Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testi

Özet

Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testi (FÖÖA YÖABT), 2018 yılında Merve Kocagül Sağlam ve Gülay Ünal Çoban tarafından geliştirilmiş spesifik bir ölçme aracıdır. Bu testin temel amacı, fen bilimleri eğitimi alanında çalışan veya bu alanda eğitim görmekte olan bireylerin bilimsel Akıl Yürütme becerilerini nesnel bir şekilde değerlendirmektir. Geliştirme çalışması, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının, fen kavramlarını öğretme ve öğrenme süreçlerinde kritik öneme sahip olan tümdengelim, tümevarım ve oransal Akıl Yürütme gibi farklı becerilere ne ölçüde sahip olduklarını belirlemeye odaklanmıştır. Test, fen eğitimi bağlamında karşılaşılan karmaşık problem çözme durumlarına yönelik bireysel yeterlilikleri ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Akıl Yürütme Becerileri, Fen Eğitimi, Öğretmen Adayları, Fen Bilimleri Öğretmenleri, Test Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Merve Kocagül Sağlam, Gülay Ünal Çoban.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, görev yapmakta olan Fen Bilimleri Öğretmenleri ve bu alanda lisans eğitimi gören öğretmen adaylarının fen bilimleri müfredatı ve pedagojisi ile ilişkili Akıl Yürütme yeterliliklerini ölçmektir. Bu test, özellikle eğitim araştırmacılarına ve program geliştiricilere, hedef kitlenin bilişsel yeteneklerindeki güçlü ve zayıf yönleri belirlemede somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Testin geliştirilmesi, fen eğitiminde akıl yürütme becerilerinin öneminin artmasıyla doğrudan ilişkilidir. Geleneksel bilgi ölçüm yöntemlerinin ötesine geçerek, bireylerin bilimsel süreç becerilerini ve mantıksal çıkarım yapma kabiliyetlerini değerlendirmeyi hedefler.

Yapı

Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testi, bilişsel psikolojide ve eğitim bilimlerinde merkezi bir rol oynayan Akıl Yürütme Becerileri yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle, bilimsel bilgi üretimi ve problem çözme için temel teşkil eden tümdengelim, tümevarım ve oransal düşünme gibi alt bileşenleri içerir.

Test, Fen Bilimleri alanına özgü senaryolar ve problemler kullanarak, adayların soyut kavramları anlama, hipotez kurma ve sonuç çıkarma yeteneklerini değerlendirir. Ölçeğin geliştirme süreci, bu becerilerin fen bilimleri öğretimindeki başarının kritik göstergeleri olduğu varsayımına dayanmaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, 2018 yılında yayımlanan orijinal makale (“Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testinin geliştirilmesi”) kapsamında kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Bir geliştirme çalışmasında tipik olarak, testin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla aşağıdaki geçerlik türlerine odaklanılmıştır:

• Kapsam Geçerliği: Test maddelerinin, akıl yürütme becerilerinin ilgili tüm boyutlarını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak incelenmiştir.
• Yapı Geçerliği: Faktör analizi yöntemleri kullanılarak, testin teorik olarak öngörülen yapısal modeli destekleyip desteklemediği araştırılmıştır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi de ‘-‘ olarak belirtilmiştir. Ancak ölçek geliştirme standartlarına göre, FÖÖA YÖABT’nin iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık (test-tekrar test) güvenirlik analizlerinden geçirilmiş olması beklenir.

• İç Tutarlılık: Testin maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı gibi istatistikler raporlanmıştır. Yüksek bir katsayı, test maddelerinin aynı temel yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Madde Analizi: Testin ayırt edicilik ve güçlük indeksleri incelenerek güvenilirliğe katkıda bulunan maddeler belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Akıl yürütme becerileri gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçen bir testin geliştirilmesinde, yapı geçerliğini belirlemek için Faktör Analizi temel bir adımdır. Orijinal çalışmada, testin teorik olarak öngörülen Akıl Yürütme alt boyutlarını (örneğin, tümdengelim, tümevarım) ampirik olarak doğrulayıp doğrulamadığı açımlayıcı faktör analizi (AFA) veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, testin nihai yapısının belirlenmesinde kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Performans Testi)

Format: Çoktan Seçmeli veya Açık Uçlu (Orijinal makale detaylarına göre genellikle bilişsel testler çoktan seçmeli formatta hazırlanır).

Derecelendirme: Veri yok (Ancak bilişsel başarı testlerinde doğru/yanlış veya puanlama anahtarı kullanılır).

Mevcut Diller: Türkçe.

Hedef Popülasyon Grubu: Eğitimciler ve Eğitim Adayları.

Yaş Grubu: Üniversite düzeyinde (Lisans öğrencileri) ve Yetişkinler (Öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Fen Bilimleri Öğretmen Adayları.

Test Metodolojisi: Fen bilimleri bağlamında test geliştirme standartlarına uygun olarak, pilot uygulamalar ve psikometrik analizler yoluyla madde havuzundan nihai test formunun oluşturulması süreci izlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Yeterliliği, Bilişsel Yetenekler, Tümdengelim, Tümevarım, Oransal Akıl Yürütme, Psikometri, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Merve Kocagül Sağlam

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri yok.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

İletişim Adresi: Orijinal makalede belirtilen kurumsal adres (Detaylı adres bilgisi mevcut değil).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018.

İzinler ve Ücret: Testin bilimsel araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım durumuna dair bilgi mevcut değildir. Sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Orijinal makaleye ve testin kendisine, yayımlanan dergi linki aracılığıyla erişilebilir: ilkogretim-online.org.tr.

Testin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: fen-bilimleri-ogretmenleri-ve-ogretmen-adaylarina-yonelik-akil-yurutme-becerileri-testi-toad.pdf

Referanslar

1. Kocagül Sağlam, M. ve Ünal Çoban, G. (2018). Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testinin geliştirilmesi. İlköğretim Online, 17 (3), 1496-1510.

[quads id=5]

Items of the Fen Bilimleri Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Akıl Yürütme Becerileri Testi

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için, yukarıda referansı ve bağlantısı verilen 2018 tarihli bilimsel makalenin incelenmesi gerekmektedir.