Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği

Öz

Bu akademik giriş, Orakci ve Toraman (2018) tarafından geliştirilen Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği’ni (PÖYPTÖ) tanıtmaktadır. Ölçek, öğretmen adaylarının pedagojik formasyon programlarına karşı tutumlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir. Bu ölçek, eğitim psikolojisi ve öğretmen eğitimi alanlarında yapılan araştırmalara değerli bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik öğretmen yetiştirme programı, tutum ölçeği, öğretmen eğitimi, geçerlik, güvenirlik, psikometri, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Şenol Orakcı, Çelebi Toraman

Amaç

Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin ve öğretmen adaylarının pedagojik öğretmen yetiştirme programlarına karşı sahip oldukları tutumları bilimsel ve sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, bireylerin bu programlara yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini nicel verilerle ortaya koyarak, öğretmen eğitimi alanındaki mevcut durumun anlaşılmasına ve gelecekteki programların iyileştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, özellikle pedagojik formasyon eğitimi alan veya almayı düşünen bireylerin programın içeriğine, yapısına, gerekliliğine ve faydasına ilişkin algılarını belirlemek için geliştirilmiştir. Elde edilen veriler, eğitimciler, politika yapıcılar ve araştırmacılar için öğretmen yetiştirme süreçlerinin etkinliğini artırma konusunda önemli ipuçları sunabilir.

Yapı

Ölçek, “Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum” yapısını ölçmektedir. Tutum, psikolojide bireyin belirli bir nesneye, kişiye, duruma veya fikre karşı gösterdiği olumlu veya olumsuz değerlendirme, duygu ve davranışsal eğilimlerin organize bir bütünü olarak tanımlanır. Bu ölçek özelinde, tutum yapısı, öğretmen adaylarının pedagojik formasyon programlarına ilişkin inançlarını (bilişsel bileşen), hislerini (duyuşsal bileşen) ve bu programlara katılma veya destekleme eğilimlerini (davranışsal bileşen) içermektedir.

Pedagojik öğretmen yetiştirme programları, öğretmen adaylarına alan bilgisi dışında öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği pedagojik bilgi ve becerileri kazandırmayı hedefleyen eğitimlerdir. Bu bağlamda, ölçeğin ölçtüğü tutum yapısı, adayların bu programların mesleki gelişimlerine katkısına, eğitim kalitesine, pratik uygulamalara ve genel olarak öğretmenlik mesleğine hazırlanmadaki rolüne ilişkin algılarını yansıtmaktadır.

Geçerlik

Orakci ve Toraman (2018) tarafından yapılan çalışmada, Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği’nin psikometrik özellikleri incelenmiş ve geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmek istediği özelliği ne derece doğru ölçtüğünü ifade eder. Bu tür geliştirme çalışmalarında genellikle kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği gibi farklı geçerlik türleri incelenir.

Ölçeğin geliştirme sürecinde, uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliğinin sağlandığı ve maddelerin ilgili yapıyı yeterince temsil ettiği varsayılabilir. Yapı geçerliği için ise genellikle faktör analizi teknikleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediği incelenmiştir. Bu çalışmalar, ölçeğin pedagojik öğretmen yetiştirme programlarına yönelik tutumu güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları da Orakci ve Toraman (2018) tarafından gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. Bu çalışmalar genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı gibi) ve test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemlerle yapılır.

Yürütülen güvenirlik analizleri sonucunda, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğu ve zaman içinde kararlı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin genel olarak güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu da Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği’nin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek güçlü bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçek geliştirme süreçlerinde, genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. KFA, ölçeğin maddeleri arasındaki ilişkileri inceleyerek temel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmayı hedeflerken, DFA ise belirlenen faktör yapısının teorik beklentilerle ne kadar uyumlu olduğunu test eder.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıda olduğu belirlenmiş ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığı gösterilmiştir. Faktör yükleri ve özdeğerler gibi istatistiksel göstergeler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçmek istediği tutum yapısıyla uyumunu desteklemiştir. Bu da ölçeğin pedagojik formasyon programlarına yönelik tutumu geçerli bir şekilde ölçtüğünü pekiştirmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Likert tipi derecelendirme ölçeği (genellikle 5’li veya 7’li). Kaynakta belirtilmemiş olmakla birlikte, tutum ölçeklerinde en yaygın kullanılan formatlardan biridir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Pedagojik öğretmen yetiştirme programlarına katılan veya katılmayı düşünen üniversite öğrencileri ve öğretmen adayları.

Age Group: Genellikle 18-30 yaş arası genç yetişkinler.

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim gören ve öğretmenlik mesleğine ilgi duyan, pedagojik formasyon eğitimi alan veya almayı planlayan lisans veya lisansüstü öğrencileri.

Test Methodology: Öz bildirim yöntemiyle uygulanan bir anket formu.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik formasyon, öğretmen adayları, psikolojik ölçekler, eğitim psikolojisi, psikometri, tutum.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Şenol Orakcı: [email protected]. Çelebi Toraman için bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım için özel izinler gerekebilir. Ölçeğin geliştirildiği ve psikometrik özelliklerinin incelendiği referans makale 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir; genellikle bu tür akademik ölçekler araştırma amaçlı kullanımlarda ücretsizdir.

Kaynaklar

• Orakci, Ş., & Toraman, Ç. (2018). The validity and reliability studies of the Scale Attitude toward Pedagogical Teacher Training Programme. MOJES: Malaysian Online Journal of Educational Sciences, 6(3), 49-61.
• Makaleye erişim için: ejournal.um.edu.my
• Ölçeğin orijinal PDF dosyaları buradan indirilebilir: pedagojik-ogretmen-yetistirme-programina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf ve pedagojik-ogretmen-yetistirme-programina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Pedagojik Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır.