Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği

Özet

Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği‘nin çocuk ve ergen sürümü, bireylerin pozitif ve negatif duygusal deneyimlere yönelik bilişsel, duyuşsal ve somatik empati kapasitelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, Hasan Yılmaz tarafından 2018 yılında Türk kültürüne uyarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin çocuk ve ergen popülasyonunda Türk kültüründeki geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemeyi hedeflemiştir. Bu çalışma, empati kavramının çok boyutlu yapısını anlamaya katkıda bulunarak, özellikle çocuk ve ergenlerde empati gelişimini ve farklı empati türlerinin psikososyal uyum üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Ölçek, empatinin karmaşık doğasını hem olumlu hem de olumsuz duygusal bağlamlarda derinlemesine değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Empati, bilişsel empati, duyuşsal empati, somatik empati, pozitif empati, negatif empati, çocuk, ergen, psikolojik ölçme, uyarlama.

Yazarlar

Hasan Yılmaz

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, empati kavramının çok boyutlu doğasını, özellikle bilişsel, duyuşsal ve somatik bileşenleri açısından ve bu bileşenlerin pozitif veya negatif yönelimli olmasını değerlendirmektir. Ölçek, özellikle çocuk ve ergen popülasyonunda, bireylerin başkalarının duygusal durumlarını anlama, paylaşma ve buna fiziksel olarak tepki verme kapasitelerini incelemek üzere tasarlanmıştır.

Hasan Yılmaz tarafından 2018 yılında Türk kültürüne uyarlanması ile ölçeğin, Türk çocuk ve ergenlerinin empati profillerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilmesi hedeflenmiştir. Bu uyarlama çalışması, kültürlerarası geçerlik ve güvenirlik standartlarına uygun olarak ölçeğin Türkçeye çevirisini ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini içermektedir.

Yapı

Ölçek, empatiyi üç ana boyut ve her boyutun pozitif ve negatif yönelimleri olmak üzere çok faktörlü bir yapı olarak ele alır. Bilişsel empati, diğerlerinin duygularını ve düşüncelerini zihinsel olarak anlama ve perspektif alma yeteneğini ifade eder. Duyuşsal empati ise başkalarının duygularını deneyimleme ve onlarla duygusal olarak yankılanma kapasitesidir. Son olarak, somatik empati, başkalarının duygusal durumlarına fiziksel veya bedensel tepkiler verme eğilimini kapsar.

Bu boyutlar, pozitif ve negatif duygusal bağlamlarda ayrı ayrı değerlendirilerek, bireylerin hem olumlu hem de olumsuz duygusal durumlar karşısında gösterdikleri empati tepkilerinin nüanslarını ortaya koymayı amaçlar. Bu ayrım, empatinin sadece acı veya üzüntü gibi negatif duygusal durumlarla ilişkili olmadığını, aynı zamanda sevinç veya mutluluk gibi pozitif duygusal deneyimlerle de ilgili olduğunu vurgular. Bu yapı, empatinin karmaşık ve çok yönlü doğasını daha iyi anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunar.

Geçerlik

Kaynakta doğrudan belirtilmiş spesifik geçerlik verileri bulunmamakla birlikte, bir uyarlama çalışmasında ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunun ve orijinal yapıyı koruduğunun gösterilmesi esastır. Genellikle bu tür çalışmalarda yapı geçerliği, kriter geçerliği ve çeviri geçerliği gibi yöntemler kullanılır. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir.

Özellikle, uyarlama çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de benzer şekilde ortaya çıkıp çıkmadığı incelenir. İçerik geçerliği ise ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı kapsamlı bir şekilde temsil edip etmediğini değerlendirir. Yılmaz (2018) çalışmasında bu geçerlik türlerine ilişkin bulguların detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Kaynakta doğrudan belirtilmiş spesifik güvenirlik verileri bulunmamaktadır. Ancak bir psikolojik ölçeğin güvenilir kabul edilebilmesi için çeşitli güvenirlik analizlerinin yapılması gerekmektedir. İç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir ve genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir.

Test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin farklı zamanlarda benzer sonuçlar verip vermediğini değerlendirir. Ayrıca, yarıya bölme güvenirliği veya maddeler arası korelasyonlar gibi diğer yöntemler de ölçeğin tutarlılığını incelemek için kullanılabilir. Bir uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin güvenirlik düzeylerinin yeni kültürde de korunup korunmadığına dikkat edilir ve Yılmaz (2018) çalışmasının bu tür analizleri içerdiği beklenmektedir.

Faktör Analizi

Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlama çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Genellikle, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını test etmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanır.

Bu analizler, ölçeğin bilişsel, duyuşsal ve somatik empati boyutlarını ve bu boyutların pozitif/negatif yönelimlerini ne kadar iyi temsil ettiğini gösterir. Faktör yükleri, özdeğerler ve uyum indeksleri gibi istatistiksel göstergeler, ölçeğin yapısal geçerliği hakkında bilgi sağlar ve orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk popülasyonunda da geçerliliğini destekler.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak yanıtlanan, kendi kendine raporlama formatında bir psikolojik ölçektir. Maddeler, bireylerin empati ile ilgili duygu, düşünce ve davranışlarını ifade etmelerini ister. Derecelendirme bilgisi kaynakta spesifik olarak belirtilmemiştir, ancak bu tür ölçekler genellikle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert ölçekleriyle yanıtlanır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuk ve Ergen

Yaş Grubu: Kaynakta spesifik bir yaş aralığı belirtilmemiştir, ancak “Çocuk ve Ergen” ifadesi genellikle 6-18 yaş aralığını kapsar.

Popülasyon Detayları: Ölçek, genel popülasyondaki çocuk ve ergenlerin yanı sıra, klinik veya özel eğitim gereksinimi olan çocuk ve ergenlerde empati düzeylerini değerlendirmek için de kullanılabilir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlendiği örneklem grubunun detayları (yaş, cinsiyet, sosyoekonomik düzey vb.) önemli bilgilerdir.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup ortamında uygulanabilen, kağıt-kalem veya dijital formatta doldurulabilen bir öz bildirim ölçeğidir. Uygulama süresi, madde sayısına bağlı olarak değişiklik gösterebilir ve genellikle kısa sürelidir.

Anahtar Kelimeler

Empati, bilişsel empati, duyuşsal empati, somatik empati, pozitif empati, negatif empati, çocuk psikolojisi, ergen psikolojisi, psikometrik özellikler, ölçek uyarlama.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler, ücretlendirme bilgileri ve telif hakları ile ilgili detaylar kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle, uyarlama çalışmalarında ölçeğin orijinal yazarlarından kullanım izni alınması gerekir. Bu ölçeğin uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

Referanslar

Yılmaz, H. (2018). Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği: Çocuk ve Ergen sürümünün Türk kültürüne uyarlama çalışması. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 2(4), 319-344.

PDF Linki: pozitif-ve-negatif-yonelimli-bilissel-duyussal-ve-somatik-empati-olcegi-cocuk-ve-ergen-surumunun.pdf

Dergipark Linki: dergipark.gov.tr

Pozitif ve Negatif Yönelimli Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içeriğinde ölçek maddeleri bulunmamaktadır.