Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (TOAD), sınıf öğretmeni adaylarının üniversite müfredatında yer alan “Oyun ve Fiziksel Etkinlikler” dersine karşı geliştirdikleri tutum düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Zekihan Hazar ve Gül Tekkurşun Demir tarafından 2018 yılında yürütülen kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda kullanıma sunulmuştur.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmen adaylarının bu dersin pedagojik önemine, gerekliliğine ve gelecekteki mesleki yeterliklerine kattığı değere ilişkin algılarını nicel olarak ölçme ihtiyacından doğmuştur. TOAD, öğretmen yetiştirme programlarında Fiziksel Etkinlik ve oyun eğitiminin rolünü anlamak ve bu alandaki eğitim kalitesini artırmak için önemli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Sınıf Öğretmeni Adayları, Oyun, Fiziksel Etkinlik, Ders Tutumu, Öğretmen Eğitimi, Psikometrik Geliştirme.

Yazarlar

Zekihan Hazar, Gül Tekkurşun Demir.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği programlarında öğrenim gören adayların, müfredatlarında bulunan Oyun ve Fiziksel Etkinlikler dersine yönelik mevcut tutum düzeylerini yüksek güvenirlik ve geçerlik ile ölçmektir. Ölçek, öğretmen adaylarının dersin gerekliliğine ve önemine dair inançlarını saptayarak, bu alandaki eğitim stratejilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedefler.

Elde edilen nicel veriler, üniversitelerdeki ilgili derslerin müfredatlarının pedagojik etkinliğini değerlendirmek, öğretmen adaylarının derse karşı motivasyonlarını belirlemek ve sonuç olarak ilkokul düzeyinde verilecek oyun ve fiziksel eğitim kalitesini artırmak için bir temel oluşturur.

Yapı

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, tutumun bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri içeren çok boyutlu yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, öğretmen adaylarının derse karşı duyduğu ilgi, dersin mesleki gelişimdeki yerine ilişkin inançları ve derse katılma isteklilikleri gibi temel bileşenleri kapsar.

Yapılan Faktör Analizi sonuçlarına göre, ölçek genellikle dersin gerekliliğine yönelik algı ve derse karşı duyulan duygusal tepkiler (keyif veya kaygı) gibi alt boyutlardan oluşur. Bu yapı, öğretmen adaylarının oyun ve fiziksel aktivite eğitimine dair genel kabullerini ve değer yargılarını derinlemesine inceleme fırsatı sunar.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal Geçerlik çalışmaları, Hazar ve Tekkurşun Demir (2018) tarafından titizlikle yürütülmüştür. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını belirlemiş, DFA ise elde edilen faktör yapısının teorik modelle uyumunu istatistiksel olarak doğrulamıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin kabul edilebilir düzeyde iyi uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI ve RMSEA) sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin tasarlanan psikolojik yapıyı ölçme konusunda bilimsel dayanağa sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği için ilgili alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ve ölçüm kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık katsayısı olarak yaygın kullanılan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Yayımlanan çalışmada, ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısının yüksek olduğu ve bu durumun ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterdiği belirtilmiştir.

Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemler üzerinde uygulandığında benzer sonuçlar verme eğiliminde olduğunu ve ölçüm hatalarının düşük olduğunu ifade etmektedir. Güvenirlik analizleri ayrıca alt boyutlar bazında da incelenmiş ve her bir faktörün yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısının belirlenmesinde çok aşamalı bir istatistiksel yaklaşım benimsenmiştir. İlk olarak, ölçek maddelerinin temel yapısını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin özgün yapısının kaç faktör altında toplandığını netleştirmiştir.

İkinci aşamada ise, belirlenen faktör yapısının teorik olarak beklenen modele uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu ve öğretmen adaylarının derse yönelik tutumlarını başarıyla kategorize ettiğini göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Genellikle 5’li Likert formatında uygulanır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Sınıf Öğretmeni Adayları)

Age Group: Genç Yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş)

Population Details: Türkiye’deki Eğitim Fakülteleri Sınıf Öğretmenliği Bölümü öğrencileri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, Oyun ve Fiziksel Etkinlikler dersine yönelik görüşlerini derecelendirme yaparak belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Fakültesi, Öğretmen Adayı Tutumu, Ders Algısı, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Pedagoji.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir (Sorumlu Yazar: Zekihan Hazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Zekihan Hazar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçek, açık erişimli bir akademik makale içerisinde sunulduğu için, uygun referans gösterilerek akademik çalışmalarda kullanılabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Ölçeğin orijinal DOCX belgesi buradan indirilebilir: sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

  • Hazar, Z., ve Tekkurşun Demir, G. (2018). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Human Sciences, 15(2), 1206-1215. doi:10.14687/jhs.v15i2.5284

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak makalenin içeriğinde açıkça belirtilmediği için burada sunulamamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ulaşmak için Hazar ve Tekkurşun Demir (2018) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi/

memjavad. "Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmeni-adaylarinin-oyun-ve-fiziksel-etkinlikler-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Sınıf Öğretmeni Adaylarının Oyun ve Fiziksel Etkinlikler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF