Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin geometri dersine ve bu disipline dair sahip oldukları inançları geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Geliştirme çalışması, öğrencilerin geometrinin doğasına, öğretimine ve önemine ilişkin algılarını üç temel alt boyutta incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin geometriye yönelik tutumlarını ve bilişsel yapılarını daha iyi anlamak için sağlam bir psikometrik araç sunmaktadır.

Ölçek, başlangıçta 33 maddelik bir taslak olarak hazırlanmış, uzman görüşleri ve kapsam geçerliliği incelemeleri sonrasında faktör analiziyle nihai halini almıştır. Nihai form, 3 alt boyutta toplam 16 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Geometri, İnanç Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri, Psikometri, Açımlayıcı Faktör Analizi, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Ünlü, M., ve Ertekin, E.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin geometriye yönelik inançlarını belirlemek için psikometrik açıdan sağlam, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek, öğrencilerin geometrinin doğası, öğrenimi ve günlük yaşamdaki önemi hakkındaki düşüncelerini sistematik bir biçimde ortaya çıkarmayı hedeflemektedir.

Araştırmacılar, geliştirilen bu araç sayesinde geometri eğitiminde karşılaşılan zorlukların ve öğrencilerin motivasyon düzeylerinin altında yatan inanç sistemlerini tespit etmeyi amaçlamışlardır. Bu inançların belirlenmesi, geometri öğretim yöntemlerinin iyileştirilmesine ve öğrencilerin başarılarının artırılmasına katkı sağlayacaktır.

Yapı

Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği, öğrencilerin geometri hakkındaki algılarını yansıtan üç temel alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, toplam 16 maddeden oluşmaktadır ve maddeler 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanmaktadır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde sayıları aşağıdaki gibidir:

  • Geometrinin Doğasına İlişkin İnançlar (7 madde)
  • Geometrinin Öğretimine İlişkin İnançlar (5 madde)
  • Geometrinin Önemine İlişkin İnançlar (4 madde)

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, kapsam geçerliliği ve yapı geçerliliği olmak üzere iki ana aşamada gerçekleştirilmiştir.

Kapsam (İçerik) Geçerliliği: Ölçeğin ölçmek istediği yapıyı yeterince temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla uzman görüşüne başvurulmuştur. Geliştirilen 33 maddelik taslak ölçek, alanında yetkin 3 matematik eğitimi uzmanı ve 3 ölçme değerlendirme uzmanı tarafından titizlikle incelenmiştir. Ayrıca, maddelerin dilbilgisi ve anlaşılabilirlik açısından uygunluğunu sağlamak için bir dilbilgisi uzmanının da görüşleri alınmıştır.

Yapı Geçerliliği: Ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini görmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Faktör analizine uygunluğu belirlemek için öncelikle Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Barlett Küresellik Testi kullanılmıştır. Bu analizler, verilerin faktörleştirme için uygun olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. İç tutarlılık, ölçeği oluşturan maddelerin bütünüyle ölçülmek istenen yapıyı ne derece doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünün bir göstergesidir.

Bu amaçla, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach alpha katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir ve ölçeğin güvenilirliğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini sağlamak için kullanılan faktör analizi süreci, Temel Bileşenler Analizi (TBA) yöntemi ve Varimax döndürme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Analiz öncesinde, verilerin faktör analizine uygunluğu KMO ve Barlett Küresellik Testi ile kontrol edilmiştir. Faktör çıkarma yönteminde Temel Bileşenler Analizi (Principal Component Analysis) tercih edilmiş, faktörlerin yorumlanabilirliğini artırmak amacıyla ise dik döndürme yöntemlerinden Varimax döndürme yöntemi kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin üç alt boyuttan oluştuğu doğrulanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Ortaokul seviyesindeki öğrenciler (Genellikle 10-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Geometri Eğitimi, İnanç Sistemleri, Öğrenci Algıları, Temel Bileşenler Analizi, Cronbach Alpha, Ölçek Geliştirme, Matematik Eğitimi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Melihan Ünlü

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2018 (Yayın yılı)

Kaynaklar

Ünlü, M.,ve Ertekin, E. (2018). Ortaokul öğrencileri için geometriye yönelik inanç ölçeği geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 39-48.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-geometriye-yonelik-inanc-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği Maddeleri

Ölçek 3 alt boyutta toplam 16 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert formatındadır (1=kesinlikle katılmıyorum – 2=katılmıyorum – 3=yarı yarıya katılıyorum – 4=katılıyorum – 5=tamamen katılıyorum).

  • Geometrinin Doğasına İlişkin İnançlar ( 7 m ) :
  • Geometrinin Öğretimine İlişkin İnançlar ( 5 m ) :
  • Geometrinin Önemine İlişkin İnançlar (4 m ) :

Cite this article

memjavad (2025). Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-geometriye-yonelik-inanc-olcegi/

memjavad. "Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-geometriye-yonelik-inanc-olcegi/.

memjavad. "Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-geometriye-yonelik-inanc-olcegi/.

memjavad (2025) 'Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-geometriye-yonelik-inanc-olcegi/.

[1] memjavad, "Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.

memjavad. Ortaokul Öğrencileri İçin Geometriye Yönelik İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF