Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Motivasyonu Ölçeği

Özet

Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Motivasyonu Ölçeği (TİDÖKMO), 2021 yılında Onur Dölek ve M. Ali Arıcı tarafından geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türkçeyi yabancı veya ikinci dil olarak öğrenen bireylerin, dilin konuşma becerilerine yönelik sahip oldukları motivasyon düzeylerini ve bu motivasyonu oluşturan temel alt faktörleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Geliştirme çalışması sonucunda, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve yapısal geçerliğe sahip olduğu belirlenmiştir. TİDÖKMO, özellikle dil eğitimi alanında çalışan araştırmacılara ve eğitimcilere, öğrencilerin konuşma istekliliğini ve zorluklarla başa çıkma eğilimlerini nicel olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçeğin psikometrik özellikleri, dil öğrenme motivasyonu çalışmalarında güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

İkinci Dil Öğrenimi, Türkçe, Motivasyon, Konuşma Becerisi, Dil Öğrenme Motivasyonu, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Geçerlik ve Güvenirlik.

Yazarlar

Onur DÖLEK, M. Ali ARICI

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin konuşma edimine yönelik tutum ve istekliliklerini ölçmektir. Dil öğrenme sürecinde, özellikle konuşma gibi aktif becerilerde motivasyon seviyesi başarıyı doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biridir. TİDÖKMO, öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmeye ne ölçüde istekli olduklarını, bu süreçte karşılaştıkları zorluklara karşı ne kadar direnç gösterdiklerini ve konuşmanın kendilerine sağlayacağı faydalara yönelik inançlarını belirlemeyi amaçlar.

Ölçek, elde ettiği verilerle dil programı geliştiricilerine ve öğretmenlere, öğrencilerin konuşma motivasyonunu artırmaya yönelik stratejiler geliştirmeleri için somut bir temel sağlamaktadır. Bu sayede, öğrencilerin iletişimsel yeterliliklerini geliştirmeleri desteklenebilir.

Yapı

Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Motivasyonu Ölçeği, ikinci dil edinimi bağlamında konuşma motivasyonu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle dil öğreniminde çaba gösterme, azim ve hedef yönelimi gibi bileşenleri içerir. Ölçek, konuşma motivasyonunu tek boyutlu bir olgu yerine, farklı psikolojik ve sosyal etkenlerin birleşimi olarak ele alan çok boyutlu bir yapıya sahiptir.

Yapılan faktör analizleri sonucunda, konuşma motivasyonu yapısının üç farklı alt boyutta kümelendiği belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, öğrencilerin konuşma eylemine yönelik algılarını, konuşmanın faydalarına olan inançlarını ve konuşma pratiğine olan içsel/dışsal eğilimlerini temsil etmektedir. Bu çok boyutlu yaklaşım, motivasyonun karmaşık doğasını yakalamayı hedefler.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini belirlemek üzere analiz edilmiştir. Geçerlik çalışmalarında, ölçme aracının bütünü ve belirlenen alt boyutları için iç tutarlılık katsayıları (Alpha) incelenmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin yüksek düzeyde yapısal geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin alt boyutları için hesaplanan Alpha katsayıları (αBoyut1=0,712; αBoyut2=0,726; αBoyut3=0,715) ve ölçeğin bütünü için hesaplanan katsayının (αÖlçeğin Bütünü=0,798) tamamının 0,70 eşiğinin üzerinde olduğu görülmüştür. Bu değerler, ölçeğin maddelerinin ilgili boyutları temsil etme gücünün yüksek olduğunu ve ölçümde kabul edilebilir düzeyde az hata içerdiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bir ölçme aracının güvenilir olması, aynı koşullar altında tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar vermesi anlamına gelmektedir. Bu ölçek için güvenirlik, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak Cronbach’s Alpha katsayısı ile test edilmiştir.

Yapılan analizler, ölçeğin genel güvenirlik katsayısının (α=0,798) oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Alt boyutların güvenirlik katsayılarının da 0,70’in üzerinde olması, her bir faktörün kendi içinde yüksek düzeyde tutarlılığa sahip olduğunu ve ölçek maddelerinin homojen bir yapıyı ölçtüğünü doğrulamaktadır. Bu sonuçlar, Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Motivasyonu Ölçeği’nin güvenilir bir psikometrik araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde, konuşma motivasyonu yapısının ampirik olarak test edilmesi amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizler, ölçek maddelerinin altında yatan temel psikolojik boyutları ortaya çıkarmıştır. Güvenirlik ve geçerlik verilerinde belirtilen αBoyut1, αBoyut2 ve αBoyut3 katsayıları, ölçeğin üç temel alt faktörden oluştuğunu işaret etmektedir.

Bu faktörler, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenenlerin konuşmaya yönelik motivasyon kaynaklarını (örneğin, iletişimsel fayda, zorluk algısı, sosyal entegrasyon) ayrıştırmaktadır. Faktör yapısının netliği, ölçeğin teorik olarak belirlenen motivasyon yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle yetişkin dil öğrencileri)

Population Details: Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen uluslararası öğrenciler veya göçmenler.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır. Katılımcılardan, her bir ifadeye ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenmektedir.

Derecelendirme Detayları:

• 1 = Hiç katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Orta düzeyde katılıyorum
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Kesinlikle katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Dil Öğrenimi, İkinci Dil, Konuşma Motivasyonu, Likert Ölçeği, Psikometri, Onur Dölek, Öğrenci Motivasyonu.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Onur DÖLEK

Author ORCID Identifier: Makalede belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Makalede belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Onur Dölek ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim Adresi: [email protected]

Kaynaklar

Dölek, O. ve Arıcı, M. A. (2021). Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler için Konuşma Motivasyonu Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Language Academy, 9(3), 190-206. http://dx.doi.org/10.29228/ijla.52178

Makalenin tam metni (PDF) şu adresten indirilebilir: turkceyi-ikinci-dil-olarak-ogrenenler-icin-konusma-motivasyonu-olcegi-toad.pdf

Makale bağlantısı: ijla.net

[quads id=5]

Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Türkçe yazmak yerine Türkçe konuşmayı tercih ederim.
• Türkçe konuşmanın zor bir iş olduğunu düşünürüm.
• Türkçe konuşmak ekonomik olarak bana fayda sağlar.