Ortaokul Öğrencileri için Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri için Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği (OÖKTYTÖ), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin kodlama öğrenimine ve bu alandaki faaliyetlere karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. 2019 yılında Akkuş, Özhan ve Kan tarafından geliştirilen bu ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahip olup, 10 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, özellikle Türkiye bağlamında, ortaokul öğrencilerinin tutumlarını değerlendirerek eğitim programlarının ve müfredatın etkinliğini artırmayı hedeflemektedir. Uygulanan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin sağlam psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek, 5’li Likert ölçeği formatında yanıtlanmakta olup, yüksek puanlar öğrencilerin kodlamaya yönelik olumlu tutumlarının yüksek olduğunu işaret etmektedir. Bu araç, eğitim araştırmacıları ve öğretmenler için öğrencilerin dijital okuryazarlık ve bilgisayarlı düşünme becerilerine yönelik motivasyonlarını anlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kodlama tutumu, ortaokul öğrencileri, psikometrik ölçek, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik.

Yazarlar

İlyas Akkuş, Ufuk Özhan, Alper Kan

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul seviyesindeki öğrencilerin kodlama öğrenme süreçlerine ve bu alandaki etkinliklere karşı gösterdikleri genel eğilimleri ve tutumları güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Günümüzde kodlama eğitiminin müfredatlara entegrasyonu hız kazanırken, öğrencilerin bu yeni disipline karşı geliştirdikleri tutum, öğrenme başarısı ve sürdürülebilir ilgi açısından hayati önem taşımaktadır.

Ölçek, eğitimcilerin ve politika yapıcıların, öğrencilerin kodlamaya yönelik algılarını, motivasyon düzeylerini ve potansiyel engelleri tespit etmelerine olanak tanır. Elde edilen veriler, kodlama eğitiminin daha etkili hale getirilmesi, öğrencilerin ilgisini çekecek pedagojik yaklaşımların geliştirilmesi ve olumsuz tutumların giderilmesi için stratejiler oluşturulmasında kullanılabilir.

Yapı

Ortaokul Öğrencileri için Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği (OÖKTYTÖ), teorik olarak tek boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu tek boyut, öğrencilerin kodlamaya karşı genel ve bütüncül tutumunu temsil etmektedir. Bu tutum, genellikle tutumun üç temel bileşeni olan bilişsel (kodlamanın faydalarına dair inançlar), duyuşsal (kodlamadan alınan zevk veya kaygı) ve davranışsal (kodlama faaliyetlerine katılma isteği) bileşenlerini kapsayıcı niteliktedir.

Ölçeğin tek faktörlü yapısı, öğrencilerin kodlamaya ilişkin değerlendirmelerinin tek bir temel latent değişken etrafında toplandığını göstermektedir. Bu sadelik, ölçeğin hem uygulanmasını hem de skorlamasını kolaylaştırarak, pratik eğitim ortamlarında hızlı ve etkili değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan faktör analizi sonuçları, ölçeğin geçerli bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonucunda, ölçekte yer alan 10 maddenin tamamının belirlenen tek faktörde yüksek yük değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Bu, maddelerin ölçülmek istenen tek bir yapıyı temsil ettiğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Ölçek maddelerinin faktör yüklerinin 0.611 ile 0.805 arasında değişmesi, maddelerin ilgili faktörle yüksek derecede ilişki kurduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçekte yer alan 10 maddenin tamamı, toplam varyansın %55.352’sini açıklamaktadır. Bu oran, sosyal bilimler alanında tek faktörlü bir ölçek için oldukça kabul edilebilir düzeyde olup, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik düzeyi, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analizde, ölçeğin tamamı için Cronbach Alfa değeri .90 olarak bulunmuştur.

Genel kabul gören psikometrik standartlara göre, 0.70 ve üzeri Cronbach Alfa değerleri ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret eder. .90 değeri, bu ölçeğin maddelerinin birbirleriyle yüksek derecede tutarlı olduğunu ve dolayısıyla ölçülen tutum yapısının içsel olarak homojen olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülen faktör analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi), ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır. Analiz sürecinde, faktör yükü değeri .40’ın üzerinde olan 10 madde nihai ölçek formuna dahil edilmiştir.

Tek faktörlü alternatif yapı için maddelerin faktör yük değerlerinin 0.611 ile 0.805 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu yüksek yük değerleri, her bir maddenin ölçülmek istenen “Kodlamaya Yönelik Tutum” faktörüne güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu göstermektedir. Ölçeğin tek faktör altında toplam varyansın %55.352’sini açıklaması, ölçeğin ekonomik ve güçlü bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental) Ölçeği

Format: Öz Bildirim (Self-Report) Ölçeği

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul seviyesi)

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı müfredatında yer alan ortaokul öğrencileri için geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert ölçeği kullanılarak derecelendirilmiştir. Derecelendirme seçenekleri şunlardır: (1= tamamen katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, bilgisayarlı düşünme, kodlama eğitimi, tutum ölçeği, psikometri, Cronbach Alfa.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İlyas Akkuş

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini adres, iletişim e-postasına dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Yayın yılı esas alınmıştır).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve genellikle akademik araştırma amaçlı kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Sorumlu yazarın e-posta adresi, izin prosedürleri için ilk başvuru noktasıdır. Ölçeğin ticarileştirilmesi veya standartlaştırılması hakkında kesin bilgi mevcut değildir.

Orijinal makale, hakemli bir dergide yayımlandığı için, kullanım öncesinde etik kurallara ve yazarların telif haklarına uygun hareket edilmesi önem taşımaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-kodlamaya-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Akkuş, İ., Özhan, U. ve Kan, A. (2019). Ortaokul Öğrencileri için Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 18(2), 837-851. doi: 10.17051/ilkonline.2019.562064

[quads id=5]

Ortaokul Öğrencileri için Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek Yapısı: Tek boyut ve 10 madde

Derecelendirme: 5’li Likert (1= tamamen katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum)

Örnek Madde:

• Kodlama öğrenmeyi başkalarına da öneririm.