değerlendirdiği öz bildirim temelli anket metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlilik, İlköğretim Öğretmenleri, Matematik Öğretimi, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alpha, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olup, ticari bir ücretlendirme bilgisi mevcut değildir. Akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Hamide Sena Turhan’dan izin alınması önerilir. Ölçeğin geliştirildiği ve uygulandığı yıl 2008‘dir.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sinif-ogretmenlerinin-matematik-ogretimi-alanindaki-yeterlilik-duzeyleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Turhan, H., S. (2008). İlköğretim 4 ve 5. sınıf öğretmenlerinin matematik dersinin öğretimine yönelik görüşlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Tez Referansı (YÖK Ulusal Tez Merkezi): tez.yok.gov.tr

Sınıf Öğretmenlerinin Matematik Öğretimi Alanındaki Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezine (Turhan, 2008) başvurulması gerekmektedir.

Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanır:

• 1 = Hiç katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Ne katılıyorum ne katılmıyorum (Kararsızım)
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Tamamen katılıyorum