Özerk Öğrenme Ölçeği

Özet

Özerk Öğrenme Ölçeği, bireylerin öğrenme süreçlerindeki bağımsızlık düzeylerini, kendi öğrenmelerini yönetme becerilerini ve sorumluluk alma eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, Türkçeye uyarlanarak ve geçerlik ile güvenirlik çalışmaları yapılarak Türk kültürüne özgü bağlamda kullanılabilir hale getirilmiştir. Ölçeğin uyarlama çalışması, eğitim psikolojisi ve öğrenme bilimleri alanında önemli bir boşluğu doldurarak, bireylerin öğrenme stratejileri ve öz-düzenleme kapasiteleri üzerine araştırmalar yapılmasına olanak tanımaktadır.

Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri, Türk örnekleminde sağlam psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmalar, ölçeğin yapısal geçerliğini Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile değerlendirmiş ve iç tutarlılık katsayıları aracılığıyla güvenilirliğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, ölçeğin eğitim ortamlarında öğrencilerin özerk öğrenme eğilimlerini değerlendirmek için uygun bir araç olduğunu desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Özerk Öğrenme, Psikolojik Ölçek, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Öğrenme Stratejileri.

Yazarlar

Serhat Arslan, Cengiz Yurdakul

[quads id=5]

Amaç

Özerk Öğrenme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin öğrenme süreçlerini ne kadar bağımsız yönetebildiklerini, kendi öğrenme hedeflerini belirleme, kaynakları seçme, öğrenme stratejilerini uygulama ve öğrenme sonuçlarını değerlendirme kapasitelerini ölçmektir. Bu ölçek, özellikle eğitim alanında, öğrencilerin özerklik düzeylerini belirleyerek, onlara yönelik daha etkili öğrenme ortamları ve destekleyici müdahaleler geliştirmeye yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, Türkiye’deki akademik ve eğitim çevreleri için özerk öğrenme kavramını kültürel olarak geçerli bir şekilde inceleme imkanı sunmuştur. Bu sayede, Türk öğrencilerin özerk öğrenme eğilimleri hakkında güvenilir veriler elde edilmesi ve bu verilerin uluslararası literatürle karşılaştırılması mümkün hale gelmiştir.

Yapı

Ölçek, bireylerin kendi öğrenme süreçleri üzerindeki kontrol ve sorumluluk algılarını yansıtan psikolojik yapı olan özerk öğrenmeyi ölçmektedir. Özerk öğrenme, öğrencilerin öğrenme ortamında aktif rol almalarını, kendi öğrenme deneyimlerini şekillendirmelerini ve öz-düzenleme becerilerini kullanmalarını içeren çok boyutlu bir kavramdır. Bu yapı, genellikle motivasyon, bilişsel stratejiler, üstbilişsel farkındalık ve davranışsal düzenlemeler gibi bileşenleri içerir.

Ölçek, bu bileşenleri kapsayan maddeler aracılığıyla bireylerin öğrenme hedeflerini belirleme, öğrenme materyallerini seçme, öğrenme stratejilerini uygulama, öğrenme sürecini izleme ve değerlendirme gibi özerk davranışlarını ve eğilimlerini değerlendirmektedir. Bu sayede, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki bağımsızlık derecesi hakkında kapsamlı bir profil sunulmaktadır.

Geçerlik

Özerk Öğrenme Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve geçerlik çalışması kapsamında, ölçeğin yapısal geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de uygun olduğunu göstermektedir. Sunulan uyum indeksleri aşağıdaki gibidir:

• Ki-kare (x²) değeri: 207.03
• Serbestlik derecesi (df): 53
• RMSEA: .062 (Kabul edilebilir uyum)
• GFI (Goodness of Fit Index): .96 (Çok iyi uyum)
• CFI (Comparative Fit Index): .96 (Çok iyi uyum)
• IFI (Incremental Fit Index): .96 (Çok iyi uyum)
• AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index): 0.94 (Çok iyi uyum)
• RFI (Relative Fit Index): .93 (İyi uyum)
• NNFI (Non-Normed Fit Index): .95 (Çok iyi uyum)
• NFI (Normed Fit Index): .94 (Çok iyi uyum)
• SRMR (Standardized Root Mean Square Residual): .044 (Çok iyi uyum)

Bu indeks değerleri, ölçek yapısının toplanan verilerle oldukça iyi bir uyum sergilediğini ve ölçeğin Türk kültüründe yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle RMSEA değerinin .08’in altında, GFI, CFI, IFI, AGFI, RFI, NNFI ve NFI değerlerinin .90 ve üzerinde olması, modelin kabul edilebilir veya çok iyi bir uyuma sahip olduğunu işaret eder. SRMR değerinin .08’in altında olması da modelin verilere iyi uyduğunu destekler.

Güvenirlik

Özerk Öğrenme Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı, Cronbach Alpha değeri olarak .80 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik açıdan kabul edilebilir ve iyi bir iç tutarlılık düzeyini göstermektedir. Bir ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini ifade eden iç tutarlılık katsayısının .70 ve üzeri olması genellikle yeterli kabul edilir; .80 değeri ise ölçeğin yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Ayrıca, ölçeğin toplam madde korelasyonları .29 ile .59 değerleri arasında hesaplanmıştır. Madde-toplam korelasyonları, her bir maddenin ölçeğin genel puanıyla ne kadar ilişkili olduğunu gösterir. Bu değerlerin .29 gibi alt sınırdan başlayıp .59’a kadar yükselmesi, maddelerin ölçeğin ölçtüğü yapıyla yeterli düzeyde ilişkili olduğunu ve her bir maddenin ölçeğin genel güvenirliğine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu bulgular, Özerk Öğrenme Ölçeği’nin Türk örnekleminde güvenilir bir ölçme aracı olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Özerk Öğrenme Ölçeği’nin faktör yapısını incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin geliştirildiği orijinal yapısal modelin Türk örnekleminde ne derece doğrulandığını test etmeyi amaçlar. Analiz sonuçları, ölçeğin teorik olarak belirlenmiş faktör yapısının, Türk kültüründe elde edilen verilerle tutarlı olduğunu ve iyi bir model-veri uyumu sergilediğini göstermektedir.

DFA’dan elde edilen uyum indeksleri (x², df, RMSEA, GFI, CFI, IFI, AGFI, RFI, NNFI, NFI ve SRMR), ölçeğin tek veya çok faktörlü yapısının doğrulanmasında güçlü kanıtlar sunmuştur. Bu analiz, ölçeğin sadece güvenilir değil, aynı zamanda geçerli bir yapıya sahip olduğunu ve özerk öğrenme kavramını doğru bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Enstrüman

Test Tipi: Uyarlama ve Geliştirme

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak benzer psikolojik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler veya öğrenme süreçlerinde olan bireyler (kaynakta spesifik yaş veya eğitim düzeyi belirtilmemiştir, ancak uyarlama çalışması öğrencilere yönelik yapılmıştır).

Yaş Grubu: Kaynakta belirtilmemiştir.

Popülasyon Detayları: Kaynakta detaylı bilgi verilmemiştir.

Test Metodolojisi: Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılması.

Anahtar Kelimeler

Özerk Öğrenme, Psikolojik Değerlendirme, Eğitim Psikolojisi, Psikometrik Özellikler, Güvenirlik Analizi, Geçerlik Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu yazar Serhat Arslan için)

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için özel izinler veya ücretler hakkında kaynakta bilgi verilmemiştir. Genellikle akademik çalışmalarda, ölçeğin referans gösterilerek kullanılması yaygın bir uygulamadır. Ölçeğin uyarlama ve geçerlik çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

Arslan, S., & Yurdakul, C. (2015). Özerk Öğrenme Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve geçerlilik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(39), 565-569.

Makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: sosyalarastirmalar.com

Ölçek ile ilgili PDF dosyası buradan indirilebilir: ozerk-ogrenme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Özerk Öğrenme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içeriğinde Özerk Öğrenme Ölçeği’nin maddeleri bulunmamaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri burada sunulamamaktadır.