Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği, Turanlı, Karakaş ve Keçeli (2008) tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyinde matematik alan derslerine yönelik öğrencilerin tutumlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Geliştirme süreci, yapı geçerliği için kapsamlı bir faktör analizi ve kapsam geçerliği için uzman görüşlerinin alınmasını içermiştir. Ölçek, tek boyutlu bir yapıda olup, 20 maddeden oluşmaktadır ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahiptir.

Ölçek, katılımcıların matematik alanındaki derslere karşı hissettikleri olumlu veya olumsuz duygusal eğilimleri, motivasyon düzeylerini ve genel yaklaşımlarını değerlendirmektedir. Elde edilen yüksek güvenirlik katsayısı (.93), aracın bilimsel araştırmalarda kullanıma uygunluğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi, Tutum ölçeği, Alan dersleri, Ölçek geliştirme, Eğitim psikolojisi, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Necla Turanlı, Nilay T. Karakaş, Veysel Keçeli

Amaç

Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği, yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin matematik alanında aldıkları uzmanlık derslerine karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel eğilimleri, yani tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin matematiksel konulara olan ilgisini, değer atfetme düzeylerini ve bu derslere katılma istekliliğini standart bir formatta belirlemeyi amaçlamaktadır.

Bu ölçeğin geliştirilmesi, eğitim araştırmacılarına, matematik eğitimi programlarının etkinliğini ve öğrenci başarısı üzerindeki tutumsal etkileri inceleme konusunda sağlam bir psikometrik araç sunmaktadır. Ölçek, özellikle Türkiye’deki üniversite bağlamında geçerli ve güvenilir sonuçlar üretmek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Ölçek, matematik alan derslerine yönelik genel tutumu ölçen tek boyutlu (unidimensional) bir yapıya sahiptir. Bu yapı, öğrencilerin matematiksel içeriğe, öğrenme süreçlerine ve matematik mesleğine yönelik inançlarının ve duygularının bütünleşik bir ifadesini temsil etmektedir. Ölçek, bu tek boyut altında toplanan 20 maddeden oluşmaktadır.

Tutum, psikolojide genellikle bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimler olmak üzere üç temel bileşenden oluşur. Bu ölçek, özellikle öğrencilerin matematik alan derslerine yönelik duygusal tepkilerini ve genel değerlendirmelerini temel alarak tutumu ölçmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları iki ana başlık altında toplanmıştır: Yapı Geçerliği ve Kapsam Geçerliği.

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin beklenen tek boyutlu yapıyı desteklediği ve 20 maddelik nihai forma ulaşıldığı rapor edilmiştir. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin ölçülmek istenen alanı yeterince kapsayıp kapsamadığını değerlendirmek için uzman görüşlerine başvurulmuştur. Eğitim bilimleri ve matematik eğitimi alanındaki uzmanların değerlendirmeleri, maddelerin konu içeriği açısından uygun ve temsil edici olduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık olmak üzere iki temel yöntemle incelenmiştir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin iç tutarlılığını hesaplamak için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha Katsayısı yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen Cronbach Alpha katsayısı değeri .93 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa işaret eder ve ölçeğin maddelerinin birbiriyle yüksek korelasyon göstererek aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlar.

• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içinde kararlılığını incelemek amacıyla test-tekrar test güvenirliği de incelenmiştir. Bu yöntem, ölçek sonuçlarının farklı zamanlarda uygulandığında tutarlılığını koruduğunu göstermektedir, ancak spesifik katsayı değeri kaynakta belirtilmemiştir.

Faktör Analizi

Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizler, ölçeğin teorik beklentilere uygun olarak tek bir ana faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin sadece genel bir tutum seviyesini ölçtüğü varsayımını desteklemektedir.

İlk aşamada daha fazla madde ile başlanan geliştirme sürecinde, faktör yükleri düşük veya çapraz yüklemeye sahip maddeler elenerek nihai 20 maddelik form elde edilmiştir. Bu titiz eleme süreci, ölçeğin yapısal saflığını ve ölçüm hassasiyetini artırmıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 20 maddelik, tek boyutlu öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (Üniversite öğrencileri)

Age Group: Genç yetişkinler (Tahmini 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Üniversitelerde Matematik Alan Dersleri alan öğrenciler.

Test Methodology: Ölçek 6’lı Likert olarak hazırlanmıştır. Puanlama şu şekildedir: 1= Hiç katılmıyorum – 6= Tamamen katılıyorum. Ölçekten alınabilecek en düşük ve en yüksek puanlar, tutum düzeyini yansıtır; yüksek puan, matematik alan derslerine yönelik daha olumlu bir tutumu ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Matematik tutumu, Yapısal geçerlik, Cronbach Alpha, 6’lı Likert, Psikometrik özellikler, Tutum ölçümü

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Necla Turanlı)

Correspondence Address: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye (Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için sorumlu yazar (Necla Turanlı) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Turanlı, N., Karakaş, N. T., ve Keçeli, V. (2008). Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 254-262.

Makalenin orijinal linkine buradan ulaşılabilir: efdergi.hacettepe.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: matematik-alan-derslerine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Matematik Alan Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 6’lı Likert formatındadır (1= hiç katılmıyorum – 6= tamamen katılıyorum).

Örnek Madde:

• Matematik alan derslerini severim.