Table of Contents
Özet
Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği, Ş. Bayraktutan tarafından 2008 yılında tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim okullarında sınıf içi iletişim düzeyini sistematik olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin temel kullanım amacı, sınıf içindeki iletişim dinamiklerinin öğrencilerin okul başarısına olan etkisini incelemektir. Çalışma, İstanbul ili Kartal ilçesindeki ilköğretim okulları örneğinde gerçekleştirilmiştir.
Ölçek, doğrudan bir geliştirme çalışmasının ürünü olup, eğitim psikolojisi ve iletişim bilimleri alanındaki kesişim noktalarında önemli bir araç sağlamaktadır. Ölçeğin detaylı psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik katsayıları) tezin kendisinde yer aldığı varsayılmaktadır, ancak özet kaynaklarda bu veriler belirtilmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Sınıf içi iletişim, iletişim düzeyi, ölçek geliştirme, ilköğretim, okul başarısı, öğrenci başarısı, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
Ş. Bayraktutan
Amaç
Ölçeğin temel amacı, eğitim ortamlarında öğretmenler ve öğrenciler arasındaki, veya öğrencilerin kendi aralarındaki iletişim süreçlerinin niteliğini ve niceliğini ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek sınıf içi etkileşimin ne kadar sağlıklı, açık ve destekleyici olduğunu belirlemeye odaklanmıştır.
Geliştirme çalışmasının odak noktası, iletişim düzeyinin belirlenmesi yoluyla, bu düzeyin öğrencilerin akademik sonuçları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkisini tespit etmektir. Dolayısıyla ölçek, hem teşhis hem de ilişkisel araştırmalar için tasarlanmıştır.
Yapı
Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği, sınıf ortamındaki iletişimsel yeterliliği ve etkileşim kalitesini ölçen bir psikolojik yapı etrafında dönmektedir. Bu yapı genellikle öğretmen-öğrenci iletişimi, öğrenci-öğrenci iletişimi ve genel sınıf atmosferinin iletişimsel boyutları gibi alt boyutları içerebilir.
Ölçek, öğrencilerin sınıf ortamında kendilerini ifade etme rahatlığını, öğretmenin geri bildirim mekanizmalarını ve sınıf içinde kurulan sosyal bağların iletişim yoluyla nasıl güçlendiğini değerlendirmeyi hedefler. Bu, öğrencilerin öğrenme motivasyonları ve duygusal refahları açısından kritik bir göstergedir.
Geçerlik
Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, kaynak özetinde geçerlik (validity) çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar sunulmamıştır. Bir geliştirme ölçeği olduğu göz önüne alındığında, yapı geçerliği (örneğin faktör analizi) ve içerik geçerliği çalışmalarının tezin metodoloji bölümünde detaylandırıldığı varsayılmaktadır.
Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten sınıf içi iletişim düzeyini ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için zorunludur. Kullanılan örneklem ve analiz yöntemleri, ölçeğin bulgularının genellenebilirliği açısından önem taşımaktadır.
Güvenirlik
Tıpkı geçerlik bilgileri gibi, güvenirlik (reliability) katsayılarına dair kesin veriler de özet kaynakta mevcut değildir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.
Geliştirme sürecinde, iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) hesaplanmış olması beklenir. Yüksek bir iç tutarlılık değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda uyumlu olduğunu gösterir. Bu tür bir çalışmanın sonuçları, ölçeğin bilimsel standartlara uygunluğunu belirlemek için gereklidir.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör yapısına dair herhangi bir detay sunulmamıştır. Ancak, iletişim gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmış bir ölçekte, faktör analizinin (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulanmış olması muhtemeldir.
Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ortaya çıkarır ve sınıf içi iletişimin hangi bileşenlerinin (örneğin, öğretmen dinleme becerisi, öğrenci katılımı, çatışma yönetimi) ölçüldüğünü netleştirir.
Araç
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)
Format: Derecelendirme formatına dair bilgi verilmemiştir, ancak genellikle Likert tipi bir format kullanıldığı varsayılabilir.
Language Available: Türkçe
Population Group: İlköğretim Okulu Öğrencileri ve/veya Öğretmenleri
Age Group: İlköğretim seviyesindeki yaş grupları (yaklaşık 6-14 yaş).
Population Details: İstanbul ili Kartal ilçesindeki ilköğretim okulları örneklemi üzerinde uygulanmıştır.
Test Methodology: Nicel araştırma yöntemi kullanılarak geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Öz bildirime dayalı bir envanter türü olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen-öğrenci etkileşimi, akademik başarı, psikometri, Kartal örneği, iletişim becerileri, master tezi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez yazıldığı dönemdeki kurum).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, akademik bir tez çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için doğrudan yazar Ş. Bayraktutan veya Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari bir ücret bilgisi mevcut değildir. Ölçeğin geliştirme ve uygulama yılı 2008‘dir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: sinif-ici-iletisim-duzeyi-belirleme-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Bayraktutan, Ş. (2008). İlköğretim okullarında sınıf içi iletişimin öğrenci okul başarısına etkisi(İstanbul ili Kartal ilçesi örneği) (Yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tezin özeti ve detaylı bilgileri Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır: tez.yok.gov.tr
Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak özetinde yer almamaktadır. Detaylı maddeler için, referans verilen yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ici-iletisim-duzeyi-belirleme-olcegi/
memjavad. "Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ici-iletisim-duzeyi-belirleme-olcegi/.
memjavad. "Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ici-iletisim-duzeyi-belirleme-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ici-iletisim-duzeyi-belirleme-olcegi/.
[1] memjavad, "Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sınıf İçi İletişim Düzeyi Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.