Örgütsel Değişime Hazır Olma Ölçeği

Özet

Örgütsel Değişime Hazır Olma Ölçeği (ÖDHO), bireylerin kurumsal değişim girişimlerine karşı gösterdikleri psikolojik hazırlık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültürüne ve özellikle Türk öğretmen popülasyonuna uyarlanması sürecindeki psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) incelemiştir. Ölçek, orijinal yapısını koruyarak 25 madde ve dört boyuttan oluşmaktadır. Yapılan analizler, ÖDHO ölçeğinin Türk öğretmenlerin değişime hazır olma durumlarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Bu ölçek, eğitim yönetimi alanındaki değişim araştırmaları için önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Değişime Hazır Olma, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Kurumsal Değişim, Öğretmenler, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Ömer Çalışkan

Amaç

Örgütsel Değişime Hazır Olma Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kurumsal düzeydeki değişimlere yönelik algılarını, tutumlarını ve hazırlık seviyelerini ölçmektir. Bu uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türk eğitim sistemi bağlamında, özellikle de öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olma düzeylerini belirlemek için uygun bir ölçme aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmek hedeflenmiştir.

Ölçek, değişim süreçlerinin başarısında kritik bir faktör olan bireysel hazırlığı nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır. Böylece yöneticiler ve araştırmacılar, değişim yönetim stratejilerini bu hazırlık seviyesine göre optimize edebilirler.

Yapı

Ölçek, örgütsel değişime hazır olma psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireylerin değişimin gerekliliğine, faydalarına, kişisel yeteneklerine ve kurumsal destek algılarına dair inançlarını içerir. ÖDHO ölçeği, orijinal formunda olduğu gibi, bu yapıyı temsil eden dört boyuttan oluşmaktadır.

Ölçek, toplam 25 madde aracılığıyla bu dört boyutu kapsamaktadır. Bu boyutlar, bireyin değişimin gerekliliğine ve uygulanabilirliğine dair sahip olduğu bilişsel ve duygusal değerlendirmeleri yansıtır.

Geçerlik

ÖDHO ölçeğinin yapısal geçerliğini incelemek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin 25 maddelik ve dört boyutlu orijinal yapısını Türk örnekleminde de desteklediğini göstermiştir. Bu bulgu, ölçeğin teorik yapısının korunduğunu kanıtlamaktadır.

Ayrıca, ölçeğin geçerliği, diğer geçerlik türleri olan örtüştürücü (convergent) ve ayrıştırıcı (discriminant) geçerlik analizleri ile de desteklenmiştir. Bu analizler sırasında, kişilik özelliklerinin değişime hazır olma değişkenleri ile ilişkili olabileceği literatürdeki bulgulara paralel olarak (Holt ve diğerleri, 2007b; Wanberg ve Banas, 2000), Beş Faktör Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, ÖDHO ölçeğinin geçerli bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin kullanışlılığını ve tutarlılığını belirlemek amacıyla yapılan güvenirlik analizleri, elde edilen değerlerin ölçeğin kullanımı açısından herhangi bir sorun teşkil etmediğini göstermiştir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde tutarlı sonuçlar üretebileceğini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ÖDHO ölçeğinin Türk öğretmenlerin değişime hazır olma durumlarını ölçmek için hem geçerli hem de güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal uygunluğunu test etmek için uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin 25 maddeden oluşan ve dört temel boyutu içeren yapısının Türk örneklemi üzerinde de geçerli olduğunu kanıtlamıştır. Bu dört faktörlü yapı, bireylerin örgütsel değişim algılarını farklı boyutlarda ele alarak kapsamlı bir değerlendirme sağlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon: Öğretmenler ve Örgüt Çalışanları

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan) Popülasyon

Popülasyon Detayları: Türk öğretmenler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1 = Hiç katılmıyorum, 5 = Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

ÖDHO, Örgütsel Değişim, Değişime Hazır Olma, Likert Ölçeği, Kişilik Envanteri, Eğitim Yönetimi, Psikometri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Ömer Çalışkan tarafından 2019 yılında yayımlanan makale kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Araştırmanın yayımlandığı dergiye ait makale bağlantısı aşağıda sunulmuştur: kuey.net.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: orgutsel-degisime-hazir-olma-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Çaliskan, Ö. (2019). Örgütsel değişime hazır olma ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. [Readiness for organizational change scale: Validity and reliability study]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(4), 663-692 doi: 10.14527/kuey.2019.016
• Holt ve diğerleri (2007b). [Referans detayı makalede mevcuttur.]
• Wanberg, C. R., & Banas, J. T. (2000). Predictors and outcomes of openness to change in a reorganizing workplace. Journal of Applied Psychology, 85(1), 132–142.

Örgütsel Değişime Hazır Olma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin tamamı, makalenin son sayfasında yer almaktadır. Aşağıda yalnızca örnek maddeler sunulmuştur.

1. Bu değişimin, okullar için faydalı olacağını düşünüyorum.
2. Bu değişimi yapmamızın geçerli nedenleri var.
3. Bu değişimi uyguladığımızda, bunun üstesinden kolaylıkla geleceğimi düşünüyorum.