Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği

Özet

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği, 2011 yılında O. Taşkesen tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, lise öğrencilerinin şiddete yönelik davranışlarının sıklığını ve düzeyini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, özellikle güzel sanatlar ve spor liselerinin resim bölümleri ile genel liselerde verilen görsel sanatlar eğitiminin öğrencilerin şiddet davranışları üzerindeki potansiyel etkilerini inceleyen kapsamlı bir araştırmanın parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin kendilerini rapor etme yoluyla çeşitli bağlamlardaki saldırganlık ve şiddet eylemlerinin ne kadar sık gerçekleştiğini belirlemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Lise Öğrencileri, Şiddet, Saldırganlık, Görsel Sanatlar Eğitimi, Okul Şiddeti

Yazarlar

O. Taşkesen

Amaç

Ölçeğin temel amacı, lise düzeyindeki öğrencilerin sergiledikleri şiddet davranışlarının türlerini ve bu davranışların oluşum sıklığını sistematik bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, öğrencilerin eğitim gördükleri okul türünün (güzel sanatlar, spor veya genel lise) ve aldıkları görsel sanatlar eğitiminin, şiddet eğilimleri üzerindeki olası farklılaştırıcı veya azaltıcı etkilerini araştırmayı hedeflemiştir.

Bu araç, eğitim psikolojisi ve okul danışmanlığı alanlarında, yüksek riskli öğrencileri belirlemek ve şiddeti önleme programlarının etkinliğini değerlendirmek için bir tarama aracı olarak kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle ergen popülasyonunda görülen fiziksel, sözel ve ilişkisel şiddet eğilimlerinin kantitatif verilerle ortaya konmasına olanak tanır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği, bireyin kendini rapor etme yoluyla belirlediği, belirli bir zaman dilimi içinde gerçekleştirdiği agresif ve şiddet içeren eylemlerin frekansını ölçen bir yapıyı hedef alır. Bu yapı, sadece fiziksel saldırganlığı değil, aynı zamanda tehdit, zorbalık ve sözel taciz gibi dolaylı şiddet biçimlerini de kapsayacak şekilde geniş bir yelpazeyi temsil eder.

Ölçek, şiddet davranışını tekil bir yapı yerine, sıklık üzerinden değerlendirerek, davranışın kronikleşme düzeyine dair önemli bilgiler sağlamayı amaçlar. Ölçeğin alt boyutları (eğer mevcutsa), şiddetin farklı bağlamlarda (örneğin, okulda, evde, sosyal çevrede) veya farklı tiplerde (örneğin, reaktif şiddet, proaktif şiddet) nasıl tezahür ettiğini ortaya koyabilir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, orijinal yüksek lisans tezi (Taşkesen, 2011) içinde detaylı olarak sunulmuştur. Bu geçerlik çalışmalarının içeriği, genellikle yapı geçerliği (faktör analizi), ölçüt bağımlı geçerlik (ilgili dış kriterlerle korelasyon) ve kapsam geçerliğini içermektedir.

Özet tabloda spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Detaylı istatistiksel sonuçlara ulaşmak için kaynak tezin incelenmesi zorunludur.

Güvenirlik

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği’nin güvenirliği de geliştirme aşamasında kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Güvenirlik testleri genellikle iç tutarlılık (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test yöntemlerini içerebilir.

Ölçek maddelerinin tutarlılığı, ölçülen şiddet davranışının istikrarlı bir şekilde raporlanıp raporlanmadığını göstermektedir. Spesifik güvenirlik katsayıları bu özette sunulmamaktadır; ancak, tezde yer alan bu katsayılar, ölçeğin ergen popülasyonunda tutarlı sonuçlar ürettiğini varsaymaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ve altında yatan boyutları belirlemek amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlarda gruplandığını, yani şiddet davranışının fiziksel, sözel veya dolaylı gibi farklı faktörlere ayrılıp ayrılmadığını ortaya koymuştur.

Tipik olarak, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), madde havuzunun oluşturulmasının ardından yapının keşfedilmesi için kullanılırken, daha sonraki çalışmalarda Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile yapısal modelin doğrulanması gerekebilir. Orijinal tez, bu faktör yüklerini ve varyans açıklama oranlarını içermektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Öz Bildirim Ölçeği)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Orijinal tezde belirtilen Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmıştır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Lise Öğrencileri

Age Group: Ergenlik dönemi (Yaklaşık 14-18 yaş)

Population Details: Güzel sanatlar ve spor liselerinin resim bölümleri ile genel liselerde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Kâğıt-kalem uygulaması veya elektronik ortamda öz bildirim yoluyla veri toplama.

Anahtar Kelimeler

Lise, Ergen Şiddeti, Davranış Sıklığı, Psikolojik Yapı, Psikometri, Gazi Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Spor Eğitimi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile ilişkilendirilmiştir.)

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2011 yılında O. Taşkesen’in yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için genellikle yazarın kendisinden ve tezin sunulduğu kurum olan Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya ücretlendirme bilgileri tezin içeriğinde yer almaktadır; ancak genel akademik kullanımda izin koşullarına dikkat edilmelidir.

Kaynakça

Taşkesen, O. (2011). Güzel sanatlar ve spor liselerinin resim bölümleri ile genel liselerde verilen görsel sanatlar eğitiminin öğrencilerin şiddete yönelik davranışlarına etkileri üzerine bir araştırma. (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez bağlantısı (YÖK Ulusal Tez Merkezi): tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: siddet-davranisi-sikligi-toad.pdf

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Şiddet Davranışı Sıklığı Ölçeği’ne ait maddeler, ölçeği geliştiren O. Taşkesen’in 2011 tarihli yüksek lisans tezinin ekler bölümünde yer almaktadır. Maddelerin tam içeriği için, yukarıda belirtilen YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı üzerinden tezin tamamına erişilmesi gerekmektedir.