Ortaöğretim Öğrencilerinin Akıllı Tahta Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Bu ölçek, 2014 yılında R. Arslan tarafından, ortaöğretim öğrencilerinin derslerde kullanılan akıllı tahta teknolojisine yönelik mevcut tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, Sivas ilindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin verileri kullanılarak gerçekleştirilmiş, geçerlik ve güvenirlik analizleri bu popülasyon üzerinden titizlikle tamamlanmıştır.

Ölçeğin temel hedefi, eğitim ortamlarına entegre edilen dijital araçların (özellikle etkileşimli tahtaların) öğrenci algısındaki yerini, kullanım kolaylığına dair inançlarını ve bu teknolojiye karşı geliştirilen olumlu veya olumsuz duygusal eğilimleri nicel olarak belirlemektir. Bu çalışma, Türkiye’deki eğitimde teknoloji entegrasyonu (örn. FATİH Projesi) çabalarının öğrencilerin bakış açısıyla değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akıllı tahta, tutum, ortaöğretim, eğitim teknolojileri, ölçek geliştirme, öğrenci algısı, FATİH Projesi.

Yazarlar

R. Arslan

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, eğitim teknolojilerinin kullanımına yönelik tutumları ölçmek üzere geçerli ve güvenilir, Türkçe bir ölçüm aracı oluşturmaktır. Özellikle akıllı tahtaların öğrenme sürecine katkısı, teknik kullanışlılığı ve öğrencilerin motivasyonuna etkisi gibi değişkenlere odaklanarak, öğrencilerin bu teknolojiye olan genel kabul düzeylerini tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Bu ölçek, eğitim araştırmacılarının, akıllı tahta kullanımının pedagojik etkinliğini ve öğrencilerin psikososyal adaptasyonunu incelemelerine olanak tanır. Elde edilen sonuçlar, okullardaki teknoloji altyapısının iyileştirilmesi, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu eğitimlerinin yeniden yapılandırılması ve öğrenci merkezli dijital öğrenme materyallerinin geliştirilmesi süreçlerine bilimsel dayanak sağlamayı hedefler.

Yapı

Ortaöğretim Öğrencilerinin Akıllı Tahta Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, tutumun geleneksel olarak kabul edilen bilişsel (inançlar), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimi) bileşenlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü ve genellikle iki veya üç ana faktör altında toplandığı varsayılmaktadır.

• Bilişsel Boyut: Akıllı tahtaların ders başarısına, öğrenme hızına ve bilgiye erişime olan faydasına dair öğrencilerin rasyonel inançlarını ölçer.
• Duyuşsal Boyut: Akıllı tahta kullanmaktan hoşlanma, derse karşı ilgi duyma veya teknoloji kullanımı sırasında hissedilen kaygı gibi duygusal tepkileri değerlendirir.

Ölçek maddeleri, bu faktörleri temsil edecek şekilde oluşturulmuş ve yapı geçerliği analizleri ile kuramsal yapının doğrulanması hedeflenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem kapsam geçerliği hem de yapı geçerliği yöntemlerini içermektedir. Kapsam geçerliği, uzman görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Alanında yetkin akademisyenler ve eğitim teknolojisi uzmanları, maddelerin ölçülmek istenen tutum yapısını ne ölçüde temsil ettiğini değerlendirmiştir.

Yapı geçerliği ise Faktör Analizi yöntemleriyle test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında gruplanıp gruplanmadığını incelemiştir. Yapılan analizler, ölçeğin öğrencilerin akıllı tahta kullanımına yönelik tutumunu başarıyla ayırt ettiğini ve ölçülen yapının kabul edilebilir düzeyde faktör yüklerine sahip olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı hesaplamaları temel alınarak yapılmıştır. Bu bağlamda, ölçeğin bütünü ve alt boyutları için iç tutarlılık düzeyinin yüksek olduğu rapor edilmiştir. Geliştirme çalışmasında, Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin homojenliğini ve tutarlılığını belirlemek için kullanılmıştır. Elde edilen Alfa değerlerinin, sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir sınırların (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde olduğu varsayılmaktadır.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin farklı maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmekte başarılı olduğunu ve dolayısıyla ölçüm sonuçlarının zamandan bağımsız olarak güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok faktörlü yapısını ortaya koymuş ve faktör yükleri düşük veya çapraz yüklenmeye sahip maddeler elenmiştir. KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Barlett Sphericity testleri, verilerin faktör analizine uygun olduğunu doğrulamıştır.

AFA’yı takiben, ölçek yapısının teorik modelle uyumunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir. DFA sonuçları, modelin iyi uyum indekslerine (örn., CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğunu göstererek, ölçeğin kuramsal yapısının örneklem verisi tarafından desteklendiğini kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme Odaklı Tutum Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, 5’li Likert: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Ortaöğretim öğrencileri (Lise öğrencileri, yaklaşık 14-18 yaş)

Population Details: 2014 yılında Sivas ilindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören lise öğrencileri örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Methodology: Bireysel veya grup olarak, kendi kendine doldurulan kağıt-kalem veya dijital anket formatında uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji tutumu, psikometri, Cronbach Alfa, yapısal eşitlik modellemesi, eğitim teknolojisi, lise öğrencileri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas (Tezin tamamlandığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, R. Arslan tarafından 2014 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi ürünüdür. Ölçeğin bilimsel ve akademik amaçlarla kullanılması genellikle referans gösterilmesi koşuluyla mümkündür. Ticari kullanım veya ölçek maddelerinin tam setine erişim için yazar veya ilgili üniversite birimi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin kullanımı için standart bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynakça

Arslan, R. (2014). Ortaöğretim öğrencilerinin akıllı tahta kullanımına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi, güvenirlik ve geçerlik çalışması: Sivas ili uygulaması (Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.

Ortaöğretim Öğrencilerinin Akıllı Tahta Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin tam madde setine erişim için, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden yazar R. Arslan’ın 2014 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir. Orijinal tezin bağlantısı:

tez.yok.gov.tr