Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri Ölçeği (SİSSTÖ)

Abstract

Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri Ölçeği (SİSSTÖ), öğretmenlerin sınıf ortamında kullandıkları soru sorma becerilerini ve tekniklerini değerlendirmek amacıyla 2018 yılında Sevil Büyükalan-Filiz, Süleyman Çelik ve Çetin Toraman tarafından geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin pedagojik yeterliliklerinin önemli bir bileşeni olan sınıf içi soru sorma teknikleri yapısını ölçmektedir.

Geliştirme türündeki bu psikometrik araç, öğretmenlerin dikkat çekme, konuyu derinleştirme ve eleştirel düşünmeyi teşvik etme gibi farklı amaçlarla soruları nasıl kullandıklarını belirlemeyi hedefler. SİSSTÖ, 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanan toplam 20 maddeden oluşmaktadır.

Keywords

Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri, SİSSTÖ, Öğretmen Yeterliliği, Pedagojik Beceriler, Ölçme ve Değerlendirme, Eğitim Psikolojisi.

Authors

Sevil Büyükalan Filiz, Süleyman Çelik, Çetin Toraman

Purpose

Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri Ölçeği’nin (SİSSTÖ) temel amacı, aktif olarak görev yapan öğretmenlerin ders sırasında başvurdukları soru sorma yöntemlerinin etkinliğini ve çeşitliliğini nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin soru sorma davranışlarını öz değerlendirme yoluyla analiz etmelerine olanak tanır.

Ölçek, öğretmenlerin sadece bilgi düzeyindeki soruları değil, aynı zamanda öğrencileri düşündürücü ve üst düzey bilişsel becerileri kullanmaya yönlendiren teknikleri ne sıklıkla kullandığını belirleyerek, eğitim araştırmalarına ve öğretmen yetiştirme programlarına değerli veriler sağlamayı amaçlamaktadır.

Construct

SİSSTÖ, öğretmenlerin sınıf içi etkileşimde kullandıkları soru sorma tekniklerinin çok boyutlu yapısını ölçer. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin ders akışını yönetme, öğrenci katılımını artırma ve öğrenmeyi derinleştirme stratejilerini kapsar. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bir öğretmenin soruları ne kadar bilinçli ve amaç odaklı kullandığına odaklanmaktadır.

Ölçek maddeleri, soruların amaçlarına göre farklılaşan alt boyutlara ayrılmıştır; örneğin, derse hazırlık ve motivasyon sağlama, konuyu genişletme ve kavramsal anlamayı sağlama gibi boyutlar. Bu yapı, soru sorma eyleminin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda kritik bir pedagojik müdahale olduğunu varsaymaktadır.

Validity

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleriyle desteklenmiştir. Geliştirme makalesinde (Büyükalan-Filiz, Çelik ve Toraman, 2018), ölçeğin kuramsal olarak beklenen alt faktörleri ayrıştırabildiği gösterilmiştir. Bu, maddelerin ölçülmek istenen sınıf içi soru sorma teknikleri yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini işaret eder.

Ayrıca, içerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurularak maddelerin kapsam geçerliği sağlanmıştır. Çalışma, SİSSTÖ’nün öğretmenlerin soru sorma becerilerini ölçmede yeterli düzeyde geçerli bir araç olduğunu ortaya koymuştur.

Reliability

SİSSTÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasını içermektedir. Ölçek geliştirme çalışmasında elde edilen yüksek iç tutarlılık katsayısı değerleri, ölçekteki 20 maddenin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek güvenirlik bulguları, SİSSTÖ’nün öğretmenlerin soru sorma teknikleri konusundaki öz bildirimlerini kararlı ve güvenilir bir biçimde topladığını desteklemektedir. Bu durum, ölçeğin eğitim araştırmalarında güvenle kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Factor Analysis

SİSSTÖ’nün geliştirilmesi sırasında kullanılan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu analizler, öğretmenlerin kullandığı soru sorma tekniklerinin birbirinden ayrılabilir ve anlamlı alt boyutlar halinde gruplandırılabileceğini göstermiştir.

Faktör analizi sonuçları, sınıf içi soru sorma davranışının basit bir beceri olmaktan öte, dikkat çekme, konuyu genişletme, bilişsel derinlik sağlama gibi farklı stratejileri içeren karmaşık bir yapı olduğunu doğrulamıştır. Bu faktörler, öğretmen eğitiminde hedefli müdahaleler geliştirmek için temel oluşturmaktadır.

Instrument

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler (Teachers)

Age Group: Yetişkin (Adult) (Çalışan öğretmen popülasyonu)

Population Details: Ölçek, farklı branş ve kademelerde görev yapan, aktif olarak sınıf içi eğitim veren öğretmenlerin pedagojik davranışlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır. Toplam 20 madde bulunmaktadır.

Keywords

Soru Sorma Becerisi, Öğretmen Eğitimi, Pedagoji, Eğitim Bilimleri, Öğrenci Katılımı.

Authors

Author ORCID Identifier: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sevil Büyükalan Filiz: [email protected]

Correspondence Address: Yazışma adresi, makalenin yayınlandığı dergi kaynağında yer almaktadır.

Permissions & Fee and Test Year

Test Year: 2018

Permissions & Fee: Ölçeğin bilimsel amaçlı kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım için özel izinler ve olası ücretlendirmeler söz konusu olabilir.

The original PDF can be downloaded here: sinif-ici-soru-sorma-teknikleri-olceginin-sissto-toad.pdf

Reference’s

• Büyükalan-Filiz, S., Çelik, S. ve Toraman, Ç. (2018). Sınıf içi soru sorma teknikleri ölçeğinin (SİSSTÖ) geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(2), 197-212.

Items of the Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri Ölçeği (SİSSTÖ)

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Derse girişte dikkat çekmek amacıyla sorulardan yararlanırım.
• Dikkat çekmek amacıyla konu ve kazanım dışı sorulardan yararlanırım.
• Sorularım her zaman düşündürücüdür.
• Konuyu genişletmek için sorulardan yararlanırım.

Toplam 20 madde