Table of Contents
Özet
Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği (SÖÖAMÖ), Büşra Usluoğlu ve Veysel Toptaş tarafından 2021 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle sınıf öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının matematik öğrenme ve öğretme süreçlerine yönelik sahip oldukları matematiksel merak düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, bireylerin matematiksel kavramları keşfetme, derinlemesine anlama ve problem çözmeye yönelik içsel motivasyonlarını ve ilgi düzeylerini ölçen bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünüdür. Çalışma, ölçeğin yapı geçerliği ve güvenirliğini sağlamak üzere kapsamlı analizler içermektedir.
Anahtar Kelimeler
Matematiksel Merak, Sınıf Öğretmenleri, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Büşra Usluoğlu, Veysel Toptaş
Amaç
Ölçeğin temel amacı, matematiksel merak yapısal kavramını sınıf öğretmenleri ve öğretmen adayları bağlamında geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Matematiksel merakın yüksek düzeyde olması, hem bireysel öğrenme başarısını hem de gelecekteki öğrencilere aktarılacak pedagojik yaklaşımların kalitesini doğrudan etkileyen kritik bir faktördür.
Bu araç, eğitim fakültelerinde ve hizmet içi eğitimlerde öğretmenlerin matematiksel ilgi düzeylerini tespit etmek ve bu alandaki eksiklikleri gidermeye yönelik müdahale programları geliştirmek için bir teşhis aracı olarak kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, sınıf öğretmenlerinin matematiğe karşı gösterdiği tutumu ve keşfetme isteğini nicel olarak belirlemeye odaklanmıştır.
Yapı
Matematiksel Merak Ölçeği, bireyin matematiğe yönelik keşfetme, sorgulama ve problem çözme isteğini temsil eden çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı genellikle matematiksel zorluklara karşı gösterilen tutumu, yeni matematiksel bilgileri öğrenme arzusunu ve matematiksel düşünme süreçlerinden alınan hazzı içerir.
Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin faktör analizi teknikleri kullanılarak alt boyutlarının belirlendiği varsayılmaktadır. Bu alt boyutlar, matematiksel bilgiye ulaşma çabası ve matematiksel süreçlerden duyulan içsel haz gibi bileşenleri barındırarak merakın farklı yönlerini kapsamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliğini sağlamaya odaklanmıştır. Bu amaçla, faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğu ve matematiksel merak yapısını yeterince temsil ettiği gösterilmiştir. Kapsam geçerliğini sağlamak için de uzman görüşlerine başvurulmuştur.
Elde edilen bulgular, ölçeğin sınıf öğretmenleri ve öğretmen adaylarının matematiksel merak düzeylerini ölçmek için gerekli geçerliğe sahip olduğunu ve ölçülmek istenen yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir.
Güvenirlik
Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını incelemiştir. Çalışmada, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Tipik olarak kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin kabul edilebilir akademik standartların üzerinde bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.
Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve farklı uygulamalarda kararlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir. Bu durum, aracın eğitim araştırmalarında güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla yürütülen faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır. Geliştirme çalışmasında, veri setinin faktör analizi için uygunluğunu kontrol etmek amacıyla uygun istatistiksel testler (KMO ve Bartlett Sphericity) kullanılmıştır. İlk aşamada uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin nihai madde sayısını ve faktör yapısını belirlemiştir.
Daha sonra, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak elde edilen faktör yapısının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğu test edilmiştir. DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri ile ölçeğin birden fazla faktörden oluştuğunu ve bu faktörlerin matematiksel merakın farklı yönlerini temsil ettiğini desteklemiştir.
Araç
Test Türü: Geliştirme
Biçim: Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitimciler
Yaş Grubu: Yetişkin (Üniversite öğrencileri ve çalışan öğretmenler)
Popülasyon Detayları: Sınıf öğretmenliği lisans programı öğrencileri (Öğretmen Adayları) ve aktif olarak görev yapan sınıf öğretmenleri.
Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).
Anahtar Kelimeler
Matematik Eğitimi, Öğretmen Yeterlikleri, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alfa, Öğretmen Adayı.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Büşra Usluoğlu’nun iletişim adresi makalede belirtilmiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2021
Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgileri, sorumlu yazar Büşra Usluoğlu ile doğrudan e-posta yoluyla ([email protected]) iletişime geçilerek öğrenilmelidir.
Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden erişime açıktır: dergipark.org.tr.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sinif-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-matematiksel-merak-olcegi-toad.pdf.
Kaynaklar
Usluoğlu, B., ve Toptaş, V. (2021). Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik Çalışması. Uluslararası Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 18-28.
Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir.
Cite this article
memjavad (2025). Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-matematiksel-merak-olcegi/
memjavad. "Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-matematiksel-merak-olcegi/.
memjavad. "Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-matematiksel-merak-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-matematiksel-merak-olcegi/.
[1] memjavad, "Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.