Table of Contents
Özet
Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği (ÜÖATKDÖ), yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin akıllı tahta teknolojisine yönelik algılarını, tutumlarını ve bu teknolojinin öğrenme süreçlerindeki etkinliğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, eğitim teknolojileri bağlamında, özellikle etkileşimli beyaz tahtaların (Interactive Whiteboards – IWB) üniversite öğrencileri üzerindeki etkisini bilimsel olarak değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir. Ölçek, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülerek 18 maddeden oluşacak şekilde nihai formunu almıştır. Derecelendirme formatı 5’li Likert tipidir.
Anahtar Kelimeler
Akıllı tahta, eğitim teknolojileri, etkileşimli beyaz tahta, öğrenci değerlendirmesi, üniversite öğrencileri, teknoloji kullanımı, geçerlik, güvenirlik
Yazarlar
Yalın Kılıç Türel
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin derslerde kullanılan akıllı tahta (Etkileşimli Beyaz Tahta) kullanımına yönelik deneyimlerini, memnuniyet düzeylerini ve teknolojiye dair algılarını sistematik bir biçimde değerlendirmektir. Ölçek, öğrencilerin akıllı tahta kullanımının öğrenme verimliliğine, ders materyallerinin anlaşılırlığına ve genel öğrenme ortamına olan katkısını ölçmeyi hedeflemektedir.
Geliştirme çalışması, eğitim bilimleri alanında akıllı tahta kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, bu teknolojinin pedagojik etkinliğini bilimsel verilerle desteklemek üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, üniversite düzeyindeki eğitimcilerin ve politika yapıcıların teknoloji entegrasyon stratejilerini optimize etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Yapı
Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği, öğrencilerin akıllı tahta kullanımına dair çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin teknolojiye yönelik tutumları, kullanım kolaylığı algıları (kullanışlılık), algılanan fayda ve derslerdeki entegrasyon düzeyleri gibi alt boyutları içermektedir.
Ölçek, öğrencilerin sadece teknik yeterliliklerini değil, aynı zamanda akıllı tahtanın ders içeriğini sunma ve etkileşim imkanlarını artırma potansiyeline yönelik sübjektif değerlendirmelerini de yakalamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin nihai yapısı, gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi sonuçlarıyla belirlenmiştir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, kapsamlı ve çok aşamalı bir süreç izlemiştir. İlk olarak, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini belirlemek üzere uzman görüşleri alınarak Kapsam Geçerliği sağlanmıştır.
İkinci aşamada, ölçek maddelerinin testin genel puanı ile tutarlılığını tespit etmek amacıyla Madde Analizi gerçekleştirilmiş ve madde toplam korelasyonları incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin ölçeğin bütününe katkısını ve ayrım gücünü doğrulamıştır. Son olarak, ölçeğin teorik yapısını incelemek için Yapı Geçerliği çalışmaları yürütülmüştür. Bu amaçla, faktör yapısının ortaya çıkarılması için açımlayıcı/keşfedici faktör analizi süreçleri uygulanmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı (Internal Consistency) hesaplamalarıyla belirlenmiştir. Ölçeğin güvenilirliği hakkında bilgi sağlayan temel istatistik, Cronbach Alpha (α) değerleridir.
Cronbach Alpha değerleri, hem ölçeğin bütünü (toplam 18 madde) hem de faktör analizi sonucunda ortaya çıkan her bir alt boyut için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Bu katsayıların yüksek olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin psikometrik yapısının belirlenmesinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekte yer alan 18 maddenin altında yatan boyutları keşfetmek ve ölçeğin kuramsal yapı geçerliğini test etmek amacıyla uygulanmıştır.
Faktör analizi süreçleri, maddelerin hangi boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların Akıllı Tahta Kullanım Değerlendirmesi kavramını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Bu analizler sonucunda belirlenen faktörler, daha sonra güvenirlik hesaplamalarında alt boyutlar olarak kullanılmıştır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme
Format: 18 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri
Yaş Grubu: Yükseköğretim düzeyindeki genç yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş arası).
Popülasyon Detayları: Yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan ve derslerinde akıllı tahta teknolojisi ile etkileşime giren öğrenciler.
Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin belirtilen ifadelere katılma düzeylerini ölçer. Derecelendirme şeması şöyledir:
- Hiç katılmıyorum = 1
- Katılmıyorum = 2
- Kısmen katılıyorum = 3
- Katılıyorum = 4
- Tamamen katılıyorum = 5
Anahtar Kelimeler
Yükseköğretim, teknoloji entegrasyonu, ölçek geliştirme, iç tutarlılık, madde analizi, faktör analizi
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Yalın Kılıç Türel (Detaylı kurum bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)
İzinler, Ücretler ve Test Yılı
Testin Geliştirme Yılı: 2011
İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
İletişim: [email protected]
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: universite-ogrencileri-icin-akilli-tahta-kullanimi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Türel, Y. K. (2011). Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. e-Journal of New World Sciences Academy, 6(2), 1894-1903.
Dergipark üzerinden kaynak makaleye erişim linki: dergipark.ulakbim.gov.tr
Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Kaynak içerikte ölçeğin 18 maddesi açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye (Türel, 2011) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencileri-icin-akilli-tahta-kullanimi-degerlendirme-olcegi/
memjavad. "Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencileri-icin-akilli-tahta-kullanimi-degerlendirme-olcegi/.
memjavad. "Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencileri-icin-akilli-tahta-kullanimi-degerlendirme-olcegi/.
memjavad (2025) 'Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencileri-icin-akilli-tahta-kullanimi-degerlendirme-olcegi/.
[1] memjavad, "Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Üniversite Öğrencileri İçin Akıllı Tahta Kullanımı Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.