Aday Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Aday Öğretmen Tutum Ölçeği

Özet

Aday Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Aday Öğretmen Tutum Ölçeği (AÖTÖ), Nevzat Gencer tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan aday öğretmenlerin, zorunlu olarak katıldıkları yetiştirme programına karşı geliştirdikleri algı ve tutum düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme çalışması, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleriyle desteklenmiştir. Yapılan faktör analizi sonuçları, maddelerin yüksek faktör yüklerine (0.537 – 0.924) sahip olduğunu göstermiş; iç tutarlılık analizinde ise Cronbach Alfa katsayıları 0.71 ile 0.91 arasında tespit edilerek ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğu kanıtlanmıştır.

AÖTÖ, beşli Likert derecelendirme formatını kullanarak katılımcıların programın çeşitli yönlerine (formların gerekliliği, uygulama metodolojisi vb.) yönelik görüşlerini toplamaktadır. Bu ölçek, öğretmen yetiştirme politikalarının değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi sürecinde önemli bir veri kaynağı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aday Öğretmen, Yetiştirme Programı, Tutum Ölçeği, Öğretmen Eğitimi, Psikometri, AÖTÖ.

Yazarlar

Nevzat Gencer

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen eğitimi sürecinde kritik bir role sahip olan Aday Öğretmen Yetiştirme Programı’na yönelik olarak aday öğretmenlerin sahip oldukları tutumları nicel olarak ölçmektir. Bu ölçüm, programın hedef kitlesi tarafından nasıl algılandığını, ne ölçüde faydalı bulunduğunu ve programın uygulama süreçlerine yönelik adayların ne tür eğilimler sergilediğini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Elde edilen veriler, programın mevcut yapısının güçlü ve zayıf yönlerini belirlemede, program içeriğinin ve metodolojisinin revize edilmesinde ve öğretmen yetiştirme politikalarının daha etkin hale getirilmesinde araştırmacılara ve politika yapıcılara bilimsel bir dayanak sağlamaktadır.

Yapı

Aday Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Aday Öğretmen Tutum Ölçeği, aday öğretmenlerin yetiştirme programının farklı bileşenlerine yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, özellikle programın idari ve pedagojik gerekliliklerine, kullanılan değerlendirme formlarının (örneğin Form 4A) detaylarına ve programın genel faydasına odaklanmaktadır.

Ölçülen temel yapı, adayların programı ne kadar desteklediğini, programın faydasını ve uygulanış biçimini ne kadar benimsediğini ve bu programa karşı olumlu veya olumsuz bir eğilim taşıyıp taşımadığını kapsamaktadır. Bu tutumlar genellikle programın genel başarısı üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, istatistiksel olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizde, maddelerin faktörlere dağılımını netleştirmek amacıyla Varimax dik döndürme analizi uygulanmıştır.

Analiz sonuçları, maddelerin ilgili faktörleri temsil etme gücünü gösteren madde yük değerlerinin yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Madde yük değerlerinin en düşük değeri 0.537 olarak tespit edilmişken, en yüksek madde yük değeri 0.924 olarak kaydedilmiştir. Bu yüksek değerler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıya güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

AÖTÖ’nün iç tutarlılık güvenirliği, psikometride yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Yapılan analizler sonucunda elde edilen Cronbach Alfa değerleri 0.71 ile 0.91 arasında değişmektedir. Psikometrik standartlara göre, bu aralık ölçeğin hem alt boyutlarında hem de genelinde yüksek düzeyde kabul edilebilir bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını ortaya koymak amacıyla 2017 çalışmasında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Analiz süreci, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyen faktörlerin belirlenmesi üzerine yoğunlaşmıştır.

Faktör döndürme tekniği olarak tercih edilen Varimax dik döndürme yöntemi, faktörlerin birbirinden bağımsız olmasını sağlamış ve maddelerin faktörlere net bir şekilde yüklenmesini kolaylaştırmıştır. Madde yük değerlerinin (0.537 – 0.924) yüksek olması, çıkarılan faktörlerin ölçeğin tutum yapısını başarılı bir şekilde açıkladığını göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Orijinal Ölçek)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Aday Öğretmenler

Age Group: Yetişkin

Population Details: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan ve Aday Öğretmen Yetiştirme Programına katılım sağlayan öğretmen adayları.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Derecelendirme: 5’li Likert Tipi: “Kesinlikle Katılıyorum”, “Katılıyorum”, “Kararsızım”, “Katılmıyorum” ve “Kesinlikle Katılmıyorum”.

Anahtar Kelimeler

AÖTÖ, Psikolojik Ölçme, Öğretmen Adayları, Varimax, Likert Ölçeği, Tutum Ölçümü.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nevzat Gencer

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiş

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Nevzat Gencer tarafından 2017 yılında yayımlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Nevzat Gencer ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir. The original PDF can be downloaded here: aday-ogretmen-yetistirme-programina-yonelik-aday-ogretmen-tutum-olcegi-toad.pdf

Test Yılı: 2017

Kaynaklar

• Gencer, N. (2017). Aday Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Aday Öğretmen Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesi (AÖTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1771-1798.

[quads id=5]

Aday Öğretmen Yetiştirme Programına Yönelik Aday Öğretmen Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

M20 Form 4A’nın adayın anlattığı tüm dersler için doldurulmasını doğru buluyorum.
M19 Form 4A’da geçen dakika dakika işaretleme uygulamasının ders içi uygulamanın
tümünü görme açısından gerekli olduğunu düşünüyorum.
M21 Yetiştirme programı sürecinde doldurulan tüm formların gerekli olduğunu
düşünüyorum.