Table of Contents
Özet
Bu ölçek, bireylerin geometri konularına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla Bulut, Ekici, İşeri ve Helvacı tarafından 2002 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin geometriye karşı duydukları duygusal tepkileri, algılanan faydayı ve endişe düzeylerini belirlemeyi hedefler. Toplam 17 maddeden oluşmakta olup, üç temel alt boyutta yapılandırılmıştır: Hoşlanma, Yarar ve Kaygı. Yanıtlar, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak toplanır, bu da ölçeğin nicel tutum değerlendirmesi için uygun olduğunu gösterir.
Anahtar Kelimeler
Geometri, tutum, tutum ölçeği, matematik eğitimi, psikometri, eğitim psikolojisi, kaygı.
Yazarlar
Selahattin Bulut, Celil Ekici, A. İbrahim İşeri, Erdal Helvacı.
Amaç
Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin geometri dersine karşı geliştirdikleri duyuşsal eğilimleri ve algısal inançları sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin öğrenme performansını ve motivasyonunu etkileyen tutum faktörlerini derinlemesine analiz etmelerine olanak tanır.
Ölçek, özellikle öğrencilerin geometriye olan ilgilerini, bu konunun günlük yaşamdaki veya gelecekteki mesleki önemi hakkındaki inançlarını ve geometri çalışırken deneyimledikleri olası kaygı düzeylerini güvenilir bir şekilde ölçmek üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, müfredat geliştirme ve pedagojik yaklaşımların iyileştirilmesi için önemli girdiler sağlar.
Yapı
Ölçek, bireylerin geometriye karşı sergilediği genel tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, 17 madde aracılığıyla üç ana alt boyutta ele alınmaktadır:
- Hoşlanma: Geometri konularına yönelik pozitif duygusal tepkileri ve ilgiyi yansıtır. Yüksek puanlar, konunun sevilmesi anlamına gelir.
- Yarar: Geometrinin pratik hayattaki, diğer bilim dallarındaki veya mesleki kariyerdeki önemine dair bilişsel inançları değerlendirir.
- Kaygı: Geometri dersleri veya sınavları sırasında yaşanan korku, gerginlik ve endişe düzeyini ölçer. Bu boyut, genellikle öğrenme engeli olarak görülen duygusal faktörleri belirler.
Geçerlik
Orijinal çalışmada geçerliğe dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Kapsam Geçerliği veya Ölçüt Bağlantılı Geçerlik katsayıları) açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle uzman görüşlerine başvurulmuş ve faktör analizi teknikleri kullanılarak maddelerin teorik yapıya uygunluğu test edilmiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin güvenirlik katsayıları (Cronbach Alfa değeri gibi) orijinal kaynakta eksiktir. Geliştirilen bir ölçeğin bilimsel standartlara uygun kabul edilmesi için, maddelerin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren bu tür istatistiklerin raporlanması esastır. Gelecekteki kullanımlarda, ölçme aracının farklı popülasyonlarda güvenilirliğini yeniden değerlendiren çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Faktör Analizi
Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği, 17 maddenin üç faktör altında toplandığı bir yapıya sahiptir. Bu üç faktörlü yapı, Hoşlanma, Yarar ve Kaygı boyutlarını temsil eder. Bu ayrım, öğrencilerin geometriye yönelik tutumlarının tek boyutlu değil, duygusal tepkiler, fayda algısı ve endişe gibi bileşenlerden oluştuğunu desteklemektedir. Faktör analizi sonuçları, maddelerin teorik olarak belirlenen alt boyutlara yüksek yükler verdiğini göstermektedir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: 17 maddelik, öz bildirim tipi tutum ölçeği.
Language Available: Türkçe
Population Group: Eğitim seviyesi ne olursa olsun geometri dersi alan öğrenciler (akademik çalışmanın bağlamına göre).
Age Group: Genç yetişkinlik ve ergenlik dönemi (Genellikle lise ve üniversite öğrencileri).
Population Details: Ölçek, Türkiye’deki eğitim bağlamında geliştirilmiştir ve bu nedenle Türk öğrencilerin tutumlarını ölçmek için kültürel açıdan uygundur.
Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Yanıt seçenekleri 1= Tamamen Katılıyorum’dan 5= Hiç Katılmıyorum’a doğru sıralanır. Bu derecelendirme, tutumun şiddetini ve yönünü belirlemeye olanak tanır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim araştırması, tutum ölçümü, matematik eğitimi, geometri, psikolojik ölçek geliştirme, Likert ölçeği.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2002 yılında Eğitim ve Bilim dergisinde yayımlanmıştır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlara referans verilmesi yeterlidir. Ticari kullanımlar için sorumlu yazar Celil Ekici ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: geometriye-yonelik-bir-tutum-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Bulut, S., Ekici, C., İşeri, A. İ., ve Helvacı, E. (2002). Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği. Eğitim ve Bilim, 27(125), 3-7.
Makalenin orijinal yayın linki: egitimvebilim.ted.org.tr
Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği Maddeleri
Ölçek toplam 17 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert derecelendirme ile yanıtlanmaktadır (1= tamamen katılıyorum – 5= Hiç katılmıyorum). Aşağıda, ölçeğin alt boyutlarını temsil eden örnek maddeler sunulmuştur:
- Hoşlanma (m 17): Geometri konularını severim.
- Yarar (m 3): Geometri gerçek yaşamda kullanılmayan bir konudur.
- Kaygı (m 10): Geometri konusundan korkarım.
Cite this article
memjavad (2026). Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/geometriye-yonelik-bir-tutum-olcegi/
memjavad. "Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 30 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/geometriye-yonelik-bir-tutum-olcegi/.
memjavad. "Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/geometriye-yonelik-bir-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/geometriye-yonelik-bir-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Geometriye Yönelik Bir Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.