Ortaokul Öğrencileri için Hentbol Tutum Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencileri için Hentbol Tutum Ölçeği, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin hentbol sporuna yönelik tutumlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Ölçek geliştirme çalışması, başlangıçta oluşturulan 50 maddelik bir havuzdan yola çıkarak, psikometrik analizler sonucunda nihai olarak 16 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı elde etmiştir. Bu çalışma, öğrencilerin hentbola karşı ilgi, motivasyon ve algılarını belirleyerek beden eğitimi derslerinin verimliliğini artırmaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.

Ölçek, 500 öğrenci üzerinde yapılan uygulamalar ve kapsamlı istatistiksel analizler (Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri) sonucunda son halini almıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0.90 olarak belirlenmiş olup, maddeler 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hentbol, Tutum Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Beden Eğitimi, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

İlyas Görgüt, M. Güllü

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki ortaokul öğrencilerinin Hentbol sporuna yönelik mevcut tutum düzeylerini belirlemek üzere geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış standart bir ölçme aracı geliştirmektir. Spor derslerine yönelik tutum, öğrencilerin derse katılımını ve öğrenme başarısını doğrudan etkilediği için, bu ölçek eğitimcilerin öğrencilerin algılarını doğru bir şekilde teşhis etmelerine olanak tanır.

Geliştirme süreci, spor bilimleri ve psikometri alanındaki güncel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, ölçek sonuçlarının beden eğitimi programlarının planlanması ve geliştirilmesi aşamalarında kullanılması hedeflenmiştir.

Yapı

Ortaokul Öğrencileri için Hentbol Tutum Ölçeği, öğrencilerin hentbol sporuna yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini kapsayan genel tutum yapısını ölçmektedir. Ölçek, öğrencilerin hentbola karşı duydukları ilgi, bu sporu yapma istekliliği, hentbolun gerekliliğine dair inançları ve sporla ilgili etkinliklerden (izleme, ödev yapma) aldıkları keyif gibi boyutları tek bir faktör altında toplamaktadır.

Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin tutumu tek boyutlu ve güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Nihai 16 maddenin 13’ü olumlu (hentbolu sevme, yararlı bulma) ve 3’ü olumsuz (sıkıcı bulma, gereksiz görme) ifadelerden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla ilk aşamada 50 soruluk geniş bir madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleri alındıktan sonra bu havuz, 20’si olumlu ve 20’si olumsuz olmak üzere toplam 40 maddelik taslak forma indirilmiştir.

Yapı geçerliğini test etmek için hazırlanan taslak, 500 öğrenciye uygulanmış ve analizler için uygun olan 400 anket verisi kullanılmıştır. Verilerin faktör analizi için uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri hesaplanmış ve bu değer 0,94 olarak bulunmuştur; bu sonuç, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca Bartlett Testi de verilerin çok değişkenli normal dağılım gösterdiğini ve faktör analizine uygun olduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve yapısal güvenirlik katsayılarının yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (yani Cronbach Alfa değeri) 0,90 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin yapı güvenirliliği katsayısı 0,89 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans oranı ise 0,55 olarak gerçekleşmiştir. Bu yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin ortaokul öğrencilerinin hentbol tutumlarını kararlı ve güvenilir bir biçimde ölçebileceğini teyit etmektedir. Ölçeğin son formu 16 maddeden oluşmaktadır (13 olumlu, 3 olumsuz).

Faktör Analizi

Ölçek verilerinin analizinde öncelikle Açıklayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonucunda, birinci faktör yük değeri 0,45 ve üzeri olan 20 madde seçilmiştir. Bu 20 maddenin tek bir faktör altında toplandığı belirlenmiştir.

AFA sonrasında ölçekte kalan 20 madde, Yapısal Eşitlik Modellemesi kapsamında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için Lisrel 8.8 paket programında analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda, uyum indekslerini düşürücü etkiye sahip olduğu belirlenen 8, 12, 14 ve 32. maddeler ölçekten çıkarılmıştır. Böylece ölçek, tek faktörlü ve 16 maddelik nihai yapısına kavuşmuştur.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: 16 maddeden oluşan öz bildirim formu

Dil Durumu: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Ortaokul dönemi (Genellikle 10-14 yaş)

Popülasyon Detayları: Çalışma, Türkiye’deki çeşitli ortaokullardan elde edilen 400 geçerli anket verisi üzerinden yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Tamamen Katılıyorum, 5=Tamamen Katılmıyorum). Olumsuz maddeler ters puanlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Spor Bilimleri, Psikometrik Özellikler, Niğde Üniversitesi, Açıklayıcı Faktör Analizi, Lisrel.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: Mevcut Değil

İletişim Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: İlyas Görgüt)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2017

Kaynak Makale Linki: dergi.nigde.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-hentbol-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Görgüt, İ. ve Güllü, M. (2017). Ortaokul Öğrencileri İçin Hentbol Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(1), 49-58.

Ortaokul Öğrencileri için Hentbol Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Beden eğitimi derslerinde Hentbol konusunun gelmesini sabırsızlıkla beklerim.
2. Hentbol ödevlerini yapmak çok sıkıcıdır
3. Hentbolu gereksiz bir spor olarak görüyorum
4. Hentbol oynayınca kendimi zinde hissederim.
5. Hentbol antrenmanlarını izlemekten hoşlanıyorum.