Sınıf Öğretmeninin Mesleki Kimliğinin Oluşum/Yapılandırma Bağlamı Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmeninin Mesleki Kimliğinin Oluşum/Yapılandırma Bağlamı Ölçeği, 2017 yılında Derya Girgin ve Çiğdem Şahin tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, sınıf öğretmenlerinin mesleki kimliklerini oluşturma ve yapılandırma süreçlerini etkileyen çevresel ve bağlamsal faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğine dair algıları, kurumsal etkileşimleri ve kişisel inançları içeren örtük yapıyı ortaya çıkarmak üzere psikometrik analizlere tabi tutulmuştur.

Ölçeğin geliştirme çalışmaları, geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermekte olup, sonuçları IV. Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulmuştur. Bu araç, eğitim psikolojisi ve öğretmen yetiştirme alanlarında mesleki gelişim süreçlerinin bağlamsal boyutlarını incelemek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mesleki Kimlik, Sınıf Öğretmeni, Kimlik Oluşumu, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Yetiştirme.

Yazarlar

Derya Girgin, Çiğdem Şahin.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleki kimliklerinin oluşumunu veya yapılandırılmasını etkileyen kritik bağlamsal değişkenleri ve boyutları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek bir araç geliştirmektir. Bu bağlam, öğretmenlerin mesleğe adaptasyonunu, rol algılarını ve mesleki yeterlilik inançlarını çevreleyen sosyal, kurumsal ve eğitimsel ortamları kapsamaktadır.

Bu ölçek sayesinde, öğretmen eğitim programları ve mesleki gelişim stratejileri, kimlik oluşumunu destekleyen veya engelleyen bağlamsal faktörlere odaklanarak daha etkili bir şekilde tasarlanabilir.

Yapı

Ölçek, “Sınıf Öğretmeninin Mesleki Kimliğinin Oluşum/Yapılandırma Bağlamı” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bir öğretmenin kendini mesleki rolünde nasıl tanımladığını ve bu tanımlamanın hangi dışsal ve içsel bağlamlardan etkilendiğini ifade eder. Mesleki kimlik, sadece bireysel yeterlilikleri değil, aynı zamanda kurumsal kültürü, meslektaş ilişkilerini ve toplumsal beklentileri içeren dinamik bir süreç olarak ele alınmaktadır.

Ölçeğin boyutları, muhtemelen kurumsal destek, sosyal algı, mesleki özerklik ve kişisel yansıtma gibi alt faktörleri içerecek şekilde tasarlanmıştır. Bu faktörler, öğretmenin mesleki benliğini oluştururken karşılaştığı kritik etkileşim noktalarını temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini ortaya koymak amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin maddelerinin altında yatan örtük yapıyı belirlemek için uygulanan temel bir geçerlik yöntemidir.

Faktör analizine başlamadan önce veri setinin uygunluğunu değerlendirmek üzere iki temel istatistiksel test gerçekleştirilmiştir. Birincisi, örneklem yeterliliğini gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısıdır. KMO değeri .788 olarak hesaplanmıştır, bu değer faktör analizi için verilerin yeterli olduğunu ve örneklem büyüklüğünün uygun olduğunu göstermektedir (KMO değerinin .70 ve üzeri olması genellikle kabul edilebilir olarak değerlendirilir). İkinci test ise, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin faktör analizi için uygunluğunu test eden Bartlett’s Sphericity Testi‘dir. Bu testin sonucu (X²=5939,425, p˂.01) olarak bulunmuştur. Bu istatistiksel olarak anlamlı sonuç, korelasyon matrisinin birim matristen farklı olduğunu ve dolayısıyla verilerde faktörleştirilebilecek bir yapı bulunduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) kaynak referansta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışmasının ayrılmaz bir parçası olarak, iç tutarlılık analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği, aynı bağlam koşulları altında tekrarlandığında tutarlı sonuçlar üretme yeteneği açısından kritik öneme sahiptir.

Geliştiricilerin, ölçeğin iç tutarlılığını (maddelerin birbirleriyle ne kadar ilişkili olduğunu) ve potansiyel olarak test-tekrar test güvenirliğini (zaman içindeki istikrarını) raporlamış olması beklenir. Güvenirlik değerlerinin yüksek olması, ölçeğin mesleki kimlik bağlamını ölçmede hata oranının düşük olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin gizli yapısını ortaya çıkarmak ve teorik modeli doğrulamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin maddelerinin hangi ana boyutlar (faktörler) altında toplandığını belirlemeye yardımcı olmuştur.

AFA öncesinde yapılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri (.788) ve Bartlett’s Sphericity Testi’nin anlamlılık düzeyi (p˂.01), verilerin faktör çıkarma işlemi için son derece uygun olduğunu doğrulamıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin altında yatan belirgin ve anlamlı bir yapısal modelin varlığını işaret etmektedir. Elde edilen faktör yapısı, sınıf öğretmenlerinin mesleki kimlik oluşumundaki bağlamsal etkileri psikometrik olarak ayrıştırmıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Faktör analizi yapıldığı için muhtemelen çok maddeli, Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanılmıştır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon: Sınıf Öğretmenleri

Yaş Grubu: Yetişkin (Meslek icra eden öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de görev yapan sınıf öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

KMO, Bartlett Testi, Yapı Geçerliği, Öğretmen Eğitimi, Mesleki Gelişim, Psikometri.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Derya Girgin

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) (Sorumlu yazarın e-posta adresinden çıkarım yapılmıştır.)

İzinler ve Ücretler & Test Yılı

Telif Hakkı ve Kullanım İzinleri: Ölçek, akademik bir kongrede sunulan bildiriden türetilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Derya Girgin ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanım için ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve raporlama yılı 2017’dir.

Referanslar

Girgin, D. ve Şahin, Ç. (2017). Sınıf Öğretmeninin Mesleki Kimliğinin Oluşum/Yapılandırma Bağlamı Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. IV. International Eurasian Educational Research Congress içinde (s.1595-1597). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.

Bu ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:

• sinif-ogretmeninin-mesleki-kimliginin-olusumyapilandirma-baglami-olcegi-toad.pdf

Sınıf Öğretmeninin Mesleki Kimliğinin Oluşum/Yapılandırma Bağlamı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri bu girişte listelenememiştir. Ölçek maddelerine erişim için ilgili kongre bildirisine veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.