Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği

Özet

Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği (OÖÖGKÖ), 2011 yılında Sağlam, Türker ve Umay tarafından geliştirilmiş olan bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, ortaöğretim kademesindeki öğrencilerin geometri derslerine ve bu derslerle ilgili aktivitelere yönelik yaşadıkları spesifik kaygı düzeylerini ölçmek ve belirlemektir. Ölçek, özellikle matematik kaygısı yapısının geometri alt alanına özgü bileşenlerini derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında geometri eğitiminin duygusal boyutunu anlamak için önemli bir referans sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Geometri kaygısı, matematik kaygısı, ortaöğretim, psikometrik araç, ölçek geliştirme, öğrenci tutumları.

Yazarlar

Yasemin Sağlam, Binnur Türker, Alpaslan Umay

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin geometri öğrenme süreçlerinde karşılaştıkları duygusal zorlukları, özellikle de kaygı tepkilerini nicel olarak değerlendirmektir. Geometri kaygısı, öğrencilerin akademik başarılarını ve derse olan katılımlarını olumsuz etkileyebilen önemli bir faktördür.

OÖÖGKÖ, eğitimcilere ve rehberlik uzmanlarına, yüksek geometri kaygısı taşıyan öğrencileri erken teşhis etme ve bu kaygıyı azaltmaya yönelik uygun pedagojik veya psikolojik müdahaleleri planlama konusunda güçlü bir araç sunar. Ölçek, öğrencilerin geometriye yönelik algılarını ve kaygı kaynaklarını detaylıca analiz etmeyi hedefler.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, literatürde genellikle daha geniş bir kavram olan matematik kaygısının spesifik bir alt dalı olan Geometri Kaygısı yapısını ölçmektedir. Geometri kaygısı, bireyin geometri derslerinde, sınavlarında veya karmaşık görsel-uzamsal problemleri çözerken hissettiği gerginlik, endişe ve korku durumudur.

Bu yapı, genellikle üç temel bileşenden oluşur: Duygusal Tepkiler (kalp çarpıntısı, terleme gibi fizyolojik belirtiler), Bilişsel Endişe (başarısızlık korkusu, konuya odaklanamama) ve Kaçınma Davranışları (geometri derslerinden veya ilgili görevlerden uzak durma eğilimi). Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı yakalamak üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten geometri kaygısını ölçtüğünü doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Sağlam ve arkadaşları (2011), ölçeğin geliştirme çalışmasında yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemlerini kullanmışlardır.

Bu tür psikometrik çalışmalarda, genellikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanır ve ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı temsil edip etmediği kontrol edilir. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ölçeğin diğer benzer kaygı ölçekleri (yakınsak geçerlik) veya akademik başarı ölçütleri (ıraksak geçerlik) ile ilişkileri incelenmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. OÖÖGKÖ’nün güvenirlik analizlerinde, ölçeğin iç tutarlılığı büyük ihtimalle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilmiştir. Yüksek bir Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği yönteminin kullanılması standart bir uygulamadır. Bu, aynı öğrencilere farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının korelasyonunun incelenmesi anlamına gelir.

Faktör Analizi

Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA ve/veya Confirmatory Factor Analysis – CFA) uygulanmıştır. Bu analizler, geometri kaygısının tek bir boyut mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koyar.

Geliştirme çalışmasına göre, ölçek büyük ihtimalle geometri kaygısının farklı yönlerini temsil eden birden fazla faktör altında toplanmıştır. Bu faktörler, öğrencilerin sınav durumlarına yönelik kaygıları (performans kaygısı) ile karmaşık problemleri çözme eylemine yönelik kaygıları (durumsal kaygı) gibi alt boyutları içerebilir. Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin hangi alt boyuta ait olduğunu kesinleştirmiştir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Developmental) / Psikometrik Ölçek

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal raporda belirtilmese de, standart psikometrik uygulamalara göre 4 veya 5 seçenekli Likert tipi olması muhtemeldir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ortaöğretim Öğrencileri (Secondary School Students)

Age Group: 11-18 yaş aralığı (Ortaokul ve lise öğrencilerini kapsamaktadır.)

Population Details: Türkiye’deki Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına uygun geometri dersleri alan öğrenciler.

Test Methodology: Kendi kendine cevaplanan (Self-report) anket formu.

Anahtar Kelimeler

Akademik başarı, geometri eğitimi, kaygı ölçümü, psikolojik değerlendirme, öğrenci psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Yasemin Sağlam ([email protected])

Correspondence Address: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği yıl 2011’dir. Ölçek, akademik bir dergide (Procedia Social and Behavioral Sciences) yayımlanmıştır. Akademik amaçlı araştırmalarda, kaynak gösterilerek kullanım genellikle serbesttir; ancak ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Yasemin Sağlam ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçek, 2011 yılında uluslararası bir konferansta sunulan bildirinin parçası olarak yayımlanmıştır. Bu tür araçların kullanımı için özel bir ücret talep edilip edilmediği bilgisi açıkça belirtilmemiştir.

Kaynaklar

  1. Sağlam, Y., Türker, B., & Umay, A. (2011). Geometry anxiety scale for secondary school students. Procedia Social and Behavioral Sciences, 15, 966–970.
  2. Makaleye ScienceDirect üzerinden erişim sağlanabilir: sciencedirect.com
  3. Sorumlu yazar iletişim adresi: [email protected]

Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yazarın ilgili makalesine (Sağlam, Türker, & Umay, 2011) başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/orta-ogretim-ogrencileri-icin-geometri-kaygisi-olcegi/

memjavad. "Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/orta-ogretim-ogrencileri-icin-geometri-kaygisi-olcegi/.

memjavad. "Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/orta-ogretim-ogrencileri-icin-geometri-kaygisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/orta-ogretim-ogrencileri-icin-geometri-kaygisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.

memjavad. Orta Öğretim Öğrencileri İçin Geometri Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF