Öz-konuşma Ölçeği

Özet

Öz-Konuşma Ölçeği, bireylerin kendi içlerindeki konuşma süreçlerini ve bu içsel monologların niteliğini (pozitif veya negatif) ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal formu yurt dışında geliştirilmiş bir aracın, Türkçe kültürüne uyarlanmış halidir. Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 2010 yılında Akın, Abacı ve Dönmezoğulları tarafından gerçekleştirilmiş olup, psikoloji ve eğitim araştırmalarında öz-konuşma (Öz-konuşma) değişkenini incelemek için temel bir ölçüm aracı olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öz-konuşma, içsel diyalog, psikolojik ölçme, uyarlama, Psikometri, Ahmet Akın, güvenirlik, geçerlik.

Yazarlar

Akın, Ahmet, Abacı, Ramazan, Dönmezoğulları, Cemal.

Amaç

Öz-Konuşma Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin bilişsel süreçlerinin önemli bir parçası olan öz-konuşma biçimlerini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle spor psikolojisi, eğitim psikolojisi ve klinik psikoloji alanlarında, bireylerin performans, motivasyon ve duygusal düzenleme becerileri üzerindeki içsel konuşmanın etkisini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, katılımcıların kendileriyle kurdukları iletişimin sıklığını, yönünü (yapıcı/yıkıcı) ve içeriğini ölçerek, psikolojik müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede veya belirli davranışsal örüntülerin altında yatan bilişsel mekanizmaları anlamada kritik bilgiler sağlar.

Yapı (Konstrukt)

Öz-konuşma Ölçeği, bireyin kendi kendine yaptığı içsel konuşmaları ifade eden Öz-konuşma yapılarını ölçer. Bu yapı, genellikle iki temel boyut altında incelenir: Pozitif Öz-konuşma ve Negatif Öz-konuşma. Pozitif öz-konuşma, bireyin kendine destek, teşvik veya olumlu geri bildirim vermesini içerirken; negatif öz-konuşma ise eleştiri, şüphe veya kendini değersizleştirme ifadelerini kapsar.

Ölçek, bu iki boyutun göreceli ağırlığını belirleyerek, bireyin genel bilişsel stilinin ne kadar destekleyici veya köstekleyici olduğunu ortaya koyar. Bu yapı, bilişsel davranışçı teorilerde önemli bir rol oynamaktadır, zira içsel diyalogların duygu durumları ve davranışsal sonuçlar üzerindeki etkisi kabul edilmektedir.

Geçerlik

Öz-Konuşma Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, 2010 yılındaki uyarlama çalışması kapsamında ele alınmıştır. Geçerlik (
Geçerlik) çalışmalarında, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla yapı geçerliği incelenmiştir.

Uyarlama çalışmasında genellikle açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi yöntemleri kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili psikolojik yapılarla (örneğin, öz yeterlilik, kaygı) olan ilişkileri incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtları sunulmuştur, ancak spesifik katsayılar bu referansta detaylandırılmamıştır.

Güvenirlik

Türkçe Öz-Konuşma Ölçeği’nin güvenirlik (
Güvenirlik) analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, bir ölçüm aracının ölçtüğü özelliği ne kadar hatasız ölçtüğünü gösterir.

Tipik olarak, iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin alt boyutları için yeterli düzeyde yüksek iç tutarlılık katsayılarının elde edildiği varsayılmaktadır. Ayrıca, zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik yöntemleri de kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Öz-Konuşma Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek için Faktör Analizi (Faktör Analizi) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, öz-konuşma yapısının kaç boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların orijinal ölçekle ne ölçüde örtüştüğünü belirlemeye yöneliktir.

Uyarlama çalışmasında, muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin Pozitif Öz-konuşma ve Negatif Öz-konuşma gibi teorik olarak belirlenmiş alt faktörlerinin Türk kültürü örnekleminde uygun uyum indekslerine sahip olduğu gösterilmiştir. Bu, ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu ve geçerli bir şekilde kullanılabileceğini teyit eden önemli bir adımdır.

Araç (Instrument)

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal formata bağlı olarak)

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal Dil (Bilgi eksikliği nedeniyle belirtilememektedir)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Üniversite Öğrencileri (Uyarlama örneklemine bağlı olarak)

Yaş Grubu: Yetişkinler ve Ergenler

Popülasyon Detayları: Öz-konuşma süreçlerini yansıtabilecek okuma yazma bilen bireyler.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, öz-bildirim yöntemiyle doldurulur.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlilik, bilişsel süreçler, içsel monolog, psikolojik test, Geçerlik, Güvenirlik, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

İletişim Adresi: İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Güncel kurum bilgisi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması Akın, Abacı ve Dönmezoğulları tarafından 2010 yılında yayımlanan bir kongre bildirisi ile tanıtılmıştır. Kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Ahmet Akın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal PDF belgesi aşağıdan indirilebilir:
oz-konusma-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Akın, A., Abacı, R.,& Dönmezoğulları, C. (2010). Öz-Konuşma Ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. II. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (s.1191-1200). Antalya: WOW Kremlin Palace Hotel.

Öz-konuşma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin orijinal hali için 2010 yılında yayımlanan uyarlama çalışmasına başvurulması gerekmektedir.