İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Sınıf İçi Etkinlik Ölçeği

Özet

İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Sınıf İçi Etkinlik Ölçeği, Sait Bardakçı tarafından 2013 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin sınıf içi etkinliklere yönelik algılarını ve deneyimlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Ölçek, Sivas ilinde yapılan bir uygulama çalışması sonucunda son halini almış olup, psikometrik özellikleri detaylı faktör analizi ve güvenirlik çalışmaları ile desteklenmiştir. Ölçek, öğrencilerin öğretim ortamında karşılaştıkları çeşitli aktivitelerin sıklığını belirlemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İlköğretim, Sınıf İçi Etkinlik, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Öğrenci Algısı, Eğitim Psikolojisi, Türkiye.

Yazarlar

Sait Bardakçı

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim seviyesindeki öğrencilerin sınıf içinde gerçekleştirilen çeşitli öğretim ve öğrenme etkinliklerine (örneğin, tartışma, grup çalışması, problem çözme gibi) ne sıklıkta katıldıklarını veya bu etkinlikleri deneyimlediklerini sistematik olarak belirlemek için geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır.

Bu geliştirme çalışması, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin sınıf ortamına ilişkin algılarını değerlendirerek öğretim süreçlerini iyileştirmelerine olanak tanımaktadır. Ölçek, özellikle Türkiye bağlamında sınıf içi etkinliklerin niteliğini ve niceliğini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Sınıf İçi Etkinlik Ölçeği, öğrencilerin sınıf içi deneyimlerini çok boyutlu olarak ele almaktadır. Ölçeğin altında yatan yapı, öğrencilerin öğretmen merkezli, öğrenci merkezli veya etkileşimli etkinliklere yönelik algılarını kapsayan faktörlerden oluşmaktadır. Bu faktörler, öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılım düzeylerini ve sınıf ortamının pedagojik zenginliğini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliğinin belirlenmesi amacıyla yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçme aracının teorik yapıyı desteklediğini göstermiştir. Analiz sonucunda, toplam varyansın önemli bir kısmını açıklayan, iyi tanımlanmış faktörler elde edilmiştir.

Yapılan analizlerde, ölçeğin geçerliğine ilişkin elde edilen bulgulara göre, toplam varyansın %60,6‘sını temsil eden 9 faktör belirlenmiştir. Ayrıca, ölçek maddelerinin toplam puan ile olan korelasyonlarının 0.45 ile 0.79 arasında değer aldığı tespit edilmiştir. Bu yüksek madde-toplam korelasyon değerleri, her bir maddenin ölçülmek istenen genel yapıya önemli ölçüde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla yapılan analizler, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. 31 maddeden oluşan bu ölçme aracına ilişkin gerçekleştirilen güvenirlik analizi sonucunda elde edilen Cronbach Alpha katsayısı değeri 0.91 olarak hesaplanmıştır.

Genel olarak, psikometrik çalışmalarda 0.70 ve üzeri Cronbach Alpha değerleri ölçeğin güvenilir olduğunu gösterirken, 0.91 değeri ölçeğin mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verebileceğini belirtmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde kullanılan açımlayıcı faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır. Çalışma, sınıf içi etkinlik algısını ölçen 31 maddenin 9 temel faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu 9 faktör, ölçekteki varyansın %60,6’sını açıklamaktadır. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu ve temsil ettiği yapıyı yeterince kapsadığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracı)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (4’lü Likert ölçeği)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: İlköğretim seviyesindeki öğrenciler (Genellikle 6-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Sivas ili ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrenciler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, 31 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme sistemi 4’lü Likert ölçeği tipindedir:

• 4 = Her Zaman
• 3 = Çoğu Zaman
• 2 = Bazen
• 1 = Hiçbir Zaman

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Eğitim Bilimleri, Yüksek Lisans Tezi, Sınıf Yönetimi, Öğrenme Ortamı, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.

İzinler ve Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiğinden, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın izniyle ve ücretsiz olarak temin edilebilir. Ticari kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Geliştirme Yılı: 2013

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki adresten indirilebilir: ilkogretim-ogrencilerine-yonelik-sinif-ici-etkinlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Bardakçı, S. (2013). İlköğretim öğrencilerine yönelik sınıf içi etkinlik ölçeği geliştirilmesi, güvenirlik ve geçerlilik çalışması: Sivas ili uygulaması (Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas). Yüksek lisans tezine ait detaylara YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılabilir.

Tez bağlantısı: tez.yok.gov.tr

İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Sınıf İçi Etkinlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır; ancak ölçeğin 31 maddeden oluştuğu belirtilmiştir. Maddelerin tam listesi için kaynak tez çalışmasına başvurulması gerekmektedir.