San Diego Bilgelik Ölçeği

Özet

San Diego Bilgelik Ölçeği, bireylerin çok boyutlu bilgelik düzeylerini ölçmek üzere tasarlanmış, 24 maddeden oluşan bir öz bildirim envanterinin Türkçe’ye uyarlamasıdır. Ölçek, orijinal olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde geliştirilmiş olup, 2019 yılında Ahmet Akkaya tarafından Kocaeli Üniversitesi’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında Türk kültürüne adapte edilmiştir. Bu uyarlama çalışması, bilgelik kavramını altı temel faktör üzerinden inceleyerek, bilişsel, duygusal ve sosyal yetkinlikleri kapsayan kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Ölçek, psikososyal gelişim alanında bilgelik gelişimini araştırmayı amaçlayan çalışmalar için önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Bilgelik, San Diego Bilgelik Ölçeği, SD-WISE, Psikososyal gelişim, Duygusal düzenleme, Uyarlama, Ahmet Akkaya, Kocaeli Üniversitesi.

Yazarlar

Ahmet Akkaya (Uyarlayan).

Amaç

San Diego Bilgelik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşam deneyimleri ve olgunlukları sonucu geliştirdikleri bilgelik seviyesini ölçmek ve bu yapının farklı boyutlarını nicel olarak analiz etmektir. Ölçek, özellikle yetişkin popülasyonunda bilgelik ile yaş, eğitim, kişilik özellikleri ve genel yaşam doyumu gibi diğer psikolojik yapılar arasındaki ilişkileri incelemeye olanak sağlamaktadır.

Türkçe uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş bu ölçeği Türk kültürüne kazandırmayı ve böylece Türkiye’deki akademik araştırmacılara bilgelik kavramını kültürel bağlamda inceleyebilecekleri geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, bilgelik kavramını altı farklı ancak birbiriyle ilişkili faktörden oluşan çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Bu faktörler, bilişsel ve duygusal olgunluğun yanı sıra sosyal yeterliliği de kapsamaktadır. Toplam 24 maddeden oluşan ölçekte, her bir alt boyut 4 madde ile temsil edilmektedir.

Ölçeğin ölçtüğü temel boyutlar, bireyin kendi duygusal süreçlerini yönetme yeteneğinden (duygusal düzenleme) başlayarak, sosyal etkileşimlerde yapıcı rol oynamasına (sosyal danışmanlık) ve farklı bakış açılarına açıklık göstermesine (farklı değerlere tolerans) kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Bu yapı, bilgelik literatüründeki modern tanımlamalarla uyumludur.

Geçerlik

Kaynak metin, uyarlama çalışmasında elde edilen geçerlik bulgularını sayısal olarak belirtmemektedir. Ancak, Akkaya (2019) tarafından yürütülen yüksek lisans tezi, ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliğini sağlamak amacıyla kapsamlı analizler içermelidir.

Yapı geçerliği genellikle açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi yöntemleriyle test edilir. Bu analizler, 24 maddenin altı faktörlü yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini ve orijinal ölçeğin teorik yapısının Türkçe örneklemde korunduğunu göstermeyi amaçlar. Ayrıca, ölçeğin diğer geçerlik türlerinin (örneğin, ölçüt bağıntılı geçerlik) de ilgili yapılarla korelasyon yoluyla incelenmiş olması beklenir.

Güvenirlik

Güvenirlik katsayıları, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Bir uyarlama çalışmasında güvenirlik, genellikle ölçeğin iç tutarlılığının Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmasıyla sağlanır. Bu katsayı, 24 maddenin ve altı alt boyutun kendi içlerinde ne kadar tutarlı olduğunu gösterir.

Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin bilgelik yapısını oluşturan tüm bileşenleri güvenilir bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirliği analizleri de, ölçek puanlarının zaman içinde ne kadar kararlı kaldığını belirlemek amacıyla kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

San Diego Bilgelik Ölçeği’nin faktör yapısı, bilgelik kavramını altı temel ve eşit ağırlıklı boyuta ayırmaktadır. Bu altı boyutlu yapı, uyarlama çalışmasının temel bulgularından birini oluşturur ve bilgelik kavramının multidisipliner yapısını yansıtır.

Faktör yapısı, her biri 4 maddeden oluşan aşağıdaki alt boyutlardan oluşmaktadır: 1. Duygusal düzenleme, 2. Sosyal danışmanlık, 3. Kararlılık, 4. İç görü, 5. Sosyal yanlısı davranış ve 6. Farklı değerlere tolerans. Bu açık ve net faktör dağılımı, ölçeğin yapısal netliğini ve psikometrik gücünü desteklemektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 24 maddelik, çok faktörlü öz bildirim envanteri. Tipik olarak Lickert tipi derecelendirme (örneğin, 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum) kullanılmıştır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkin Popülasyonu

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Akkaya (2019) tezi kapsamında, bilgelik gelişiminin incelenmesi amacıyla örneklem seçilmiştir.

Test Methodology: Bireyin kendini değerlendirmesine dayanan, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen standart bir psikometrik test metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Faktör analizi, Yapı geçerliği, İç tutarlılık, Sosyal danışmanlık, Kararlılık, İç görü, Sosyal yanlısı davranış, Farklı değerlere tolerans.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor.

Correspondence Address: Bilinmiyor. (Uyarlama çalışması Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde gerçekleştirilmiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2019 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Ahmet Akkaya’dan izin alınması önerilir. Ölçeğin kullanımıyla ilgili ticari ücret bilgisi mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

1. Akkaya, A. (2019). Psikososyal gelişim alanı olarak bilgelik gelişiminin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.

Bu teze YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı buradan indirilebilir: san-diego-bilgelik-olcegi-toad.pdf.

San Diego Bilgelik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam 24 Madde;

• duygusal düzenleme (madde 6-9-10-24),

• sosyal danışmanlık (madde 1-4-7-23),

• kararlılık (madde 2-8-12-14),

• iç görü (madde 13-15-19-22),

• sosyal yanlısı davranış (madde 3-5-16-18) ve

• farklı değerlere tolerans (madde 11-17-20-21) olarak adlandırılmıştır.