Akıllı Tahta Tutum Ölçeği-ATTÖ

Özet

Akıllı Tahta Tutum Ölçeği (ATTÖ), Süleyman Nihat Şad (2012) tarafından eğitim ortamlarında Akıllı Tahta kullanımına yönelik öğrenci tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş, 10 maddelik, beşli derecelendirmeli bir ölçektir. Ölçek, 4. ve 8. sınıf öğrencilerini hedeflemektedir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda ATTÖ’nün iki alt faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir: Olumlu Tutum ve Olumsuz Tutum. Ölçek, toplam varyansın %60.457’sini açıklayarak güçlü psikometrik özellikler sergilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Akıllı Tahta, Tutum, Eğitim Teknolojileri, Öğrenci Tutumları, Likert Tipi Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Süleyman Nihat Şad

Amaç

Akıllı Tahta Tutum Ölçeği (ATTÖ), ilkokul ve ortaokul düzeyindeki (4. sınıftan 8. sınıfa kadar) öğrencilerin derslerinde Akıllı Tahta kullanımına yönelik sahip oldukları tutumları nicel olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla geliştirilen ölçek, öğrencilerin teknoloji entegrasyonuna karşı geliştirdikleri hem olumlu hem de olumsuz algıları ayrı ayrı değerlendirebilmektedir.

Ölçeğin temel amacı, tutum değişkenini eğitim teknolojileri bağlamında inceleyerek, eğitimcilerin ve araştırmacıların akıllı tahta kullanımının öğrenci motivasyonu ve memnuniyeti üzerindeki etkilerini anlamalarına yardımcı olmaktır.

Yapı

ATTÖ, öğrencilerin eğitim teknolojilerine yönelik tutumlarını ölçen psikolojik bir yapıya odaklanmaktadır. Bu yapı, iki temel boyutta ele alınmaktadır: Olumlu Tutum ve Olumsuz Tutum. Ölçek, toplam 10 maddeden oluşmakta olup, her bir faktör 5 madde içermektedir.

Olumlu Tutum: Öğrencilerin akıllı tahta kullanımından keyif alma, dersleri daha ilgi çekici bulma ve öğrenme süreçlerine katkı sağladığını düşünme gibi pozitif duygusal ve bilişsel tepkilerini kapsar.

Olumsuz Tutum: Öğrencilerin akıllı tahta kullanımından sıkılma, dikkat dağınıklığı yaşama veya bu teknolojinin ders verimliliğini düşürdüğüne dair inançları gibi negatif tepkilerini ifade eder.

Geçerlik

ATTÖ’nün yapı geçerliği, Şad (2012) tarafından doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Ölçek, beşli derecelendirmeli (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) Likert tipi bir yapıya sahiptir.

İki faktörlü yapının uyum iyiliği değerleri, mükemmel ve kabul edilebilir sınırlar içinde bulunmuştur. Hesaplanan uyum indeksleri şunlardır: Ki-kare testi (X² testi) p değeri = .26 (P); X²/sd oranı = 37.81/33 = 1.15; Kök Ortalama Hata Yaklaşımı (RMSEA) = .027; Kök Ortalama Kare Kalıntı (RMR) = .063; Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kare Kalıntı (SRMR) = .040; Uyum İyiliği İndeksi (GFI) = .96; Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (AGFI) = .94; Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) = .99; Normlu Uyum İndeksi (NFI) = .95; Normsuz Uyum İndeksi (NNFI) = .99. Bu değerler, iki faktörlü modelin veriyle mükemmel derecede uyumlu olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen puanların güvenirliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle analiz edilmiştir. İç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach Alpha değerleri, birinci faktör (Olumsuz Tutum) için α = .816 ve ikinci faktör (Olumlu Tutum) için α = .821 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler, ölçeğin alt boyutlarının yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, Guttman iki yarı güvenirlik katsayıları birinci faktör için .811, ikinci faktör için .768 olarak bulunmuştur. Madde toplam korelasyonları .702 ile .547 arasında değişmektedir. Kararlılık güvenilirliğini belirlemek amacıyla hesaplanan test-tekrar test katsayıları ise birinci faktör için r = .885 ve ikinci faktör için r = .883 olarak saptanmıştır. Bu yüksek korelasyonlar, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Akıllı Tahta Tutum Ölçeği (ATTÖ), 10 maddelik iki alt faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu faktörler, toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır.

• Birinci Faktör (Olumsuz Tutum): 5 maddeden oluşur (Maddeler 1, 4, 7, 8 ve 9). Bu faktördeki maddelerin faktör yükleri .821 ile .680 arasında değişmektedir. Birinci faktör, toplam varyansın %30.986’sını açıklamaktadır.
• İkinci Faktör (Olumlu Tutum): 5 maddeden oluşur (Maddeler 2, 3, 5, 6 ve 10). Bu faktördeki maddelerin faktör yükleri .826 ile .682 arasında değişmektedir. İkinci faktör, toplam varyansın %29.472’sini açıklamaktadır.

Genel olarak, ölçekteki iki faktörün birlikte açıkladığı toplam varyans oranı %60.457’dir. Bu oran, ölçeğin ilgili yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Özgün Ölçek)

Format: 10 maddeden oluşan, beşli derecelendirmeli Likert tipi ölçek.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğrenciler.

Yaş Grubu: İlkokul ve ortaokul öğrencileri (Yaklaşık 9-14 yaş).

Popülasyon Detayları: 4. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile desteklenmiş, teknolojiye yönelik tutum ölçüm metodolojisi. İki faktörlü yapının test edilmesi amacıyla doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Öğrenci Tutumu, Akıllı Tahta, Psikometri, Cronbach Alpha, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Süleyman Nihat Şad (İnönü Üniversitesi, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2012.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Şad, S.N. (2012). An Attitude Scale For Smart Board Use İn Education: Validity and reliability studies. Computers & Education, 58 (3), 900-907.

Makalenin ScienceDirect üzerindeki bağlantısı: sciencedirect.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: akilli-tahta-tutum-olcegi-atto-toad.pdf

Akıllı Tahta Tutum Ölçeği-ATTÖ Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi:

Beşli derecelendirmeli Likert tipi maddeler:

• Kesinlikle Katılıyorum (5)
• Katılıyorum (4)
• Az katılıyorum (3)
• Katılmıyorum (2)
• Kesinlikle Katılmıyorum (1)

Örnek Maddeler:

• Olumlu Tutum (5 madde): Akıllı tahtayla işlenen derslerden keyif alıyorum.
• Olumsuz Tutum (5 madde): Öğretmenlerin dersi akıllı tahtada işlemesinden sıkıldım.