Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği

Özet

Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği (TOAD), öğretmenlik mesleğine hazırlanan bireylerin, sınıf yönetimi süreçlerine dair algılarını ve yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle öğretmen adaylarının teorik bilgilerini pratik sınıf ortamına taşıma konusundaki öz yeterlik inançlarını ve algılarını derinlemesine incelemektedir. Geliştirme çalışması, 2018 yılında Gözde Özenç İra ve Nuri İra tarafından yürütülmüş olup, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik standartlarını sağlaması hedeflenmiştir.

Bu ölçek, eğitim bilimleri alanında, öğretmen yetiştirme programlarının etkililiğini değerlendirmede ve adayların sınıf içi zorluklarla başa çıkma stratejilerini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek, adayların sınıfı düzenleme, disiplin sağlama, öğrenme ortamını motive etme gibi temel sınıf yönetimi boyutlarındaki algılarını sistematik olarak ölçer.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayları, Sınıf Yönetimi, Algı Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Gözde Özenç İra, Nuri İra

[quads id=5]

Amaç

Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının sınıf içi disiplin, etkili iletişim, zaman yönetimi ve öğrenme ortamının düzenlenmesi gibi kritik sınıf yönetimi becerilerine yönelik kişisel algılarını ve kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini belirlemektir. Bu araç, eğitim fakültelerinde verilen teorik eğitimin, adayların pratik yeterlik algısı üzerindeki etkisini değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, aynı zamanda, pedagojik formasyon programlarında veya lisans eğitiminde hangi sınıf yönetimi bileşenlerinin daha fazla desteklenmesi gerektiğini ortaya koyarak müfredat geliştirme çalışmalarına bilimsel kanıt sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, geleceğin öğretmenlerinin mesleğe daha donanımlı başlamaları hedeflenmektedir.

Yapı (Construct)

Ölçek, öğretmen adaylarının sınıf yönetimine ilişkin algılarını çok boyutlu bir yapı içinde ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin sınıf içi davranışları kontrol etme yeteneği, öğrenci motivasyonunu artırma becerisi ve olumlu bir öğrenme iklimi oluşturma inancını kapsar. Ölçeğin alt boyutları, büyük ihtimalle, önleyici yönetim stratejileri, düzeltici disiplin teknikleri ve çevresel düzenlemeler gibi temel sınıf yönetimi bileşenlerine odaklanmaktadır.

Ölçülen temel psikolojik yapı, bireyin zorlu sınıf durumlarıyla başa çıkma kapasitesine dair öznel değerlendirmesi veya öz yeterlik algısıdır. Yüksek algıya sahip adaylar, sınıfı kontrol etme ve yönetme konusunda kendilerini daha yetkin hissederken, düşük algıya sahip olanlar mesleki kaygı yaşama eğiliminde olabilirler.

Geçerlik (Validity)

Ölçeğin geliştirilme çalışması, başlığında da belirtildiği gibi kapsamlı bir geçerlik çalışmasını içermektedir. Ölçeğin, ölçmek istediği sınıf yönetimi algısını doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

Yapı geçerliğini sağlamak için genellikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği oluşturulmuş ve ardından Faktör Analizi teknikleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumu incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin ilgili alt boyutlara uygun şekilde yüklendiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik (Reliability)

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, ölçüm sonuçlarının zamandan bağımsız olarak tutarlı olmasını sağlayan güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasıdır.

Yayınlanan makalede detaylı katsayılar belirtilmese de, ölçek geliştirme standartları gereği, elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin öğretmen adayları popülasyonunda güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi (Factor Analysis)

Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmış olabilir. Bu analiz, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta ait olduğunu belirlemeye yardımcı olmuştur.

KFA sonuçlarının ardından, ölçeğin teorik yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de uygulanmış olabilir. DFA, ölçeğin faktör yapısının veri setine ne kadar iyi uyduğunu gösteren uyum indekslerini (RMSEA, CFI, TLI vb.) sağlamış ve böylece ölçeğin yapısal geçerliği güçlendirilmiştir.

Ölçek (Instrument)

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi açıkça belirtilmemiştir, ancak psikometrik ölçek geliştirme standartları göz önüne alındığında, büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert Tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum – Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Preservice Teachers)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Eğitim fakültelerinde veya pedagojik formasyon programlarında öğrenim gören üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Adaylar, sınıf yönetimi senaryoları veya genel algıları hakkındaki maddeleri kendileri derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlik, Pedagojik Formasyon, Eğitim Araştırmaları, Cronbach Alfa, Faktör Analizi, Geçerlik, Güvenirlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Kaynakta açıkça belirtilmemiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir (2018). Ticari olmayan akademik kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Sorumlu yazar Gözde Özenç İra ile [email protected] adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ogretmen-adaylarina-yonelik-sinif-yonetimi-algisi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Özenç -İra, G., ve İra, N. (2018). Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(3), 104-118. DOI: http://dx.doi.org/10.19160/ijer.488221

[quads id=5]

Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, kaynak makalede detaylı olarak sunulmakla birlikte, bu akademik girişte doğrudan sağlanmamıştır. Kullanıcıların orijinal makaleye (DOI: 10.19160/ijer.488221) başvurması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarina-yonelik-sinif-yonetimi-algisi-olcegi/

memjavad. "Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 28 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarina-yonelik-sinif-yonetimi-algisi-olcegi/.

memjavad. "Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarina-yonelik-sinif-yonetimi-algisi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarina-yonelik-sinif-yonetimi-algisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmen Adaylarına Yönelik Sınıf Yönetimi Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF