Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu

Özet

Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu (OMÖKF), bireylerin genel mutluluk ve öznel iyi oluş düzeylerini hızlı ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Orijinal ölçeğin kısaltılmış bir versiyonu olan bu form, Tayfun Doğan ve Nida Akıncı-Çötok tarafından 2011 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemiş ve tek boyutlu, 7 maddelik yapısının korunduğunu doğrulamıştır. OMÖKF, araştırmalarda ve danışmanlık süreçlerinde zaman kısıtlaması olan durumlarda etkin bir değerlendirme imkanı sunar.

Anahtar Kelimeler

Oxford Mutluluk Ölçeği, Mutluluk, Psikolojik iyi oluş, Kısa form, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri.

Yazarlar

Tayfun Doğan, Nida Akıncı-Çötok

Amaç

Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu’nun temel amacı, bireylerin öznel iyi oluş ve mutluluk seviyelerini ekonomik ve pratik bir araç kullanarak ölçmektir. Ölçek, özellikle büyük örneklemlerle yapılan araştırmalarda veya hızlı tarama gerektiren klinik bağlamlarda, uzun versiyonun sağladığı temel ölçüm kalitesini koruyarak veri toplama sürecini optimize etmeyi hedefler.

Türkçe uyarlaması, ölçeğin Türkiye’deki popülasyonlar üzerindeki psikometrik özelliklerini ortaya koyarak, Türkçe konuşan bireylerin mutluluk düzeylerini uluslararası standartlarda değerlendirme olanağı sağlamıştır. Ölçek, pozitif psikoloji alanındaki araştırmalara önemli bir katkı sunmaktadır.

Yapı

OMÖKF, Oxford Mutluluk Ölçeği‘nin teorik yapısını temel alır ve mutluluğu tek bir genel faktör olarak kavramsallaştırır. Bu kısa form, 7 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler bireyin genel yaşam memnuniyetini, pozitif duygusal durumunu ve yaşamdan aldığı keyif algısını tek bir genel boyut altında toplamaktadır. Bu tek boyutlu yapı, uyarlama çalışmasında yapılan faktör analizleri ile desteklenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin teorik tek boyutlu yapısının veriyle kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir. Elde edilen uyum indeksleri, modelin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Başlıca uyum indeksleri şunlardır: χ2 = 36.05, sd = 13, ve oran χ2/sd= 2.77. Diğer önemli uyum istatistikleri ise AGFI= .93, GFI= .97, NFI= .92, CFI= .95, IFI= .95, RMR= .044 ve RMSEA= .074 olarak raporlanmıştır. Bu değerler, uyumun mükemmel veya çok iyi düzeyde olduğunu işaret eder. Ayrıca, ölçekteki maddelerin faktör yükleri .53 ile .72 arasında değişmekte olup, bu da maddelerin ölçülen yapıya güçlü bir şekilde katkı sağladığını göstermektedir.

Güvenirlik

OMÖKF’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) .74 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik araçlar için genel kabul görmüş standartlara uygun, yeterli bir güvenirlik seviyesini göstermektedir.

Ek olarak, düzeltilmiş madde toplam puan korelasyon katsayıları incelenmiştir. Bu katsayılar .36 ile .55 arasında değişmektedir. Bu aralık, ölçek maddelerinin birbirleriyle ve toplam puanla tutarlı bir ilişki içinde olduğunu, yani ölçeğin homojen bir yapı sergilediğini doğrulamaktadır. Bu bulgular, ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir biçimde ölçme yeteneğine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin uyarlama çalışmasında gerçekleştirilen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi, OMÖKF’nin tek boyutlu yapısını desteklemiştir. DFA sonuçları, modelin mükemmel uyum indeksleri sergilemesi sayesinde, 7 maddenin tamamının genel mutluluk faktörüne yüklendiğini teyit etmiştir.

Özellikle χ2/sd oranının 3’ün altında (2.77) olması, modelin veriyle uyumunun yüksek olduğunu gösterir. Faktör yüklerinin .53’ün üzerinde olması ise, maddelerin yapıya güçlü bir katkı sağladığını ve ölçeğin yapısal geçerlik açısından sağlam olduğunu göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Biçim: Tek boyut ve 7 madde.

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal: İngilizce)

Popülasyon Grubu: Genel popülasyon

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki genel popülasyon örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Pozitif psikoloji, Öznel iyi oluş, Psikometrik özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek, Tayfun Doğan.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar ile iletişime geçmek için yukarıdaki e-posta adresi kullanılabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2011 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Tayfun Doğan ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal makalenin bağlantısı: pdrdergisi.org

Uyarlama çalışmasının orijinal PDF’i buradan indirilebilir: oxford-mutluluk-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Kaynakça

Doğan, T. ve Akıncı-Çötok, N. (2011). Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 165-172.

Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, orijinal uyarlama makalesinden (Doğan & Akıncı-Çötok, 2011) temin edilmelidir.

Derecelendirme: 5’li Likert (1= Hiç Katılmıyorum – 5= Tamamen Katılıyorum)

Bu bölüm, ölçek maddeleri yayın izni alınarak eklenebilir. Kaynak içerikte madde listesi mevcut olmadığı için buraya boş bırakılmıştır.