Table of Contents
Özet
SAMS (Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği), orta ve kısa vadeli yazılım projeleri ile ilişkili başarı potansiyelini ve riskleri sistematik olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, özellikle sınırlı kaynaklara ve hızlı geri dönüş sürelerine sahip küçük ölçekli geliştirme ortamlarının özgün ihtiyaçlarına cevap vermek üzere tasarlanmıştır. 2014 yılında M. Akın tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olup, proje yöneticilerine ve paydaşlara bilinçli karar verme süreçlerinde destek olmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yazılım Projeleri, Proje Yönetimi, Karar Ölçeği, Kısa Vadeli Projeler, Proje Değerlendirme, SAMS, Geliştirme Ölçeği.
Yazarlar
Akın, M.
[quads id=5]
Amaç
SAMS ölçeğinin temel amacı, geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı orta ve kısa ölçekli yazılım projeleri için geçerli ve güvenilir bir değerlendirme sistemi sunmaktır. Bu karar ölçeği, projelerin fizibilitesini, risklerini ve beklenen çıktılarını standartlaştırılmış kriterler üzerinden ölçerek, kaynakların etkin tahsis edilmesine ve başarısızlık olasılığının minimize edilmesine katkıda bulunmayı hedefler.
Ölçek, projenin başlangıç aşamalarında veya kritik ilerleme noktalarında hızlı bir teşhis aracı olarak kullanılabilir. Bu sayede, paydaşlar projenin devam edip etmeyeceğine, kapsamının değiştirilip değiştirilmeyeceğine veya ek kaynak gerekip gerekmediğine dair somut verilere dayalı kararlar alabilirler.
Yapı
SAMS, bir yazılım projesinin başarısını etkileyen çok boyutlu faktörleri değerlendiren bütüncül bir yapıya sahiptir. Bu yapı, muhtemelen teknik yeterlilik, ekip uyumu, paydaş katılımı, risk yönetimi ve proje kapsamının netliği gibi alt boyutları içermektedir. Ölçek, bu alanlardaki performans göstergelerini ölçerek projenin genel sağlık durumunu ortaya koyar.
Ölçeğin geliştirilme sürecinde, orta ve kısa vadeli proje yönetimi literatüründeki kritik başarı faktörleri temel alınmıştır. Bu faktörlerin nicelleştirilmesi, subjektif değerlendirmelerin önüne geçerek, daha nesnel ve karşılaştırılabilir sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır.
Geçerlik
Kaynak materyalde SAMS ölçeğine ait spesifik geçerlik verileri (örneğin, yapısal modelleme veya faktör yükleri) sunulmamıştır. Ancak ölçeğin geliştirme aşamasında, içerik geçerliğini sağlamak amacıyla alan uzmanlarının görüşlerinin alındığı varsayılmaktadır. Ölçek maddelerinin, yazılım projelerinin değerlendirilmesi için akademik ve pratik açıdan uygunluğunu belirlemek amacıyla uzman panelleri kullanılmış olabilir.
Gelecek araştırmalarda, SAMS’ın kriter geçerliğinin (ölçek sonuçlarının projenin fiili başarısıyla korelasyonu) ve yapı geçerliğinin istatistiksel yöntemlerle detaylı olarak incelenmesi, ölçeğin akademik değerini artıracaktır.
Güvenirlik
SAMS ölçeğinin güvenirlik katsayıları veya analiz sonuçları (örneğin, Cronbach Alfa değeri) kaynakta belirtilmemiştir. Bir karar ölçeği olarak, SAMS’ın iç tutarlılığının yüksek olması beklenmektedir, zira tutarlı ölçüm, farklı projeler arasında güvenilir karşılaştırmalar yapılmasına olanak tanır.
Geliştirme ölçeklerinde güvenilirliğin sağlanması, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösteren istatistiksel testler (iç tutarlılık) ve zaman içinde ölçümlerin kararlılığını gösteren test-tekrar test yöntemleri ile sağlanır.
Faktör Analizi
SAMS ölçeğinin temel faktör yapısı ve boyutları hakkında kaynakta detaylı bilgi yer almamaktadır. Ölçeğin, birden fazla kritik başarı alanını ölçmesi nedeniyle, geliştirme sürecinde Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak maddelerin ayrıldığı ve temel boyutların belirlendiği tahmin edilmektedir. Bu boyutlar, yazılım projesi riskleri ve başarı faktörleri etrafında kümelenmiş olabilir.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne ölçüde desteklendiğini gösterir ve uygulama kolaylığı açısından ölçek skorlamasının nasıl yapılacağını belirler.
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği / Karar Destek Aracı
Format: Derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Proje değerlendirme bağlamında, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme veya ağırlıklandırılmış puanlama sistemi kullanılması mümkündür.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Yazılım Projeleri Paydaşları (Proje Yöneticileri, Teknik Liderler, İş Analistleri)
Yaş Grubu: Yetişkin (Profesyonel ortamda çalışanlar)
Popülasyon Detayları: Orta ve kısa ölçekli/vadeli yazılım projelerini yöneten veya değerlendiren profesyoneller.
Test Metodolojisi: Proje risklerini ve olgunluğunu ölçmeye yönelik öz bildirim veya uzman değerlendirme anketi.
Anahtar Kelimeler
Yazılım Geliştirme Metotları, Proje Risk Yönetimi, Fizibilite Analizi, Karar Destek Sistemleri, Yüksek lisans tezi.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.
Yazışma Adresi: İzmir Ekonomi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
SAMS ölçeği 2014 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında kamuya açık hale getirilmiştir. Akademik amaçlı kullanımlarda referans gösterilmesi gerekmektedir. Ticari veya geniş ölçekli kurumsal uygulamalar için yazar M. Akın veya İzmir Ekonomi Üniversitesi ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: sams-orta-ve-kisa-olceklivadeli-yazilim-projelerini-degerlendirmeye-yonelik-bir-karar-olcegi-toad.pdf.
Referanslar
-
Akın, M. (2014). SAMS: Orta ve kısa ölçekli/vadeli yazılım projelerini değerlendirmeye yönelik bir karar ölçeği (Yüksek lisans tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.
[quads id=5]
SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, kaynak materyalde açıkça sunulmamıştır.
Cite this article
memjavad (2025). SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sams-orta-ve-kisa-olcekli-vadeli-yazilim-projelerini-degerlendirmeye-yonelik-bir-karar-olcegi/
memjavad. "SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sams-orta-ve-kisa-olcekli-vadeli-yazilim-projelerini-degerlendirmeye-yonelik-bir-karar-olcegi/.
memjavad. "SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sams-orta-ve-kisa-olcekli-vadeli-yazilim-projelerini-degerlendirmeye-yonelik-bir-karar-olcegi/.
memjavad (2025) 'SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sams-orta-ve-kisa-olcekli-vadeli-yazilim-projelerini-degerlendirmeye-yonelik-bir-karar-olcegi/.
[1] memjavad, "SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. SAMS: Orta ve Kısa Ölçekli/Vadeli Yazılım Projelerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Karar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.