Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği

Özet

Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği, 2021 yılında Ahmet Temel, M. Altun Ekiz ve İ. Yıldıran tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, sporcuların ve sporla ilgilenen bireylerin spor ortamlarında sergiledikleri Fair Play davranışlarının sıklığını ve düzeyini objektif olarak belirlemektir. Ölçek, özellikle beden eğitimi ve spor bilimleri alanında, spor etiği ve ahlaki davranışların ölçülmesine yönelik geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç sağlamaktadır. Geliştirme süreci, spor etiği literatürüne dayandırılmış ve kapsamlı geçerlik ile güvenirlik analizleriyle desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Fair Play, Spor Etiği, Davranış Sıklığı, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Spor Psikolojisi, Ahlaki Gelişim.

Yazarlar

Ahmet Temel, M. Altun Ekiz, İ. Yıldıran.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, sporcuların rekabetçi ortamlarda ne kadar sıklıkla etik, dürüst ve saygılı davranışlar sergilediğini sistematik olarak ölçmektir. Geleneksel olarak spor etiği araştırmaları tutum veya bilgi düzeyine odaklanırken, bu ölçek doğrudan gözlemlenebilir davranışların sıklığını hedef alarak alana özgün bir katkı sunmaktadır.

Ölçek, antrenörler, spor yöneticileri ve araştırmacılar için sporcuların ahlaki gelişimini takip etme, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirme ve Fair Play ilkelerine bağlılığı teşvik etme konularında değerli veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, Fair Play kavramının Türkiye’deki spor kültürüne özgü boyutlarını dikkate almayı amaçlamıştır.

Yapı

Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği, spor psikolojisi ve spor etiği alanındaki merkezi bir yapı olan Fair Play kavramını ölçmektedir. Fair Play, sadece kurallara uymayı değil, aynı zamanda rakibe, hakeme ve seyirciye karşı saygılı olmayı, dürüstlüğü ve sportmenliği içeren geniş bir ahlaki davranış spektrumunu ifade eder.

Ölçek, bu yapıyı, sporcuların maç sırasında veya antrenmanlarda sergiledikleri yardım etme, dürüst olma, haksız avantajdan kaçınma ve kurallara bağlılık gibi spesifik davranışların sıklığı üzerinden değerlendirir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu varsayılmakta olup, bu boyutlar genellikle dürüstlük, saygı ve sorumluluk alt bileşenlerini içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yürütülmüştür. Yapı geçerliği için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. KFA, ölçeğin beklenen teorik boyutlara ayrıldığını göstermiştir.

DFA sonuçları, ölçek modelinin toplanan veri ile iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (Örneğin, CFI, TLI ve RMSEA gibi uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olması beklenir). Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, maddelerin Fair Play davranışlarını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Yayınlanan çalışmada, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu (genellikle .80 üzerinde) rapor edilmiştir, bu da ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, alt boyutlar için hesaplanan Cronbach Alfa değerleri de kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur, bu da ölçeğin farklı Fair Play bileşenlerini güvenilir bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen Faktör Analizi, Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği’nin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Keşfedici Faktör Analizi (KFA) sonucunda, ölçeğin özgün bir faktör yapısına sahip olduğu belirlenmiştir.

Bu analizler sonucunda, maddelerin ilgili faktörlere yüksek yük değerleriyle (genellikle .40 üzerinde) yüklendiği ve faktörler arası korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak beklenen Fair Play boyutlarını ampirik olarak desteklediğini göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Davranış Sıklığı Ölçeği)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sporcular ve Beden Eğitimi katılımcıları.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler ve yetişkinler (Çalışmanın yapıldığı örneklem grubuna bağlı olarak lise ve üniversite öğrencileri ağırlıklı olabilir).

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, farklı spor dallarından aktif olarak spor yapan veya spor eğitimi alan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 3’lü Likert Tipi Derecelendirme. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1= Hiçbir zaman 2= Bazen 3= Her zaman.

Anahtar Kelimeler

Spor Etiği, Ahlaki Davranış, Sporcu Davranışları, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik, Fair Play Sıklığı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Çalışmanın orijinal referansında belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Ahmet Temel (Sorumlu Yazar): [email protected]

Yazışma Adresi: Çalışmanın orijinal referansında sadece sorumlu yazar e-postası belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında geliştirilmiş ve yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yasal izinler ve telif hakları, sorumlu yazar Ahmet Temel ve ilgili yayın kuruluşu (Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi) nezdindedir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: fair-play-davranislarini-sergileme-sikligi-olceginin-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Referanslar

• Temel, A., Altun Ekiz, M., & Yıldıran, İ. (2021). Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 74-85.
• Makalenin çevrimiçi kaynağı: https://dergipark.org.tr/tr/pub/besbid/issue/59429/791127

Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye başvurunuz.