Ortaöğretim Okullarında Aile Katılım Ölçeği

Özet

Ortaöğretim Okullarında Aile Katılım Ölçeği, 2012 yılında A. N. Demircan tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında Türk kültürüne ve eğitim sistemine uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, ortaöğretim düzeyindeki okullarda velilerin eğitim sürecine katılım düzeylerini ve bu katılımın farklı boyutlarını sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, okul yönetimi ve öğretmenler için ailelerin okul faaliyetlerine, öğrenci başarısına ve gelişimine ne ölçüde destek olduklarını belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek, bir adaptasyon çalışması olmasına rağmen, Türk eğitim bağlamında aile katılımını inceleyen araştırmacılar için temel bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Aile katılımı, ortaöğretim, okul, veli, ölçek uyarlaması, psikometri, Demircan.

Yazarlar

Demircan, A. N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin velilerinin okula ve çocuğun eğitimine yönelik gösterdikleri katılım davranışlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, okulların aile katılımı stratejilerini geliştirmelerine ve veli-okul işbirliğini artırmalarına yönelik somut veriler sağlamayı hedefler.

Ölçek uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş bir aile katılım modelini (muhtemelen Joyce Epstein’ın altı tip aile katılımı çerçevesi gibi) Türk eğitim sisteminin dinamiklerine uygun hale getirmeyi amaçlamıştır. Bu sayede, Türkiye’deki araştırmacılar, aile katılımının boyutlarını standardize edilmiş bir araçla karşılaştırmalı olarak inceleyebilme imkanına kavuşmuştur.

Yapı

Ortaöğretim Okullarında Aile Katılım Ölçeği, genellikle çok boyutlu bir yapı olan “Aile Katılımı” kavramını ölçmektedir. Bu yapı, velilerin yalnızca toplantılara katılmasını değil, aynı zamanda evde öğrenmeye destek, gönüllülük, okul kararlarına katılım, okul ile iletişim ve temel ebeveynlik sorumluluklarını da içeren geniş bir davranış yelpazesini kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikometrik yapı, velilerin öğrencinin akademik başarısı ve sosyal gelişimi üzerindeki destekleyici rollerini ne ölçüde yerine getirdiğini belirler. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığı, yapının kültürel açıdan uygunluğu açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayılarına dair detaylı bilgi bulunmamaktadır. Ancak bir ölçek uyarlaması çalışması olduğu için, geçerlik çalışmalarında muhtemelen yapı geçerliği (doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi), kapsam geçerliği (uzman görüşleri) ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Uyarlamayı gerçekleştiren Demircan (2012) tarafından, ölçeğin maddelerinin Türk kültürü ve ortaöğretim bağlamında aile katılımını doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermek amacıyla dilsel ve kültürel eşdeğerlik çalışmalarının yapıldığı beklenmektedir.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik analizlerine ait katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) belirtilmemiştir. Standart bir psikometrik çalışma prosedürüne göre, ölçeğin güvenilirliğini sağlamak amacıyla iç tutarlılık katsayısının hesaplandığı ve bu değerlerin kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler de kullanılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermeyi amaçlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, uyarlama türünde bir çalışma olduğu için, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi yöntemlerinin kullanılması zorunludur.

Büyük olasılıkla, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yükleri ve faktör yapısı incelenmiş, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde ne kadar iyi uyum sağladığı test edilmiştir. Bu analizler, aile katılımının hangi alt boyutlardan oluştuğunu netleştirmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Orijinal kaynağa dair derecelendirme bilgisi mevcut değildir, ancak büyük ihtimalle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi bir derecelendirme ölçeği kullanılmıştır (Örn: Hiçbir zaman – Her zaman veya Kesinlikle Katılmıyorum – Kesinlikle Katılıyorum).

Language Available: Türkçe

Population Group: Ortaöğretim (Lise) velileri veya okul yöneticileri/öğretmenleri.

Age Group: Ölçek, velileri hedeflediği için, velilerin yaş grubuna (genellikle 35-55 yaş arası yetişkinler) uygulanır.

Population Details: Demircan’ın (2012) yüksek lisans tezi kapsamında belirlenen Kastamonu ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler veya öğrenci velilerinden oluşan örneklem grubu.

Test Methodology: Anket yöntemiyle toplanan verilerin, psikometrik analizler (geçerlik ve güvenirlik) kullanılarak değerlendirilmesi. Yönetimi kolay, kağıt tabanlı veya dijital formatta uygulanabilir öz bildirim aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Veli katılımı, okul başarısı, lise, adaptasyon, psikometri, Demircan, Kastamonu Üniversitesi, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle izin gerekmektedir, ancak ticari kullanım için telif hakları konusunda yazar ile iletişime geçilmesi önemlidir.

Test Yılı: 2012

Ücret: Akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir.

Kaynaklar

Demircan, A. N. (2012). Ortaöğretim okullarında aile katılımı: Ölçek uyarlaması (Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.

Bu teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: ortaogretim-okullarinda-aile-katilim-olcegi-toad.pdf

Ortaöğretim Okullarında Aile Katılım Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta detaylı olarak sunulmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Demircan (2012) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.