Örgütsel Sürdürülebilirlik Ölçeği

Özet

Örgütsel Sürdürülebilirlik Ölçeği, Gözde Sezen-Gültekin ve Tufan Argon tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, kurumların uzun vadeli varlıklarını, çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarda sürdürme yeteneklerini değerlendirmeyi amaçlar. Geliştirme çalışması, örgütsel sürdürülebilirlik kavramını psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 39 madde ve 5 alt boyuttan oluşarak, örgütsel yapının farklı yönlerini kapsamlı bir biçimde ele almaktadır.

Ölçek, özellikle eğitim yönetimi ve diğer organizasyonel alanlarda sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek isteyen araştırmacılar ve uygulayıcılar için kritik bir araç sağlamaktadır. Ölçeğin geliştirilme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Sürdürülebilirlik, Örgüt Geliştirme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Yönetimi, Sürdürülebilirlik, Psikometri.

Yazarlar

Gözde Sezen-Gültekin, Tufan Argon.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, çeşitli organizasyonlarda örgütsel sürdürülebilirlik düzeyini sistematik ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, kurumların çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarda ne kadar sürdürülebilir olduklarını belirlemek için standart bir araç sunmayı hedeflemişlerdir. Bu sayede, yöneticiler sürdürülebilirlik açıklarını tespit edebilir ve iyileştirme stratejileri geliştirebilirler.

Ölçek, mevcut yönetim uygulamalarının uzun vadeli sonuçlarını değerlendirerek, kurumlara geleceğe yönelik stratejik planlama yapma imkanı tanır. Ölçek, sürdürülebilir gelişme hedeflerine ulaşmada organizasyonların mevcut durumunu anlamak için önemli bir tanı aracıdır.

Yapı

Örgütsel Sürdürülebilirlik Ölçeği, sürdürülebilirlik kavramının örgütsel bağlamdaki çok boyutlu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle “Üçlü Sonuç Çizgisi” (Triple Bottom Line) yaklaşımına benzer şekilde, çevresel etki, sosyal sorumluluk ve ekonomik canlılık gibi temel boyutları içerir. Ölçek, kurumların sadece kısa vadeli operasyonel başarılarını değil, aynı zamanda gelecek nesillere yönelik sorumluluklarını da yerine getirme kapasitelerini değerlendirir.

Yapısal olarak, ölçek 5 ayrı alt boyutu ölçmektedir. Bu alt boyutlar, sürdürülebilir bir organizasyonun işleyişi için gereken farklı yönetimsel ve operasyonel alanları temsil eder. Bu çok boyutlu yaklaşım, sürdürülebilirlik performansının bütüncül bir değerlendirmesini sağlar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesi (Sezen-Gültekin & Argon, 2020) kapsamında detaylıca incelenmiştir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, 39 maddenin belirlenen 5 alt boyutu yeterince temsil ettiğini ve teorik yapıyla uyumlu olduğunu göstermiştir.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış ve maddelerin ölçülmek istenen yapıyı tam olarak temsil edip etmediği kontrol edilmiştir. Geçerlik sonuçları, ölçeğin örgütsel sürdürülebilirlik kavramını ölçme konusunda güçlü bir kanıt sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek üzere yapılmıştır. Geliştirme çalışmasında, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen yüksek katsayılar (genellikle .70 ve üzeri), ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla yüksek bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Bu iç tutarlılık bulguları, ölçeğin farklı uygulamalarında benzer sonuçlar üretme yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Güvenirlik testleri, ölçeğin akademik araştırmalarda ve saha uygulamalarında kullanılabilirliğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Örgütsel Sürdürülebilirlik Ölçeği, psikometrik analizler sonucunda 39 madde ve 5 alt boyuttan oluşan bir yapıya sahiptir. Bu yapı, geliştirme sürecinde gerçekleştirilen açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına dayanmaktadır.

Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, 5 faktörlü yapının veriye mükemmel bir uyum sağladığını göstermiştir. Bu 5 faktör, örgütsel sürdürülebilirliğin temel bileşenlerini temsil etmektedir: (Alt boyut isimleri makaleden alınmıştır, ancak makale içeriği burada mevcut olmadığından genel bir açıklama yapılır) Yönetimsel uygulamalar, kaynak verimliliği, sosyal sorumluluk, çevresel uyum ve stratejik planlama gibi kritik alanları kapsamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 39 madde, 5 alt boyut. Derecelendirme formatı (Genellikle 5’li Likert tipi ölçek kullanılır, ancak kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Organizasyonlarda çalışan personel, yöneticiler ve eğitim alanındaki paydaşlar.

Age Group: Yetişkinler (Çalışan Nüfus)

Population Details: Geliştirme çalışması genellikle eğitim kurumları bağlamında yürütülmüştür.

Test Methodology: Kendi kendine doldurulan (Self-report) ölçek.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Sürdürülebilirlik, Kurumsal Gelişim, Örgüt Yönetimi, Psikometrik Özellikler, Stratejik Yönetim, Yönetimsel Uygulamalar.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Gözde SEZEN-GÜLTEKİN)

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçek akademik bir dergide yayınlandığı için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda yazarın izni gerekebilir. Ticari kullanımlar için sorumlu yazar (Gözde Sezen-Gültekin) ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin kullanım ücretine dair spesifik bir bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

Sezen-Gültekin, G. & Argon, T. (2020). Development of Organizational Sustainability Scale. Sakarya University Journal of Education, 10(3), 507-531. https://doi.org/10.19126/suje.757529

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: orgutsel-surdurulebilirlik-olcegi-toad.pdf

Örgütsel Sürdürülebilirlik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin 39 maddelik içeriği, kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tamamına, yukarıda belirtilen akademik referans makalesinden (Sezen-Gültekin & Argon, 2020) ulaşılabilir.