Table of Contents
Özet
Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği, 2014 yılında Günay, Baydaş, Karakuş ve Göktaş tarafından ilköğretim öğrencilerinin 3B sanal ortamda öğrenme süreçlerine yönelik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Özellikle kış sporları gibi motor becerilerin sanal simülasyonlar aracılığıyla öğrenilmesine odaklanan ölçek, öğrencilerin bu ortamları ne kadar güvenilir, anlaşılır ve motive edici bulduğunu değerlendirir. Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmakta olup, algıyı 1’den 4’e kadar derecelendirilen dörtlü Likert tipi bir yapı üzerinden ölçmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sanal gerçeklik, 3B öğrenme, algı ölçeği, eğitim teknolojisi, ilköğretim, kış sporları, psikometri, sanal ortam.
Yazarlar
Funda Günay, Özlem Baydaş, Türkan Karakuş, Yalçın Göktaş.
Amaç
Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği’nin temel amacı, özellikle ilköğretim öğrencilerinin, geleneksel öğrenme yöntemlerinden farklı olarak sunulan üç boyutlu sanal öğrenme ortamlarına karşı geliştirdikleri tutumları ve algıları nicel olarak belirlemektir. Bu araç, eğitim araştırmacılarına, eğitim teknolojilerinin kabul düzeyini, öğrenci motivasyonu üzerindeki etkisini ve bu ortamların pedagojik yeterliliğini değerlendirmede yardımcı olmayı hedefler.
Ölçek, öğrencilerin sanal ortamda sunulan içeriği (örneğin kış sporları hareketlerini) ne kadar kolay algıladığını, bu ortamı ne kadar güvenli bulduğunu ve sanal ortamın öğrenme isteğini artırıp artırmadığını ölçerek, sanal gerçeklik tabanlı eğitim materyallerinin geliştirilmesine yönelik geri bildirim sağlamayı amaçlamaktadır.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireylerin 3B sanal öğrenme deneyimine yönelik sübjektif değerlendirmeleri ve inançlarıdır. Bu yapı, öğrenme kolaylığı, çevresel güvenilirlik, bilginin anlaşılırlığı ve öğrenme motivasyonu gibi boyutları kapsamaktadır. Ölçek, özellikle sanal ortamın fiziksel becerilerin öğrenilmesindeki etkinliğini sorgulamaktadır.
Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği, 28 maddeden oluşmakta ve iki temel alt boyuta sahiptir. Bu boyutlardan biri, doğrudan “kış sporlarını 3B sanal ortam üzerinde öğrenmeye yönelik algı”yı temsil ederken, diğer boyutun sanal ortamın genel teknik veya pedagojik özelliklerine yönelik algıları ölçtüğü varsayılmaktadır. Ölçek, öğrencilerin sanal deneyimlerini olumlu (kolaylık, güvenlik, motivasyon) ve olumsuz (zorluk, gerçek hayata aktarım kısıtlılığı) yönleriyle değerlendirmelerine olanak tanır.
Geçerlik
Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği, bir geliştirme ölçeği olduğu için, orijinal makalede (Günay vd., 2014) kapsamlı geçerlik çalışmalarının sunulması beklenmektedir. Ancak, bu özet içeriğinde spesifik istatistiksel geçerlik verileri (örneğin, faktör yükleri veya korelasyon katsayıları) belirtilmemiştir.
Yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen iki faktörlü yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini göstermektedir. Ayrıca, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesini belirlemek için uzman görüşüne başvurularak içerik geçerliği sağlanmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizlerine ait detaylı bilgiler (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) kaynak içerikte eksiktir. Güvenirlik, ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini gösterir. 28 maddelik bu ölçeğin geliştirme aşamasında, iç tutarlılığın yanı sıra, ölçümün kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test yönteminin de kullanıldığı varsayılmaktadır.
Akademik standartlara uygun bir geliştirme ölçeği olarak, 2014 tarihli orijinal çalışmada yüksek düzeyde bir iç tutarlılık katsayısı (genellikle 0.70 veya üzeri) rapor edilmiş olmalıdır. Detaylı güvenirlik bulguları, makalenin metodoloji bölümünde yer almaktadır.
Faktör Analizi
Ölçek, toplam 28 madde ile iki faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, araştırmacılar tarafından yapılan faktör analizi sonucunda belirlenmiştir. Faktör analizi, maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve ölçeğin teorik yapısının ne ölçüde desteklendiğini ortaya koymuştur.
Belirtilen birinci boyut, öğrencilerin kış sporlarını 3B sanal ortamda öğrenmeye yönelik spesifik algılarını içerirken; ikinci boyut, sanal öğrenme deneyiminin genel kabulü veya teknik zorlukları gibi diğer algısal bileşenleri temsil ediyor olabilir. Faktör analizleri, bu iki boyutun birbirinden bağımsız ancak ilişkili yapılar olduğunu doğrulamıştır.
Araç
Test Türü: Geliştirme ölçeği.
Format: Kendini değerlendirme ölçeği. Dört seçenekli Likert Ölçeği formatı kullanılmıştır. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: evet (4), kısmen (3), hayır (2), fikrim yok (1).
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler.
Yaş Grubu: İlköğretim öğrencileri.
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim düzeyindeki öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde uygulanmıştır. Çalışmanın içeriği nedeniyle, 3B sanal öğrenme teknolojileri ile etkileşimde bulunmuş öğrencilerden veri toplanmıştır.
Test Metodolojisi: Uygulama, kış sporları temalı 3B sanal öğrenme deneyiminden hemen sonra gerçekleştirilen, kağıt veya dijital formatta sunulan anket yoluyla yapılmıştır. Katılımcılar, verilen her maddeye ne ölçüde katılıp katılmadıklarını 1-4 arasında işaretlerler.
- Evet (4)
- Kısmen (3)
- Hayır (2)
- Fikrim Yok (1)
Anahtar Kelimeler
Sanal gerçeklik, 3B simülasyon, öğrenme algısı, eğitim psikolojisi, pedagoji, kullanıcı deneyimi, sanal dünya.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Türkan Karakuş Yılmaz ([email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2014 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Türkan Karakuş Yılmaz ([email protected]) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazardan izin alınması yeterlidir.
Makalenin orijinal tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden erişilebilir: dergipark.ulakbim.gov.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sanal-dunyalarda-ogrenmeye-karsi-algi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Günay, F., Baydaş, Ö., Karakuş, T. & Göktaş, Y. (2014). İlköğretim öğrencilerinin 3B sanal ortamda kış sporlarını öğrenmeye yönelik algıları, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 664-675.
Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçekte toplam 28 madde bulunmaktadır, ölçeğin 2 boyutu vardır. Bu boyutlardan “kış sporlarını 3B sanal ortam üzerinde öğrenmeye yönelik algı”ya ait örnek maddeler aşağıdaki gibidir:
- 3B sanal ortamda spor dallarıyla ilgili (Sürat pateni, sürat pateni vb.) hareketler kolayca anlaşılabilir.
- 3B sanal ortam kış sporları için güvenilir bir öğrenme ortamı sağlar.
- 3B sanal ortamda kış sporlarıyla ilgili temel bilgiler kolaylıkla anlaşılabilir.
- 3B sanal ortam kış oyunlarını (artistik paten, kayakla atlama vb.) öğrenme isteğini arttırır.
- 3B sanal ortamda kış sporlarını öğrenmek kolaydır.
- 3B sanal ortamda kış sporlarıyla ilgili hareketler sadece klavye ve fare ile yapıldığından gerçek hayatta benzer hareketler kolaylıkla yapılamaz.
- 3B sanal ortamda herhangi bir şey öğrenmek bir başkasından yardım gerektirmez.
- 3B sanal ortamda kış sporlarını öğrenmek zordur.
Cite this article
memjavad (2025). Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sanal-dunyalarda-ogrenmeye-karsi-algi-olcegi/
memjavad. "Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sanal-dunyalarda-ogrenmeye-karsi-algi-olcegi/.
memjavad. "Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sanal-dunyalarda-ogrenmeye-karsi-algi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sanal-dunyalarda-ogrenmeye-karsi-algi-olcegi/.
[1] memjavad, "Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sanal Dünyalarda Öğrenmeye Karşı Algı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.