Sendikaya Bağlılık Ölçeği

Özet

Sendikaya Bağlılık Ölçeği, bir bireyin çalıştığı sendikaya karşı duyduğu duygusal, devamlılıkçı ve normatif bağlılık düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, S. Leman Bilgin (2003) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve işgücü bağlamında geçerli ve güvenilir olup olmadığını saptamayı hedeflemiştir. Ölçek, sendika üyelerinin örgütsel bağlılıklarını anlamak ve sendikal hareketliliğin sosyo-psikolojik temellerini incelemek için kritik bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sendikaya Bağlılık, Sendika, Örgütsel Bağlılık, Psikometrik Ölçek, Uyarlama, Çalışma Psikolojisi.

Yazarlar

S. Leman Bilgin (Uyarlama Yazarı).

Amaç

Sendikaya Bağlılık Ölçeği’nin temel amacı, çalışanların sendikalarına olan bağlılık derecelerini sistematik ve nicel bir şekilde değerlendirmektir. Bu bağlılık, genellikle çok boyutlu bir yapı olarak ele alınır ve sendikal aktivite, üyelik süresi ve iş tatmini gibi örgütsel davranış değişkenleriyle ilişkisini incelemek için kullanılır.

Ölçek, özellikle sendikaların etkinliğini, üyelerin katılımını ve sendikal liderliğin kabulünü etkileyen psikolojik faktörleri araştırmacılar ve endüstriyel psikologlar için anlaşılır kılmayı amaçlamaktadır. Bilgin (2003) tarafından yapılan Türkçe uyarlama, bu aracın Türkiye’deki akademik ve endüstriyel araştırmalarda kullanılabilmesini sağlamıştır.

Yapı

Sendikaya Bağlılık, genellikle literatürde kabul gören örgütsel bağlılık modeline paralel olarak üç ana bileşen üzerinden kavramsallaştırılır:

• Duygusal Bağlılık: Bireyin sendikayı sevmesi, sendikanın amaç ve değerlerini benimsemesi ve sendika üyesi olmaktan gurur duyması gibi duygusal bağları ifade eder.
• Devamlılıkçı Bağlılık: Bireyin sendikadan ayrılması durumunda katlanacağı maliyetler (ekonomik kayıplar, sosyal çevrenin değişimi) nedeniyle üye kalma kararı almasıdır.
• Normatif Bağlılık: Bireyin sendikaya üye kalmasının ahlaki bir görev veya yükümlülük olduğuna dair sahip olduğu inançlar ve sorumluluk duygusudur.

Bu ölçek, bireyin sendikaya olan genel bağlılığını bu boyutlar çerçevesinde ölçerek, sendikal davranışların altında yatan motivasyonları ve psikolojik eğilimleri ortaya çıkarmayı hedefler. Bu üç boyutlu yapı, ölçeğin temel teorik çatısını oluşturur.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olmasına rağmen, bir uyarlama çalışmasının doğası gereği, Bilgin (2003) çalışmasında ölçeğin yapı geçerliğinin incelenmiş olduğu varsayılmaktadır. Yapı geçerliği, Sendikaya Bağlılık Ölçeği’nin teorik olarak temsil etmesi gereken latent yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösterir.

Bu amaçla, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin özgün üç faktörlü yapısının (duygusal, devamlılıkçı, normatif) Türk örnekleminde de uygun model uyumu sergileyip sergilemediği araştırılmıştır. Ayrıca, ölçeğin eşzamanlı ve yordayıcı geçerlik kanıtlarını sunmak için, sendikal bağlılıkla ilişkili diğer değişkenlerle (örneğin, sendikal katılım, iş tatmini) korelasyonel analizler yapılmıştır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin bilimsel standartlara uygun bir araç olarak kabul edilmesi için yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olması gerekir. Güvenirlik, ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar verme yeteneğini gösterir.

Uyarlama çalışmasında, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmış olması beklenir. Tipik olarak, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir güvenirlik düzeyi için .70 ve üzeri Alfa değerleri aranır. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı stabilitesini ölçmek için test-tekrar test güvenirliği de incelenmiş olabilir.

Faktör Analizi

Sendikaya Bağlılık Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasında, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik olarak beklendiği gibi üç ayrı faktör altında toplanıp toplanmadığını kontrol etmeye odaklanmıştır.

Faktör analizinin başarılı sonuçlanması, Türkçe versiyonun, orijinal ölçeğin sendikal bağlılığı duygusal, devamlılıkçı ve normatif boyutlarda ölçme yeteneğini koruduğunu gösterir. Bu, ölçeğin Türk kültürü bağlamında psikometrik olarak sağlam olduğunun en önemli kanıtlarından biridir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kesin derecelendirme bilgisi kaynakta yer almamaktadır, ancak özgün ölçek bu formatı kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sendika Üyeleri

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışanlar

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli iş kollarında sendikalara kayıtlı olan çalışanlar üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Bireylerin sendikaya olan bağlılık düzeylerini öz bildirime dayalı olarak ölçen nicel bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Sendikal Aktivite, İşçi Psikolojisi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cronbach Alfa, Sendikal Üyelik, İş Yaşamı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (S. Leman Bilgin)

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın güncel akademik kurum adresi kullanılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sendikaya Bağlılık Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması 2003 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar S. Leman Bilgin ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için özel izin ve potansiyel ücretlendirme bilgisi, yazarın güncel iletişim kanalları üzerinden temin edilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sendikaya-baglilik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Bilgin, L. (2003). Sendikaya Bağlılık Ölçeği’nin Türkçe uyarlanması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(4), 12-31.

Sendikaya Bağlılık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu akademik kaynakta ölçeğin maddelerine dair bilgi bulunmamaktadır. Ölçek maddelerinin tam metnine ulaşmak için Bilgin (2003) referanslı orijinal bilimsel makalenin incelenmesi gerekmektedir. Maddelerin orijinal formu, ölçeğin uygulama ve puanlama prosedürleri için hayati önem taşımaktadır.