Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği

Özet

Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği, 2015 yılında Halil İbrahim Öztürk ve Meryem Nur Aydede Yalçın tarafından, özellikle Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin aktif öğrenme yöntemlerine dair algılarını ve inançlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, 18 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve öğretmenlerin aktif öğrenme süreçlerinin etkililiğine, öğrenci sorumluluğuna ve yaşam boyu öğrenme becerilerine katkısına yönelik görüşlerini ölçmektedir. Ölçeğin psikometrik özellikleri incelendiğinde, yüksek düzeyde iç tutarlılık (Cronbach Alpha katsayısı 0.96) ve güçlü yapısal geçerlik bulguları elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Aktif öğrenme, öğrenme algısı, öğretmen algıları, Fen ve Teknoloji eğitimi, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Halil İbrahim Öztürk, Meryem Nur Aydede Yalçın.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin aktif öğrenme yöntemlerine karşı geliştirdikleri algıları, tutumları ve bu yöntemlerin sınıf içi uygulamalarına yönelik inanç düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin aktif öğrenmenin pedagojik faydalarına, öğrencilerin bilgi yapılandırmasındaki rollerine ve öğrencileri kendi öğrenme süreçlerine dahil etme düzeylerine ilişkin görüşlerini belirlemek için kritik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Özellikle Fen ve Teknoloji alanında görev yapan öğretmenlerin, aktif öğrenme süreçlerine ne ölçüde rehberlik ettiğini, öğrencileri daha fazla sorumluluk almaya teşvik edip etmediğini ve bu modern öğretim yöntemlerinin verimliliğine dair sahip oldukları pozitif veya negatif algıları tespit etmek, eğitim araştırmalarına önemli veriler sağlamaktadır.

Yapı

Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği, öğretmenlerin aktif öğrenme uygulamalarına yönelik genel algısını ölçen tek bir psikolojik yapıyı değerlendirmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin öğrenci merkezli yaklaşımlara olan inançlarını ve bu yaklaşımların başarıya katkısını yansıtmaktadır.

Ölçülen bu yapı; öğrencilere bilgiyi yapılandırmada rehberlik etme, öğrenci sorumluluğunu teşvik etme, ön bilgileri kullanma, yaşam boyu öğrenme becerilerini geliştirme ve üst düzey düşünme becerilerini kullanma gibi aktif öğrenmenin temel bileşenlerine ilişkin inançları kapsamaktadır. Ölçek, bu bileşenlerin tek bir genel algı faktörü altında toplandığını varsaymaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları hem kapsam hem de yapı geçerliği üzerine odaklanmıştır. Ölçek, toplam 18 maddeden oluşmaktadır ve maddeler, aktif öğrenme kavramını temsil eden tek bir boyutu ölçmektedir.

Kapsam geçerliği, maddelerin bir belirtke tablosunda yer alan her bir açıklama ile karşılaştırılması ve her açıklamaya ilişkin en az bir maddenin bulunmasıyla sağlanmıştır. Bu durum, ölçeğin aktif öğrenmenin tüm önemli boyutlarını yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin tek faktörlü yapısı doğrulanmış, faktör yük değerlerinin 0.49 ile 0.88 arasında değiştiği rapor edilmiştir, bu da maddelerin yüksek düzeyde yapısal uygunluğa sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği oldukça yüksektir. Tek faktör için hesaplanan Cronbach Alpha katsayısı 0.96 olarak rapor edilmiştir. Eğitim ve psikoloji alanındaki standartlara göre bu değer, ölçeğin maddelerinin ölçülen yapıyı son derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizleri ayrıca ölçeğin toplam varyansın %58.22’sini karşıladığını göstermiştir. Bu oran, tek faktörlü bir ölçek için açıklanan varyansın yeterli düzeyde olduğunu ve ölçeğin güçlü bir ölçüm aracı olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında gerçekleştirilen faktör analizi (büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi), Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği’nin 18 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu yapı, öğretmenlerin aktif öğrenmeye dair algılarının tek bir genel boyutta toplandığını işaret etmektedir. Maddelerin faktör yük değerleri (0.49–0.88 aralığı), tüm maddelerin ana yapıya güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin homojen bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme şu şekildedir: (1=Her zaman – 5=Hiçbir zaman). Ölçekteki bir madde (Madde 8) olumsuz ifade içermektedir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Özellikle Fen ve Teknoloji Öğretmenleri)

Age Group: Yetişkin Öğretmen Popülasyonu

Population Details: Ölçek, Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiştir.

Test Methodology: Öz bildirime dayalı, tutum ve algı ölçme ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, pedagojik inançlar, öğretmen tutumları, faktör yükü, öğrenme sorumluluğu, üst düzey düşünme becerileri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar Halil İbrahim Öztürk.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2015 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yasal izinler ve potansiyel ücretlendirme hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Halil İbrahim Öztürk ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Makalenin tam metnine ve ölçek dokümanına ResearchGate üzerinden erişim sağlanabilir. Ayrıca ölçeğin orijinal PDF dökümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: aktif-ogrenmeye-yonelik-algi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Öztürk, H. İ. & Aydede Yalçın, M. N. (2015). Assessment of scıence and technology teachers’ perceptıons towards actıve learnıng. Internatıonal Journal of Academıc Research, 7(3), 12-21. doi: 10.7813/2075-4124.2015/7-3/A.2

Aktif Öğrenmeye Yönelik Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• 1. Öğrencilerime bilgilerini yapılandırmalarında rehberlik ederim.
• 2. Öğrencilerimi kendi öğrenme faaliyetlerine yönelik daha fazla sorumluluk almaya teşvik ederim.
• 3. Aktif öğrenme sürecinde öğrenciler, ön bilgilerini ve deneyimlerini kullanarak yeni öğrenmelerini daha verimli gerçekleştirirler.
• 4. Aktif öğrenme, öğrencilerimin yaşam boyu öğrenme becerilerini geliştirir.
• 5. Öğrencilerimi kendi yeteneklerini değerlendirmeye teşvik ederim.
• 6. Öğrencilerimi araştırmalar yapmaya ve bu yolla öğrenmeye yöneltirim.
• 7. Öğrencilerime, derste edindikleri kazanımlarını günlük yaşamlarında uygulama olanağı sağlarım.
• 8. Aktif öğrenme, öğrencilerin ön bilgilerini kullanarak yeni bilgilere ulaşmalarını sağlayamaz.
• 9. Öğrencilerimi, kendi zayıf noktalarını değerlendirmeye teşvik ederim.
• 10. Öğrencilerin sınıf ortamında ders konusuyla ilgili tartışmalarda bulunmaları, dersin kazanımlarını tam olarak edinebilmelerinde önemli bir rol oynar.
• 11. Aktif öğrenme ortamlarında öğrencilerimin birbirleriyle etkileşime geçerek çalışmaları ve iletişim kurmaları için fırsatlar sunarım.
• 12. Aktif öğrenme ortamlarında öğrenciler kendi öğrenme materyallerini kendileri oluştururlar.
• 13. Aktif öğrenme sınıflarında öğrenciler, ders konusuyla ilgili deneyimlerine dayalı görüşlerini rahatlıkla dile getirebilirler.
• 14. Aktif öğrenme sürecinde öğrenciler üst düzey düşünme becerilerini kullanabilirler.
• 15. Gruplarla gerçekleştirilen öğretim etkinliklerinin tüm sınıfı kapsayan etkinliklerden faydalı olduğunu düşünüyorum.
• 16. Aktif öğrenme uygulamaları sürecinde harcadığım çaba geleneksel öğrenmeye harcadığım çabadan fazladır.
• 17. Aktif öğrenme uygulamalarının gerçekleştirildiği dersler eğlencelidir.
• 18. Aktif öğrenme uygulamaları ile ders kazanımlarını öğrencilerime iyi bir şekilde edindirdiğimi düşünüyorum.