Otel Çalışanlarının Algı ve Tutumlarına Yönelik Anket

Özet

Otel Çalışanlarının Algı ve Tutumlarına Yönelik Anket, Bayram Sezen tarafından 2008 yılında gerçekleştirilen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle orta ve büyük ölçekli otel işletmelerinde çalışan kadınların kariyer gelişimlerinde karşılaştıkları Cam Tavan Engeli fenomenini araştırmayı amaçlamaktadır. Ölçek, çalışanların cinsiyet, yöneticilik vasıfları ve iş-aile çatışması gibi konulardaki algı ve tutumlarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirme aşamasında, veri matrisinin yapısal analizlere uygunluğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemine başvurulmuştur. Elde edilen istatistiksel sonuçlar, ölçeğin hem geçerli hem de güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu anket, turizm sektöründeki örgütsel davranış ve toplumsal cinsiyet rolleri çalışmalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Otel çalışanları, algı, tutum, Cam Tavan Engeli, cinsiyet rolleri, örgütsel davranış, turizm, konaklama sektörü, yüksek lisans tezi.

Yazarlar

Bayram SEZEN

Amaç

Bu anketin temel amacı, Türkiye’deki orta ve büyük ölçekli otel işletmelerinde görev yapan kadın çalışanların kariyerlerinin ilerlemesinde karşılaştıkları engelleri, özellikle de üst yönetim pozisyonlarına yükselmelerini zorlaştıran Cam Tavan Engeli kavramını, çalışanların algıları ve tutumları üzerinden belirlemektir. Araştırma, yöneticilik pozisyonları için gereken vasıflarda cinsiyetin belirleyici bir faktör olup olmadığını ve çalışanların iş-aile yaşam dengesine dair hislerini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçek, otel personelinin cinsiyet temelli önyargıları ve örgütsel yapıların kariyer gelişimine etkilerini ölçmek için bir araç olarak geliştirilmiştir. Bu sayede, turizm sektöründeki insan kaynakları yönetim politikalarının geliştirilmesine yönelik somut veriler elde edilmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, çok boyutlu bir yapıya odaklanmakta olup, temel olarak aşağıdaki psikolojik yapıları ölçmektedir:

• Örgütsel Cinsiyet Algısı: Üst düzey yöneticilik pozisyonları için gerekli görülen niteliklerde cinsiyetin rolüne dair inançlar ve algılar.
• Kariyer Engelleri Algısı: Kadınların yönetim kademelerine yükselmesini kısıtlayan sistemsel veya kültürel engellerin (Cam Tavan) varlığına dair çalışan tutumları.
• İş-Aile Çatışması: Çalışma yaşamının aile yaşamı üzerindeki etkileri nedeniyle hissedilen suçluluk veya yetersizlik duyguları gibi kişisel sonuçlar.

Bu yapılar, otel çalışanlarının çalışma ortamlarına ve kariyer hedeflerine yönelik genel tutumlarını derinlemesine anlamayı sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, veri matrisinin Faktör Analizi için uygunluğunu değerlendiren istatistiksel yöntemlerle test edilmiştir. Bu analizlerde elde edilen bulgular şunlardır:

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Örneklem Yeterliliği: KMO değeri 0.803 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verinin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.
• Bartlett Küresellik Testi: Test sonucu (Yaklaşık Ki-Kare: 1209,338; Serbestlik Derecesi: 300; P: 0.0001) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matristen anlamlı derecede farklı olduğu ve dolayısıyla verinin faktörleştirilebileceği anlamına gelmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Hesaplanan Cronbach Alpha istatistiği 0.88 olarak bulunmuştur. Bu katsayı, sosyal bilimler araştırmaları için çok yüksek bir güvenilirlik düzeyini işaret etmekte olup, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, veri matrisinin yapısının belirlenmesi amacıyla açıklayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Geçerlik bölümünde belirtilen yüksek KMO değeri (0.803) ve anlamlı Bartlett testi sonucu, veri setinin birden fazla temel yapıya sahip olduğunu ve bu yapıların faktör çıkarma yöntemleriyle başarılı bir şekilde ayrıştırılabileceğini göstermiştir.

Ölçekte yer alan maddeler, kadın çalışanların karşılaştığı engellerin farklı boyutlarını (örneğin, örgütsel önyargılar ve kişisel çatışmalar) temsil eden faktörlere ayrılmıştır. Sunulan örnek maddeler (f1 ve f4), bu farklı boyutlara işaret etmektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: (1 = tamamen katılmıyorum – 5 = tamamen katılıyorum).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Otel işletmelerinde çalışan personel, özellikle orta ve büyük ölçekli işletmelerdeki kadın çalışanlar.

Age Group: Çalışan yetişkinler (Belirtilmemiş, ancak profesyonel işgücü olduğu varsayılmaktadır).

Population Details: Orta ve büyük ölçekli otel işletmelerinde görev yapan, kariyer engelleriyle karşılaşma potansiyeli olan çalışanlar.

Test Methodology: Anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında birincil veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Otel yönetimi, turizm sektörü, kariyer engeli, algısal ölçüm, Likert tipi, yüksek lisans araştırması, iş-aile çatışması, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (İletişim için belirtilen e-posta adresi)

Correspondence Address: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez bağlantılı adres)

İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı

Ölçek, 2008 yılında Bayram Sezen’in yüksek lisans tezi araştırması için geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya ücret bilgisi belirtilmemiştir. Akademik araştırmalarda kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal tezi YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir durumdadır.

Kaynaklar

Aşağıda ölçeğin geliştirilmesine kaynak teşkil eden akademik çalışma ve erişim linkleri sunulmuştur:

1. Sezen, B. (2008). Örgütlerde kadın çalışanların karşılaştıkları cam tavan engeli: orta ve büyük ölçekli otel işletmelerinde bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.

Tez referansına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: otel-calisanlarinin-algi-ve-tutumlarina-yonelik-anket-toad.pdf

Otel Çalışanlarının Algı ve Tutumlarına Yönelik Anket Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• f1: Cinsiyet üst düzey yöneticilik için gereken vasıflarda belirleyici veya etkileyici bir faktördür.
• f4: Ailemle yeteri kadar zaman geçiremediğim için kendimi suçlu hissediyorum.