Sınıf Öğretmeni Görüşlerine Göre Sınıf İçi Öğrenci Davranışlarını Belirleme Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmeni Görüşlerine Göre Sınıf İçi Öğrenci Davranışlarını Belirleme Ölçeği (SOÖSİÖDBÖ), ilkokul düzeyindeki öğrencilerin sınıf içi davranışlarını, sınıf öğretmeni algıları ve gözlemleri üzerinden sistematik olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin öğrencinin akademik katılım, sosyal etkileşim ve sınıf kurallarına uyum gibi kritik alanlardaki davranışsal örüntülerini objektif bir şekilde saptamasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirme çalışması Arslantaş ve Çelebi (2020) tarafından gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek, sınıf yönetimini desteklemek ve davranışsal zorluk yaşayan öğrencilere erken müdahale stratejileri geliştirmek için öğretmenlere değerli bir geri bildirim mekanizması sunar. Geliştirme süreci, psikometrik standartlara uygun olarak yürütülmüş, böylece elde edilen sonuçların eğitim ve psikoloji alanında kullanıma uygunluğu sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf Yönetimi, Öğrenci davranışları, Öğretmen Algısı, Geliştirme Ölçeği, İlkokul Davranışları, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

S. Arslantaş, C. Çelebi.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, sınıf öğretmeni perspektifinden, öğrencilerin sınıf ortamında sergiledikleri davranışları standardize edilmiş bir biçimde ölçmek ve değerlendirmektir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin sınıf içinde karşılaştığı yapıcı (pro-sosyal) ve yıkıcı (disruptif) davranışları kategorize etme ihtiyacına yanıt vermek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmenlerin gözlemlerini daha yapılandırılmış bir veri setine dönüştürmesi hedeflenmiştir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulamacılara, öğrenci davranışlarının sınıf yönetimi üzerindeki etkilerini inceleme ve davranış sorunlarının erken tespiti için güvenilir bir araç sağlamaktadır. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve öğretmen yetiştirme süreçlerinin davranış yönetimi becerileri açısından güçlendirilmesine katkıda bulunabilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, öğretmen görüşlerine dayalı olarak sınıf içi öğrenci davranışları yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle akademik görevlere odaklanma, sosyal kurallara uyma, öğretmen ve akranlarla etkileşim kalitesi ve duygusal düzenleme gibi bileşenleri içerir. Ölçek, bu davranışsal örüntüleri çok boyutlu bir perspektiften ele alarak, tek bir genel davranış puanı yerine, davranışın farklı alt boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Ölçülen yapı, yalnızca olumsuz davranışları değil, aynı zamanda öğrencilerin sınıf ortamına katkıda bulunan olumlu ve uyumlu davranışlarını da kapsamaktadır. Bu bütüncül yaklaşım, öğretmenlerin öğrenci profillerini daha dengeli bir şekilde anlamasına olanak tanır.

Geçerlik

Sınıf Öğretmeni Görüşlerine Göre Sınıf İçi Öğrenci Davranışlarını Belirleme Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini kanıtlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Arslantaş ve Çelebi (2020) tarafından yapılan çalışmada, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve yapı geçerliği için ise faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Yapı geçerliği bulguları, ölçeğin teorik olarak beklenen davranışsal boyutları doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Detaylı geçerlik katsayıları ve analiz sonuçları, kaynakçada belirtilen makalede (OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi) yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının zamana yayılan tutarlılığını ve içsel bütünlüğünü değerlendirmek üzere yapılmıştır. Geliştirme makalesinde, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanarak ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğü belirlenmiştir.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı öğretmenler tarafından kullanıldığında benzer sonuçlar üreteceği anlamına gelir, bu da ölçeğin pedagojik değerlendirmelerde kullanımının sağlamlığını destekler. Güvenirlik analizlerinin spesifik istatistiksel değerleri, referans makalede detaylıca sunulmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, başlangıçta çok sayıda olan ölçek maddelerinin hangi temel davranışsal gruplar altında toplandığını ortaya çıkarmıştır. Çalışmada büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek, öğretmenlerin öğrenci davranışlarını farklı kategorilerde (örneğin, Dikkat Eksikliği, Sosyal Uyum, Akademik Motivasyon) değerlendirmesine olanak tanıyan alt ölçeklerin varlığını kanıtlamıştır.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme (Rating Scale) (Detaylı derecelendirme bilgileri makalede bulunmaktadır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: İlkokul Öğrencileri (Primary School Students)

Age Group: Genellikle 6-10 yaş aralığı (İlkokul dönemi)

Population Details: Ölçek, sınıf öğretmeni gözlemlerini temel aldığından, uygulama popülasyonu öğretmenlerdir; değerlendirilen popülasyon ise ilkokul öğrencileridir.

Test Methodology: Öğretmen Görüşüne Dayalı Derecelendirme (Teacher Rating Scale).

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Davranış Ölçeği, İlkokul Eğitimi, OPUS Dergisi, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Celalettin Çelebi ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları, sorumlu yazar Celalettin Çelebi’ye ([email protected]) aittir. Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış olup, ticari olmayan akademik kullanımlar için izin alınması önerilir. Testin geliştirildiği ve yayımlandığı yıl: 2020.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sinif-ogretmeni-goruslerine-gore-sinif-ici-ogrenci-davranislarini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Arslantaş, S., ve Çelebi, C. (2020). Sınıf Öğretmeni Görüşlerine Göre Sınıf İçi Öğrenci Davranışlarını Belirleme Ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(36), 125-143. doi:10.26466/opus.827286.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergipark.org.tr

Sınıf Öğretmeni Görüşlerine Göre Sınıf İçi Öğrenci Davranışlarını Belirleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler için lütfen Arslantaş ve Çelebi (2020) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.