Kitle İletişim Araçlarının İlköğretim Öğrencilerinin Sınıf İçi Davranışlarına Etkisi Üzerine Öğretmen Görüşleri Ölçeği

Özet

Kitle İletişim Araçlarının İlköğretim Öğrencilerinin Sınıf İçi Davranışlarına Etkisi Üzerine Öğretmen Görüşleri Ölçeği, 2016 yılında Birgül, Güleç ve Tavşanlı tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilkokul öğrencilerinin sınıf içi tutum ve davranışları üzerindeki kitle iletişim araçlarının (televizyon, internet ve diğer dijital medya) algılanan etkilerini öğretmenlerin bakış açısıyla sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğrencilerin dikkat, odaklanma, sosyal etkileşim ve okul kurallarına uyum gibi temel sınıf içi davranışlarını medya tüketimi bağlamında incelemektedir. Ölçek geliştirme çalışması, yüksek düzeyde iç tutarlılık sergileyerek psikometrik açıdan güçlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kitle İletişim Araçları, İlköğretim, Sınıf Davranışları, Öğretmen Görüşleri, Ölçek Geliştirme, Medya Etkisi, Sınıf İçi Davranışlar.

Yazarlar

Birgül, K., Güleç, S., Tavşanlı, Ö.F.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim öğrencilerinin sınıf ortamındaki davranışsal ve akademik performanslarını etkileyen potansiyel dış faktörlerden biri olan kitle iletişim araçlarının etkisini öğretmen görüşleri doğrultusunda ölçmektir. Öğretmenler, öğrencilerin günlük yaşamdaki medya maruziyetinin sınıfa yansıyan sonuçlarını en yakından gözlemleyen profesyonellerdir.

Bu araç, öğretmenlerin gözlemlerini yapılandırılmış bir biçimde toplayarak, medya kullanımının öğrencilerin dikkat dağınıklığı, saldırganlık eğilimi, sosyalleşme becerileri ve öğrenme motivasyonu üzerindeki pozitif veya negatif etkilerini nicel olarak belirlemeye hizmet eder. Elde edilen veriler, eğitim politikalarının geliştirilmesi ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim programlarının içeriğinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Ölçek, kitle iletişim araçlarının ilkokul öğrencilerinin sınıf içi davranışları üzerindeki etkisine dair algılanan boyutları ölçen psikolojik bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı genellikle iki ana bileşen etrafında şekillenir: Olumsuz Davranışsal Etkiler ve Olumlu/Sosyal Etkiler. Olumsuz etkiler, dikkat süresindeki azalma, hiperaktivite, saldırganlık ve derslere karşı ilgisizlik gibi durumları içerirken; olumlu etkiler, bilgi edinme, kültürel farkındalık ve yeni sosyal becerilerin kazanılması gibi alanları kapsayabilir.

Ölçeğin geliştirme süreci, öğretmenlerin deneyimlerine dayanan maddeler aracılığıyla bu karmaşık ilişkiyi yakalamayı hedeflemiştir. Yapı, öğretmenlerin medya etkisini ne ölçüde bir problem olarak algıladıklarını da ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisine dair spesifik bir veri (“-“) bulunmamasına rağmen, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, yapı geçerliğinin (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak) incelendiği varsayılmaktadır. Ölçeğin, amaçladığı yapıyı (kitle iletişim araçlarının sınıf içi davranışlara etkisi) doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren geçerlik çalışmalarının makalenin tam metninde yer aldığı düşünülmektedir.

Ölçeğin maddelerinin, temsil ettiği teorik yapıyı ne kadar iyi yansıttığını gösteren içerik geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. İlerleyen çalışmalarda, ölçeğin diğer ilgili ölçüm araçlarıyla olan korelasyonlarının (yakınsak ve ıraksak geçerlik) incelenmesi, geçerlik kanıtlarını güçlendirecektir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, yüksek düzeyde tatmin edici bulunmuştur. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değeri 0.93 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda son derece tutarlı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizlerine ek olarak, verilerin istatistiksel analizlere uygunluğunu belirlemek amacıyla normallik dağılımı kontrol edilmiştir. Bu kontrol için Kolmogorow-Smirnow testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesi sonucunda, karşılaştırma ve ilişki analizleri için parametrik testler tercih edilmiştir. Kullanılan başlıca parametrik testler arasında Bağımsız Örneklemler T Testi (Independent Samples T Test) ve birden fazla grup arasındaki farkları incelemek için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, ‘Geliştirme’ türünde bir çalışma olduğu için, yapısal geçerliliğini belirlemek amacıyla faktör analizine tabi tutulmuştur. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu alt boyutların kitle iletişim araçlarının sınıf içi davranışlara etkisinin farklı yönlerini temsil edip etmediğini ortaya koyar.

Faktör analizi sonuçları (makalenin tam metninde detaylı olarak sunulmuştur), ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları desteklediğini göstermiş olmalıdır. Bu boyutlar genellikle Akademik Performans Engelleri, Saldırganlık ve Uyum Sorunları ve Sosyal İzolasyon gibi temaları içerebilir. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ilgili faktörü güçlü bir şekilde temsil ettiğini işaret eder.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Yazar görüşlerine dayalı, muhtemelen 5’li veya 4’lü Likert tipi derecelendirme formatında hazırlanmıştır (Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğretmenleri (İlkokul öğrencileri hakkındaki görüşlerini belirtmektedirler).

Yaş Grubu: Ölçek, ilkokul (birincil) seviyesindeki öğrencilerin davranışlarını değerlendirmektedir.

Popülasyon Detayları: Çalışma, ilkokul kademesinde görev yapan ve kitle iletişim araçlarının etkilerini gözlemleyen öğretmenlerden toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin davranışsal çıktılarını değerlendirmek üzere öğretmenlerin öznel gözlemlerini ve mesleki deneyimlerini yapılandırılmış anket formatında toplamaktadır. İstatistiksel analizlerde normallik kontrolü sonrası parametrik testler (ANOVA ve T-testi) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İç Tutarlılık, Parametrik Testler, Öğretmen Algısı, Cronbach Alfa, Medya Tüketimi, Okul Davranışı.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilmek suretiyle serbesttir. Kullanım izni ve ücret bilgileri için orijinal yayıncıya (Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi) veya yazarlara başvurulması gerekmektedir.

Kaynaklar

• Birgül, K., Güleç, S. ve Tavşanlı, Ö.F. (2016). İlkokul öğrencilerinin sınıftaki davranışlarına kitle iletişim araçlarının etkisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 6(2), 89-98.

• Makalenin orijinal PDF bağlantısı: proje.akdeniz.edu.tr

• Ölçeğin PDF dosyası buradan indirilebilir: kitle-iletisim-araclarinin-ilkogretim-ogrencilerinin-sinif-ici-davranislarina-etkisi-uzerine.pdf

[quads id=5]

Kitle İletişim Araçlarının İlköğretim Öğrencilerinin Sınıf İçi Davranışlarına Etkisi Üzerine Öğretmen Görüşleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte doğrudan bulunmamaktadır. Maddelere ulaşmak için Birgül, Güleç ve Tavşanlı (2016) tarafından yayımlanan “İlkokul öğrencilerinin sınıftaki davranışlarına kitle iletişim araçlarının etkisi” başlıklı makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir.