Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği

Özet

Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği, 2015 yılında Cihat Yaşaroğlu ve F. Manav tarafından geliştirilmiş, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış psikometrik bir araçtır. Ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin veya öğretmenlerin uyguladıkları öğretim programı hedeflerine ve içeriğine ne derecede bağlı olduklarını, desteklediklerini ve uyguladıklarını ölçmektir. Başlangıçta 34 maddeden oluşan ölçek, yapılan istatistiksel analizler (madde-toplam korelasyonu ve açımlayıcı faktör analizi) sonucunda tek faktörlü ve 20 maddelik nihai yapısına ulaşmıştır. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık sergilemektedir (Cronbach Alpha katsayısı .892).

Anahtar Kelimeler

Öğretim Programına Bağlılık, Eğitim, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Faktör Analizi, Öğretmen Bağlılığı.

Yazarlar

Cihat Yaşaroğlu, F. Manav

Amaç

Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği’nin geliştirilme amacı, eğitim alanında görev yapan bireylerin, okulda uygulanan resmi öğretim programı hedeflerine ve içeriğine yönelik tutumlarını ve bağlılık düzeylerini sistematik ve standart bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, programın etkinliğini ve öğretmenler tarafından ne ölçüde benimsendiğini belirlemek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğretmenlerin programı uygulama sürecindeki motivasyon ve bağlılık seviyelerini nicel verilerle inceleme imkanı sunarak, program geliştirme çalışmalarına ve mesleki gelişim eğitimlerine rehberlik etmeyi hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek, eğitim bilimleri alanında merkezi bir kavram olan “Öğretim Programına Bağlılık” psikolojik yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, bir eğitimcinin programın amaçlarına ulaşma konusunda gösterdiği adanmışlığı, programın gerekliliklerini yerine getirme konusundaki sorumluluk duygusunu ve programın başarısı için harcadığı çabayı kapsamaktadır.

Yapılan faktör analizi sonuçları, Öğretim Programına Bağlılık yapısının tek boyutlu (unidimensional) olduğunu göstermiştir. Bu tek faktör, ölçek maddelerinin tamamının aynı temel yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla bağlılığın bütüncül bir kavram olarak ele alındığını işaret etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile incelenmiştir. Geçerlik çalışmaları sırasında, başlangıçta bulunan maddeler arasından madde-toplam korelasyonu ve faktör yük değeri .32’den düşük olan maddeler ölçekten çıkarılmıştır.

Nihai olarak kalan 20 maddenin faktör yük değerlerinin .355 ile .757 arasında değiştiği belirlenmiştir. Bu yük değerleri, maddelerin ölçülmek istenen tek faktörlü yapıya yeterince güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu göstermekte olup, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, 20 maddelik tek faktörlü ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı .892 olarak hesaplanmıştır.

Genel kabul görmüş psikometrik standartlara göre, .892 değeri, ölçeğin oldukça yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Bu yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Analizler, ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Bu tek faktörlü yapı, toplam varyansın % 35.815’ini açıklamaktadır. Bu oran, eğitim ve sosyal bilimler alanında geliştirilen ölçekler için kabul edilebilir bir düzeyde olup, ölçeğin ölçtüğü yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Analiz sürecinde 34 maddeden 20 maddeye düşürülmüştür.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir ölçek geliştirme çalışmasıdır)

Format: 5’li Likert Tipi Ölçek

Derecelendirme: 1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Eğitimciler

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Öğretim programlarını uygulayan ve değerlendiren eğitim profesyonelleri.

Test Metodolojisi: Uygulama sonrasında madde analizi, madde-toplam korelasyonu ve açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak psikometrik özellikler test edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Program Değerlendirme, Öğretim Programı Bağlılığı, Psikometri, Faktör Yükü, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Cihat Yaşaroğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bingöl Üniversitesi (Dönemin kurumsal adresi baz alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve akademik araştırmalar için genellikle yazarların izniyle ücretsiz kullanılabilir. Ticari kullanımlar için sorumlu yazar Cihat Yaşaroğlu ile iletişim kurulması önerilmektedir.

Kaynaklar

1. Yaşaroğlu, C., Manav, F.(2015). Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslar arası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4, 247-258.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretim-programina-baglilik-olcegi-toad.pdf

Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu bölüme ait ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Kaynak, ölçeğin başlangıçta 34 maddeden oluştuğunu ve nihai formunun 20 maddeye indirildiğini belirtmektedir. Ölçek maddelerine ulaşmak için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Madde Sayısı (Nihai Form): 20 madde.