Öğretmen Adaylarının Eğitim 4.0’a Karşı Algı ve Tutumlarının Belirlemesine Yönelik Ölçek

Özet

Bu çalışma, küresel çapta dördüncü sanayi devriminin eğitim sistemlerine entegrasyonu anlamına gelen Eğitim 4.0 paradigmasına yönelik öğretmen adaylarının algılarını ve tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Geliştirme çalışması, gelecekteki eğitimcilerin, dijitalleşen ve teknoloji odaklı eğitim ortamlarına ne derecede hazır olduklarını, bu yeni yaklaşımlara karşı ne tür duygusal ve bilişsel tepkiler gösterdiklerini sistematik bir şekilde ölçmeyi hedeflemiştir. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğinin geleceği açısından kritik öneme sahip olan teknolojik yeterlilikler, yenilikçi öğrenme yöntemleri ve dijital dönüşüme adaptasyon konularındaki eğilimleri ortaya koymaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel yöntemlere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar öğretmen yetiştirme programlarının Eğitim 4.0 gerekliliklerine uyum sağlaması için önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim 4.0, Öğretmen Adayı, Algı, Tutum, Dijital Dönüşüm, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Gökçe Karaman, Hilal Çalışır, Kenan Taş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin öğretmen yetiştirme programlarında öğrenim gören öğretmen adaylarının, hızla değişen teknolojik ve pedagojik gereklilikleri içeren Eğitim 4.0 kavramına yönelik sahip oldukları algı düzeylerini ve genel tutumlarını güvenilir ve geçerli bir biçimde belirlemektir. Bu belirleme, adayların yenilikçi öğrenme ortamlarına adaptasyon kapasitelerini değerlendirmek ve potansiyel adaptasyon sorunlarını önceden tespit etmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, aynı zamanda, eğitim fakültelerinin müfredatlarını ve öğretim yaklaşımlarını, çağın gerektirdiği dijital yetkinlikleri kazandırma hedefine uygun olarak revize etmelerine yardımcı olacak somut veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar ve akademisyenler için öğretmen eğitiminde reform çalışmalarına ışık tutmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmen adaylarının Eğitim 4.0’a yönelik psikolojik eğilimlerini iki ana boyutta ölçmektedir: Algı ve Tutum. Algı boyutu, adayların Eğitim 4.0’ın temel bileşenleri (örneğin, yapay zeka, kişiselleştirilmiş öğrenme, büyük veri) hakkındaki bilişsel farkındalıklarını ve anlayışlarını içerir. Bu boyut, adayların bu yeni eğitim felsefesini ne kadar doğru ve kapsamlı bir şekilde yorumladığını değerlendirir.

Tutum boyutu ise, adayların bu yeni teknoloji ve yöntemlere karşı gösterdikleri duygusal tepkileri ve kabullenme düzeylerini ölçer. Pozitif bir tutum, uygulamaya isteklilik ve adaptasyona açıklık anlamına gelirken, negatif tutumlar direnç veya endişeyi işaret edebilir. Ölçek, bu iki yapıyı birleştirerek adayların bütüncül bir değerlendirmesini sunar.

Geçerlik

Karaman, Çalışır ve Taş (2020) tarafından gerçekleştirilen ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır. İçerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili yapıyı ne ölçüde temsil ettiği belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğu ve ölçmek istediği kavramı yeterince temsil ettiği raporlanmıştır. (Kaynak çalışmada spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, geliştirme sürecinin bir parçası olarak bu analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.)

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak test edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutlar bazında yeterli düzeyde güvenilirliğe sahip olduğu belirlenmiştir. (Kaynak çalışmada spesifik güvenirlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, geliştirme sürecinin bir parçası olarak bu analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.)

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısını keşfetmek ve boyut sayısını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ardından, elde edilen faktör yapısının doğrulanması için farklı bir örneklem grubu üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin faktör yapısının iyi uyum gösterdiğini ve yapıyı desteklediğini kanıtlamıştır. Bu analizler, ölçeğin algı ve tutum boyutlarını birbirinden ayıran, sağlam bir psikometrik temele sahip olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim Envanteri)

Format: Derecelendirme formatı (Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi dereceleme kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Lisans düzeyinde eğitim gören öğrenciler)

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmenlik programı öğrencileri.

Test Metodolojisi: Karşılaştırmalı kesitsel tarama yöntemi ile toplanan veriler üzerinden psikometrik analizler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik Yeterlilik, Dijital Okuryazarlık, Eğitimde Teknoloji, Öğretmen Eğitimi, Tutum Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlantılı Kurum E-posta Adresleri: Kaynakta belirtilmemiştir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected] (Hilal Çalışır)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar(lar)dan izin alınması gerekmektedir. Ücret bilgisi için sorumlu yazar ile iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: 2020

Kaynaklar

Karaman, G., Çalışır, H., ve Taş, K. (2020). Öğretmen adaylarının eğitim 4.0’a karşı algı ve tutumlarının belirlemesine yönelik ölçek geliştirme çalışması. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(31), 4156-4185. http://dx.doi.org/10.26466/opus.691488

Bu ölçek geliştirme çalışmasının orijinal makalesine ait PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmen-adaylarinin-egitim-40a-karsi-algi-ve-tutumlarinin-belirlemesine-yonelik-olcek-toad.pdf

[quads id=5]

Ölçeğin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için Karaman, Çalışır ve Taş (2020) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.