Sınıf İçi Çatışma Yaşama Nedenleri Ölçeği

Özet

Sınıf İçi Çatışma Yaşama Nedenleri Ölçeği (SİÇYNÖ), üniversite öğrencilerinin sınıf ortamında deneyimledikleri çatışmaların temel kaynaklarını ve nedenlerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle öğrenci-öğretmen etkileşimlerinden, öğrenme-öğretme süreçlerinden ve öğrenci davranışlarından kaynaklanan çatışma nedenlerini ölçmeyi hedefler. Toplam 42 maddeden ve 8 alt boyuttan oluşan bu ölçek, eğitim bilimleri alanında sınıf yönetimi ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi çalışmalarına önemli katkılar sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirme çalışması 2009 yılında gerçekleştirilmiş olup, geçerlik ve güvenirlik analizleri yüksek istatistiksel değerler sunmuştur. Ölçek, öğrencilerin sınıf ortamındaki algılarını, öğretmenin adalet, iletişim ve değer verme gibi kritik davranışları üzerinden değerlendirmesini sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf İçi Çatışma, Öğrenci-Öğretmen İlişkisi, Çatışma Nedenleri, Üniversite Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Sınıf Yönetimi.

Yazarlar

Türkan Argon

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyinde eğitim gören öğrencilerin sınıf ortamında karşılaştıkları veya deneyimledikleri çatışma durumlarının altında yatan nedenleri bilimsel yöntemlerle ölçmek ve bu nedenleri faktörler halinde ortaya koymaktır. Ölçek, çatışmanın kaynaklarını yalnızca öğrenci davranışlarıyla sınırlı tutmayıp, öğretim elemanlarının tutum ve davranışlarının çatışma üzerindeki etkisini de kapsamlı bir şekilde araştırmaktadır.

Ölçek, eğitim yöneticileri ve öğretim elemanları için sınıf içi etkileşimleri analiz etme, olası çatışma potansiyellerini önceden tespit etme ve daha sağlıklı bir öğrenme ortamı oluşturma stratejileri geliştirme konusunda somut veriler sunmayı hedefler.

Yapı

Sınıf İçi Çatışma Yaşama Nedenleri Ölçeği, sınıf ortamında yaşanan çatışmaların çok boyutlu yapısını yansıtan 8 farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, çatışma nedenlerini hem öğretmenden hem de öğrenciden kaynaklanan faktörler olarak ayırmaktadır. Bu ayrım, sınıf içi dinamiklerin karmaşıklığını anlamak için önemlidir.

Ölçek, öğrencilerin algıladığı değer, adalet, iletişim kalitesi ve sınıf kurallarına uyum gibi kritik unsurları ölçerek, bu faktörlerin çatışma yaşama olasılığını nasıl etkilediğini belirlemektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğrenme ortamının psikososyal kalitesidir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin verilerinin faktör analizine uygun olduğunu göstermiştir.

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Değeri: Yapılan analiz sonucunda Sınıf İçi Çatışma Nedenleri Ölçeği’ne ait KMO değeri 0.94 olarak bulunmuştur. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktörleştirilebilirliğinin mükemmel düzeyde olduğunu işaret etmektedir.
• Barlett’s Küresellik Testi: Test sonucu 10436,477 olarak saptanmıştır. Bu yüksek ve anlamlı değer, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matristen farklı olduğunu ve verilerin faktör analizi için uygun olduğunu doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Hem ölçeğin bütününün hem de her bir faktörün güvenirlik katsayıları yüksek düzeyde bulunmuştur, bu da ölçeğin tutarlı ölçümler sağladığını gösterir.

• Ölçeğin Bütününün Güvenirliği: Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach alfa değeri 0.95‘tir, bu da mükemmel bir iç tutarlılığa işaret eder.
• Faktörlere Ait Güvenirlik Katsayıları: Alt faktörlerin Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0.91; 0.90; 0.84; 0.87; 0.82; 0.85; 0.77 ve 0.63 olarak rapor edilmiştir. Faktörlerin büyük çoğunluğunun yüksek güvenirlik değerine sahip olduğu görülmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda 8 alt boyuta ve toplam 42 maddeye ayrılmıştır. Bu alt boyutlar, sınıf içi çatışmanın kaynaklarını sistematik olarak gruplamaktadır. Her bir alt boyut, farklı bir çatışma kaynağını temsil etmektedir.

Faktör yapısı, öğretmenin davranışları (değer verme, iletişim, adalet) ile öğrencinin içsel ve dışsal davranışlarının (kişilik özellikleri, sınıf kurallarına uyma) çatışma üzerindeki etkisini net bir şekilde ayırmaktadır. Bu 8 alt boyut ve madde dağılımları aşağıda detaylandırılmıştır:

• Öğretmenin Öğrenciye Değer Vermesi: 9 madde
• Öğretmenin Öğrenme-Öğretme Ortamı Becerileri: 8 madde
• Öğrenci Davranışları: 7 madde
• Öğretmenin İletişim Becerileri: 4 madde
• Öğrenci Kişilik Özellikleri: 4 madde
• Öğretmenin Adaletli Davranması: 4 madde
• Öğretmenin Yanlı Davranması: 3 madde
• Öğretmenin Sınıf Kurallarına Uyma Davranışı: 3 madde

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Derecelendirme formatı 5’li Likert ölçeği şeklinde düzenlenmiştir (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Yükseköğretim Düzeyi)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli (Self-report) ölçek, katılımcıların sınıf içi deneyimlerini ve çatışma nedenlerine dair algılarını değerlendirmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Bilimleri, Psikometri, Öğretmen Yeterliliği, Sınıf Yönetimi, Lisans Eğitimi, Güvenirlik, Geçerlik, Çatışma Kaynakları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım: Ölçek, akademik çalışmalarda ve araştırma amaçlı kullanımlarda, kaynak gösterilmek suretiyle kullanılabilir. Ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Türkan Argon ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Genellikle akademik kullanımlarda ücretsizdir.

Test Yılı: 2009

Kaynaklar

Argon, T. (2009). Üniversite öğrencilerinin sınıf i̇çi çatışma yaşama nedenlerinin ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması ve uygulaması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1001-1041.

Makalenin orijinal bağlantısı: kuyeb.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: sinif-ici-catisma-yasama-nedenleri-olcegi-toad.pdf

Sınıf İçi Çatışma Yaşama Nedenleri Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 8 alt boyut ve 42 maddeden oluşmaktadır.

• Öğretmenin Öğrenciye Değer Vermesi (9 m):
• Öğretmenin Öğrenme-Öğretme Ortamı Becerileri (8 m):
• Öğrenci Davranışları (7 m):
• Öğretmenin İletişim Becerileri (4 m):
• Öğrenci Kişilik Özellikleri (4 m):
• Öğretmenin Adaletli Davranması (4 m):
• Öğretmenin Yanlı Davranması (3 m):
• Öğretmenin Sınıf Kurallarına Uyma Davranışı (3 m):